De pianist heeft de wind in de zeilen. Alleen zit hij vast op een klassiek stramien.
Jef Neve is niet meer zoekende. Naar verluidt heeft Neve de vrijheid gevonden om te doen wat hem meest belieft. Naar aanloop van het album Spirit Control vergeleek de pianist zijn componeren met het besturen van een kitesurf: “Het is een strijd met water en wind die je laat vliegen. De gedachte dat ik controle over het stuur heb, geeft me een fantastisch gevoel van vrijheid.” Muziek als vrijheid dus, als het van Neve anno 2017 afhangt. Voor Spirit Control neemt de pianist even afstand van zijn solowerk en betrekt hij jonge muzikanten in het project (Spam Sparro voor zang, Teus Nobel op trompet en Amber Docters met de cello). Het resultaat is een spectrum van neoklassiek tot minimalisme – met weinig sporen van jazz.
Ondanks de veelheid aan zijprojecten waarvoor Neve zich heeft geëngageerd, is zijn pianostijl grotendeels onveranderd gebleven. Kleine melodieuze intervallen en langgerekte harmonieën, karakteristiek voor zijn eigen composities, vormen ook de bouwstenen van Spirit Control. Openingsnummer ‘’Crystal Lights’’ is op dat vlak meteen tekenend, dankzij een compositie in boogvorm: de korte orkestrale introductie maakt ruimte voor een dramatische versmelting van instrumenten om uiteindelijk in een minimale vorm te eindigen. Nobels trompetgedeelte geeft pit en karakter aan het geheel, terwijl de percussie voor zachte prikkelingen zorgt. Het is een truc die Neve af en toe herhaalt, bijvoorbeeld met pentatonische trapjes als motief in ‘’Shinjuku Golden Gai’’ en in extremere vorm met het ongeïnspireerd aanvoelende ‘’Beautiful Colours’’.
Jazz blijft grotendeels achterwege op Spirit Control en het creatief hergebruiken van dezelfde compositievorm zorgt na enkele nummers voor een monotoon gevoel. Niettemin zorgen de samenwerkingen met Sparro, Nobel en Docters af en toe voor een creatieve noot. ‘’Caterpillar’’ valt op vanwege de blauwdruk van een jazz vocal standard maar Sparro’s atypische zangtimbre en de sobere uitvoering zorgen voor een oprecht moment tussen de instrumentale stukken. Nobels doordringende interventies met trompet blijven jammer genoeg spaarzaam; een duidelijkere rol voor de andere muzikanten had meer vuurwerk opgeleverd.
Waar staat Spirit Control voor? Vrijheid in zekere mate, maar het is moeilijk te ontcijferen welk verhaal Neve aan de luisteraar wil vertellen. ‘’Spirit Control’’ heeft een aangename donkere teneur in de eerste seconden maar drijft vervolgens af naar een kopie van Ludovico Einaudi and Yann Tiersen. Alle composities hebben atmosfeer ten overvloede, maar ontbreken soms een samenhangend narratief en een eigen verhaal. ‘’Solitude’’ start voorspelbaar met één pianonoot maar het vervolg lijkt eerder op een arrangement voor een film dan op een losstaande compositie. Spirit Control riskeert af en toe enkel op de achtergrond na te zinderen, in plaats van de aandacht te grijpen.
Er drijven nochtans elementen van een andere aanpak boven. De soundscapes tijdens ‘’NYC Marathon’’ werken bijzonder goed en vormen een van de zeldzame momenten wanneer Neve het melodieuze karakter van zijn muziek durft te bevragen. Tegelijk zet ‘‘Paris, Place Sainte-Catherine’’ de luisteraar op een avontuurlijkere koers, alleen zonde dat een van de meest uitgesproken composities naar het einde is verschoven. Naast crowdpleasers als ‘’Beautiful Colours’’ en ‘’The Heart Whispers Why’’ lijkt dit een gemiste kans.
Spirit Control weet daarmee geen duidelijk statement te maken. De kiemen van duurzame experimenten zijn geplant maar komen niet genoeg tot uiting in een conventioneel compositiepatroon. Neve gaat met Spirit Control niet alleen voor klassiek op vlak van orkestratie, maar ook met zijn creatieve keuzes. Het is de nieuwe, oude wind die tegenwoordig ten huize Neve blaast.
Jef Neve toert momenteel in België (concerten al grotendeels uitverkocht), oa. Elisabethzaal (22/4) en De Spil Roeselare (19/4)
