Max Richter :: ”Het interessantste is wat de luisteraar zelf aan de muziek toevoegt”

Max Richter is een man met vele gezichten. Samen met Roni Size in de studio werken aan een drum’n’bass-album, of zelf een plaat opnemen met het gerenommeerde BBC Symphony Orchestra, het behoort allemaal tot de mogelijkheden. Op zijn nieuwste Songs From Before balanceert de Duitser tussen klassieke arrangementen en elektronische klanken. Of zoals hij het zelf verwoordt: "Het is een mix tussen twee culturen."

Enkele jaren geleden werd Richter gegrepen door een inscriptie in een oud klooster. Dat verkondigde dat tijd niet bestaat, waarna hij zich afvroeg wat het geheugen voorstelt. Albumtitels als Memoryhouse en Songs From Before refereren dan ook aan het verstrijken van de tijd en het geheugen.

enola: Het lijken terugkerende elementen in je muziek?
Richter: "Dat zijn ze ook. Voor mij is muziek een puzzel die opgebouwd is uit ervaringen. Heel wat dingen in het leven draaien rond het vertellen van verhalen. Aan de hand van het vertellen van verhalen over onze eigen levens, bouwen we onze eigen puzzel op, elk voor voor onszelf. Zo vormt zich de grote puzzel die geschiedenis heet. Ik ben geïnteresseerd in die hele puzzel. Die wil ik eigenlijk langzaam uit elkaar halen. Het lezen van die inscriptie was een belangrijk moment voor me. Sindsdien heb ik veel meer oog voor de manier waarop we denken en hoe we onze denkbeelden opslaan."

enola: Zelf omschrijf je je werk het liefst als Post-classical, waarbij je termen als elektronisch en klassiek mijdt. Is dat als stille aanklacht tegen alle conventies en het hokjesdenken?
Richter: "Wanneer men mij vraagt welke soort muziek ik maak, kan ik dat niet heel beknopt uitleggen, dus zeg ik maar Post-classical. Maar dat is slechts een woord, een artificieel label. Het woord verwijst naar het productieproces waarin enkel gebruik wordt gemaakt van klassieke instrumenten. Pas later komt er een laptop bij te pas om de songs lichtjes bij te schaven. Het is dus niet zwart of wit, het resultaat is complexer: het is een mix tussen twee culturen."
"Ik ben niet echt overtuigd van de gedachte dat er grenzen zouden zijn aan muziek. Ik luister gewoon naar die dingen die ik mooi vind. Ik heb klassieke muziek gestudeerd aan de Edinburg University en trok daarna naar The Royal Academy Of Music in Londen. Daar luisterde ik enkel naar klassieke muziek: Mozart, Bach, Beethoven, Brahms,… Pas toen ik afstudeerde, werd ik geconfronteerd met die andere muziek: The Beatles, The Rolling Stones en een heleboel andere muziek uit de jaren zestig. Vooral de vroege Pink Floyd was een grote invloed, later ook Kraftwerk."
"De meest creatieve dingen vandaag vallen buiten de traditionele genres. Vooral in de electronische en experimentele hoek gebeuren razend interessante dingen. Ik houd erg van Venetian Snares en het µ-zic label. Dat is een hele bruisende muziektak. Ook de postrocktraditie en de hele indiescene spreken me erg aan. Daar is veel openheid en vind je interessante groepen terug. Zoals Yo La Tengo, Lambchop en uiteraard ook Sigur Rós en Mogwai."

enola: Van het hele lijstje invloeden op je website is Systems/Layers van Rachel’s de plaat die het dichtst bij jouw werk aansluit.
Richter: "Dat is een subliem album. Er zijn heel wat sporen in terug te vinden. Enerzijds is er orkestmuziek die in een klassieke vorm gepresenteerd wordt, anderzijds staan er vooral mooie songs op. "Last Things Last" is een echt meesterwerk dat gebracht wordt in een onderkoelde, getemperde alternatieve rocktrant. Het is alsof er een heleboel platen in één plaat zitten. Het is een prachtwerk."

enola: Als kind verhuisde je van Duitsland naar het Verenigd Koninkrijk. Toch hebben critici het nog steeds over die koele en afstandelijke Duitse invloed op je muziek. Voel je dat zelf ook zo aan?
Richter: "Ik denk dat ik vooral Europese muziek maak. Ik heb ook nog een tijdje in Italië gewoond. Ik maak deel uit van het Europese verhaal. Heel wat muziek heeft als oorsprong een Germaanse tint, denk maar aan Bach. Er is een ontegensprekelijk een sterke Duitse invloed geweest op mijn muziek. Duitsland was mijn vertrekpunt, dus mijn muziek draagt daar nog steeds de sporen van."

enola: Voor de release van je soloplaten, deed je flink wat productiewerk voor Future Sound Of London en Roni Size & Reprazent. Had je die muzikale bagage nodig om zelf iets uit te brengen?
Richter: Wat vooral interessant was aan die samenwerkingen, was dat mijn klassieke achtergrond totaal verschillend is van hun werkwijze. We reageerden allen op het geluid dat uit de luidsprekers kwam, maar op verschillende manieren. Ik dacht bijvoorbeeld: "Die noot kan best een octaaf hoger." Zij waren daar totaal niet mee bezig, het liet hen ijskoud. Voor hen draaide het vooral om de vibe, als die maar goed zat. We hadden een totaal verschillende opvatting over geluid en structuur. Ze vertrekken niet van enkele noten die op papier staan, ze volgen hun instinct. Het was voor beide partijen een verrijkende leerschool."

enola: Het afgelopen jaar werkte je ook aan de soundtrack voor een aantal Super 8mm films van Derek Jarman. Haalde je inspiratie uit de beelden of schreef je de muziek op voorhand, als een entiteit op zich?
Richter: "De films van Derek Jarman waren erg interessant omdat ik niet echt gevraagd werd om de filmmuziek te componeren. Het was meer een intermediale samenwerking. Jarman maakte een selectie van enkele films die een verhaal vertellen. Ik liet m’n herinneringen spreken bij het schrijven van de muziek. Net zoals een echte filmcomponist muziek zou maken bij de beelden die hij ziet. Het was een proces waarin enkele afspraken tot stand kwamen. Eén daarvan was dat er niet steeds muziek hoefde te zijn. Of omgekeerd kon er muziek zijn zonder beelden. Het was een erg flexibele en experimentele samenwerking."

enola: De muziek die je maakt, wordt steeds subtieler, steeds meer aliënerend. Ook je songtitels worden vager en vager. Wil je de luisteraars meer mogelijkheden geven om elk op hun eigen manier je muziek te ervaren?
Richter: "De gedachte interesseert me. Het is alsof je een voorwerp in de hand houdt en het vanuit een andere hoek bekijkt. Of alsof je een beeldhouwwerk vanuit een andere kant benadert. Je hebt je basismateriaal, dat je herbekijkt. Ik ben geïnteresseerd in hoe mensen naar mijn muziek luisteren. Ik wil dat niet in de weg staan. Het interessantste is wat de luisteraar zelf aan de muziek toevoegt. Iedereen hoort iets anders, iedereen erkent er zijn eigen muzikale cultuur in. "I don’t want to give a lecture, I want to have a conversation"."

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

8 + 15 =