Dirty Pretty Things


Deze recensie werd oorspronkelijk een zestal weken geleden
geschreven, toen ‘Dirty Pretty Things’, de laatste film van Stephen
Frears, zijn officiële nationale release kreeg. Op dat moment was
de film evenwel nergens in Vlaanderen te zien; we konden niet
dichter bij huis blijven dan Brussel. Nu (eind oktober 2003), veel
te laat, doet men eindelijk de moeite om ook het Nederlandstalige
publiek een blik te gunnen op dit aangrijpend drama. Ik heb zo’n
vermoeden dat hij niet erg lang in de zalen zal blijven, dus wees
er snel bij.

Chiwetel Ejiofor speelt Okwe, een Nigeriaan die illegaal in
Groot-Brittannië verblijft. Overdag werkt hij als taxichauffeur, ‘s
nachts als receptionist in een hotel. Tussendoor spendeert hij zijn
tijd bij een vriend die in het mortuarium van een ziekenhuis werkt,
of probeert hij een paar uur te slapen in de flat van een collega
van het hotel, de nog niet helemaal genaturaliseerde Turkse Senay
(‘Amélie’ herself, Audrey Tautou).

Op een avond overspoelt één van de toiletten in het hotel, en
Okwe ontdekt een mensenhart in de afvoerpijp. Als illegaal kan hij
er niet mee naar de politie gaan, en zijn directe chef Juan (Sergi
Lopez, die u misschien nog kent uit ‘Harry, Un Ami Qui Vous Veut Du
Bien’), maakt hem duidelijk dat dat ook niet gewenst is. Langzaam
maar zeker komt Okwe dichterbij een lucratieve handel in menselijke
organen, en komt hij voor een aantal verscheurende keuzes te
staan.

Frears, regisseur van onder meer ‘Dangerous Liaisons’ en ‘The
Grifters’, situeert zijn teneerdrukkende verhaal in het soort van
Londen dat we niet te zien krijgen in reisgidsen. Alles hier is
grijs, grauw en lelijk, ontdaan van alle hoop. De enige plek waar
we een beetje kleur terugvinden, is in het hotel, maar daar staat
die relatieve luxe dan weer in schril contrast met de vreselijke
dingen die er plaatsvinden. Frears schijnt deze wereld helemaal te
kennen, en regisseert op een sobere, effectieve manier. Hij zoekt
geen visuele trucjes op die de aandacht van de personages zouden
kunnen afleiden, houdt het simpel, en gaat er – terecht – van uit
dat de situaties wel voor zichzelf zullen spreken. Neem
bijvoorbeeld een scène waarin de immigratiedienst achter Senay
aanzit, die volgens de voorwaarden van haar asiel geen huurders
onder dak mag nemen en niet mag werken. Wanneer de agenten
aankloppen, moet Okwe zich dus in zeven haasten uit de voeten
maken, temeer omdat hij zelf volkomen illegaal is, en maar al te
veel andere regisseurs hadden van de gelegenheid gebruik gemaakt om
zeer zelfbewuste, handgehouden shots te gebruiken. Frears niet, hij
houdt het simpel, functioneel, en als gevolg zitten we niet naar de
camerabewegingen te kijken, maar wél naar de personages.

Personages die vanaf het begin trouwens gedoemd lijken om voor
eeuwig en altijd in de onderste regionen van de samenleving te
blijven ronddwalen. Zoals Okwe het aan het eind zo mooi zegt: “Wij
zijn de mensen die u niet ziet, de mensen die uw rommel opruimen en
met uw taxis rijden.” Ze zijn de meest vervangbare leden van de
maatschappij, die een tijdlang gebruikt worden om het vuile werk op
te knappen en vervolgens worden ingeruild door tientallen,
honderden anderen die klaarstaan om hetzelfde lot te ondergaan. De
immigranten, de vluchtelingen, de armen. Daarbij is het veelzeggend
dat er nauwelijks een blank personage in de hele film zit; Okwe is
zwart, Senay Turks, Juan is Spaans, Okwe’s vriend Guo Yi is
Chinees, en zelfs de agenten van de immigratiedienst zijn van een
andere origine. Hun werk zorgt ervoor dat de rest van ons door kan
gaan met z’n leven, maar hun bestaan betekent absoluut niets voor
ons.

Chiwetel Ejiofor levert een opmerkelijke prestatie in de
hoofdrol. Hij zit in zowat elk scène, en hij slaagt er wonderwel in
om ons zonder nadrukkelijke dialogen of tranerige soap-momenten,
binnen te leiden in de getroubleerde geest van Okwe, een man met
een te groot hart voor de wereld waarin hij verzeild is geraakt.
Audrey Tautou geeft prima weerwerk als Senay, een rol waarmee ze
elke herinnering aan Amélie binnen de vijf minuten uit uw hoofd
veegt. En Sergi Lopez buit zijn imago van gladde, charmante figuur
ten volle uit om ons een smeerlap eerste klas te geven waarin we
zonder enige moeite kunnen geloven.

Frears heeft met ‘Dirty Pretty Things’ niet alleen een sociaal
drama afgeleverd over een actuele thematiek, maar ook een thriller
die met momenten behoorlijk suspensevol wordt. Nu is dat op
zichzelf niet zo opmerkelijk, maar dat wordt het wel als je weet
dat de meeste spanning wordt gewekt door een moreel dilemma: Okwe
krijgt de kans een vals paspoort voor zichzelf en Senay te
versieren, indien hij toegeeft aan de corruptie van de mensen om
hem heen, en het spel mee gaat spelen. Doet hij het of doet hij het
niet? Het is een knap regisseur die met een dergelijke vraag een
spannende film op poten kan zetten, zonder behoefte te hebben aan
wapens of fysiek geweld. Alles in deze film, zowel het drama als de
suspense, vertrekt vanuit de personages, en reken maar dat u zich
voor het einde diep betrokken zult voelen in hun problemen.

Dat wil niet zeggen dat er helemaal geen foutjes zitten in
‘Dirty Pretty Things’. Zo bevat de film namelijk wel een aantal
plotgaten – om er even de meest voor de hand liggende uit te halen,
wordt het nooit duidelijk van wie nu precies dat hart in het toilet
was en hoe het daar kwam. En ook het einde wringt een beetje –
emotioneel is het meer dan bevredigend, maar erg geloofwaardig is
het niet.

Maar voor de verandering maakt dat helemaal niet uit – ‘Dirty
Pretty Things’ is een film met een enorm hart (figuurlijk, dan),
die erin slaagt om zowel een geloofwaardige blik op het leven van
de mensen op de onderste sport van de sociale ladder te bieden, àls
een onderhoudende, zelfs spannende film. Uit elk beeldje van deze
film spreken een gelijke dosis wanhoop, woede en verdriet. Frears
maakt de onzichtbaren heel even zichtbaar, en het is een
fascinerend schouwspel om te volgen. Doe wat u moet doen om deze
prent te zien te krijgen. Het is een absolute must.

http://www.go-underground.com/

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

14 − dertien =