Capote




‘In Cold Blood’, de klassieke non-fictie roman van Truman Capote,
is er een perfect voorbeeld van hoe verslaggeving een nieuwsfeit
extra belang kan meegeven. In de nacht van 14 op 15 november 1959,
werden vier mensen vermoord in het kleine stadje Holcomb in Kansas:
Herb Clutter, een welgestelde boer, zijn vrouw Bonnie en hun
kinderen Nancy en Kenyon. De daders waren Dick Hickock en Perry
Smith, twee ex-gevangenen die samen in de nor hadden gezeten met
een voormalige dagarbeider van Clutter. Die had hen wijsgemaakt dat
er op de boerderij een safe stond met duizenden dollars erin – wat
niet klopte. Het gezin van vier werd afgemaakt met shotguns voor
een buit van veertig à vijftig dollar. Hickock en Smith werden kort
na de moorden gearresteerd en uiteindelijk ter dood
veroordeeld.

Een tragisch verhaal, natuurlijk, maar dit soort misdaden gebeuren
elke dag in elke uithoek van de wereld. De dood van de Clutters zou
snel vergeten zijn geweest, een zoveelste statistiek, indien Capote
zijn boek niet had geschreven. ‘In Cold Blood’ geldt nu nog steeds
als een literaire klassieker, maar zoals we te weten komen in deze
film, was de emotionele tol van het boek op de auteur zo hoog dat
hij er bijna aan onderdoor ging.

Aan het begin van de film ontmoeten we Capote als een flegmatieke
journalist, schrijver, raconteur, relnicht en schaamteloze
namedropper, die van zichzelf steeds het middelpunt van
hippe New Yorkse feestjes maakt. Met zijn hoog stemmetje en
lichtjes verwijfde manier van doen is het misschien verleidelijk om
Philip Seymour Hoffman, één van de meest onderschatte acteurs van
zijn generatie, van overacting te verdenken. Maar kijk naar
interviews met Capote, of naar zijn acteerprestatie in ‘Murder By
Death’, en het wordt snel duidelijk dat Hoffman er pal op
zit.

Wanneer de moorden in Holcomb gebeuren, is het aanvankelijk de
bedoeling dat Capote een gewoon artikel schrijft over de
gebeurtenissen, maar die plannen veranderen wanneer de daders
aangehouden worden en hij kennismaakt met Perry Smith. De film laat
in het midden of de band die Capote met Smith voelt iets seksueels
is, maar ze is er wel: ‘Ik krijg het gevoel,’ zegt Capote, ‘dat ik
en Perry in hetzelfde huis zijn opgegroeid. Maar toen het erop
aankwam, ben ik langs de voordeur kunnen buitengaan en hij langs de
achterdeur.’ Samen met zijn beste vriendin, Harper Lee (die zelf de
klassieker ‘To Kill A Mockingbird’ schreef), besteedt hij vijf jaar
aan de research en het schrijven van ‘In Cold Blood’. Hij helpt
Smith en Hickock aan een nieuwe advocaat voor hun beroep, en
gaandeweg wordt het steeds twijfelachtiger aan wiens kant hij
eigenlijk staat. Waar eindigt research en begint
belangenvermenging? Capote kan er maar moeilijk mee om dat hij
sympathie voelt voor twee koelbloedige moordenaars en om afstand
van hen te nemen, trekt hij zich meer dan een jaar terug in Spanje
om zijn boek te schrijven, zonder hen nog te bezoeken. Waar hij
zich dan ook weer schuldig over gaat voelen. Die verwarde emoties,
en het eindeloze wachten op een definitieve uitspraak die hem zal
toelaten om het boek af te maken, zorgen ervoor dat Capote
emotioneel leegbloedt. Na ‘In Cold Blood’ zou hij nooit nog een
ander boek afmaken. In 1984 stierf hij, na een overdosis
pillen.

In principe krijgen we hier dus het verhaal van een man die in
conflict komt met zijn eigen menselijkheid: hij misbruikt Smith en
Hickock om zijn verhaal te schrijven, maar helpt hen ook – en zelfs
die hulp kan moreel in vraag gesteld worden. Truman Capote was één
van die tragische kunstenaars die hun eigen chef d’oeuvre nooit te
boven komen, en de film ‘Capote’ weet op een bewonderenswaardige
manier uit te leggen hoe dat is gebeurd. Regisseur Bennett Miller
hanteert een sobere, strakke vertelstijl: eenvoudige camera
set-ups, geen gerommel met de chronologie en bovenal geen
overdreven sentiment. Zelfs de executiescènes aan het einde worden
niet uitgemolken voor dramatisch effect, maar relatief droog in
beeld gebracht. Daarmee toont Miller bijzonder veel vertrouwen in
zijn eigen materiaal – hij wéét dat zijn verhaal boeiend genoeg is
zonder dat hij er voorspelbare emotionele uitbarstingen in hoeft te
steken. Alles in ‘Capote’ blijft onderhuids, ingehouden. En die
aanpak werkt: na een tijdje ontwikkelt de film een beklemmend
sfeertje dat je maar moeilijk van je af kunt schudden.

En dan is er natuurlijk Philip Seymour Hoffman, die al van alle
richtingen superlatieven naar z’n hoofd heeft gekregen, en terecht.
Niet alleen weet hij de tics en de stem van Capote perfect te
imiteren, maar hij toont ook een uitzonderlijk begrip van wat de
schrijver precies dreef. Ook wanneer hij geen tekst heeft en het
enkel met zijn gezicht en lichaamstaal moet doen, blijft Hoffman
een genot om naar te kijken. Hij verdwijnt helemaal in zijn rol –
in oscartermen is het ofwel hij, ofwel Joaquin Phoenix voor ‘Walk
the Line’ die binnenkort een beeldje op de schouw mag zetten, en
niemand anders. Al de rest zou diefstal zijn. Bijrolacteurs als
Catherine Keener en Chris Cooper leveren mooi werk, maar het is
onvermijdelijk Hoffman die je onthoudt.

Natuurlijk heeft de film z’n gebreken: zo wordt het schrijfproces
van ‘In Cold Blood’ zelf nogal vluchtig behandeld en zijn er
bepaalde aspecten van het verhaal die iets te weinig aandacht
krijgen. Capote’s vaste vriend Jack Dunphy (Bruce Greenwood), duikt
af en toe eens op, maar we krijgen nooit een duidelijk zicht op
zijn mening over de zaak – hij staat erbij en kijkt ernaar. Ik zat
me trouwens ook af te vragen hoe de goegemeente van Holcomb
reageerde op de constante bezoekjes die Capote bracht aan de twee
moordenaars die hun stadje uit elkaar gerukt hadden. Logisch gezien
moeten daar wrijvingen zijn geweest, maar ook daar krijgen we in
deze film bitter weinig van te zien.

Dat is jammer, maar als je je concentreert op wat Bennett Miller en
co ons wél geven, blijf je sowieso met een uitstekende film over.
‘Capote’ is geen biopic: het is het verhaal van één bepaalde
episode uit het leven van een historische figuur, en dat wil zeggen
dat deze film een volkomen samenhangende eenheid vormt, in
tegenstelling tot de meeste biopics, die onmogelijk veel materiaal
moeten brengen op beperkte tijd. Smaakvol geregisseerd en briljant
geacteerd. ‘Capote’ is er eentje om te onthouden.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

2 − 2 =