The Others



101 min. / USA-F-E

Alejandro Amenabar is de nieuwe gouden jongen van
Hollywood – een Spaanse filmmaker die in zijn thuisland furore
maakte met thrillers zoals ‘Abre Los Ojos’, en door Tom Cruise naar
Amerika werd gehaald. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat
Amenabar deze film zelf zou remaken met Cruise in de hoofdrol, maar
de regisseur zag het niet zitten zichzelf te herhalen, en liet de
herverfilming over aan Cameron Crowe. Amenabar ging ondertussen een
nieuwe film maken, met Tom Cruise als producent en Nicole Kidman,
toen nog diens vrouw, als ster. Het gevolg is bekend: ‘The Others’
kreeg over het algemeen meer waardering dan ‘Vanilla Sky’ (Crowe’s nieuwe versie van
‘Abre Los Ojos’), Tom Cruise werd verliefd op Penelope Cruz en
scheidde van Kidman (of ging het in de omgekeerde volgorde?) en de
enige die er echt zonder artistieke, commerciële of emotionele
kleerscheuren vanaf kwam, was Amenabar, die één van de betere
thrillers van de laatste jaren op z’n naam mag schrijven.

Vanaf de beginaftiteling is het duidelijk dat hier met vakmanschap
aan gewerkt is. De door Amenabar zelf geschreven muziek zwelt aan,
en terwijl de credits verschijnen zien we schijnbaar door lamplicht
bijgelichte tekeningen die ons herinneren aan illustraties in oude,
gotische romans. De sfeer is meteen gezet.

Nicole Kidman speelt Grace, die vlak na de Tweede Wereldoorlog een
oud landhuis betrekt op Jersey, samen met haar twee kinderen.
Wanneer zich drie nieuwe bedienden aandienen, krijgen die een stel
zeer vreemde aanwijzingen: geen enkele deur in het huis mag geopend
worden voor de vorige gesloten is – en er zijn verdorie véél deuren
in dat huis – en de gordijnen dienen ten alle tijden gesloten te
blijven. Haar kinderen zijn immers allergisch aan daglicht, en
leven bijgevolg in een wereld van voortdurende schemering. Een
wereld waarin alles mogelijk is, zoals bijvoorbeeld: deuren die
vanzelf dichtvallen, piano’s die wonderbaarlijk beginnen te spelen,
onzichtbare handen die aan je gezicht voorbijglijden, stemmen die
van alle kanten lijken te komen en gordijnen die plotseling
verdwijnen. Spookt het in het huis? En zo ja, wie zijn dan die
spoken?

Het klinkt allemaal als klassiek haunted house voer, en dat is het
ook. Amenabar heeft er alles aan gedaan om de sfeer van de
horrorklassiekers uit de jaren vijftig terug tot leven te wekken.
De beslissing om het verhaal zich in 1945 te laten afspelen is een
eerste belangrijke factor hierin. Het geeft Amenabar een plausibel
excuus om het huis zonder elektriciteit te laten functioneren, wat
meteen een sfeer van het begin van de vorige eeuw geeft – in het
landhuis van Grace lijkt te tijd te hebben stilgestaan sinds pakweg
1900. Zij en haar kinderen leven in een duistere wereld van
petroleumlampen en eeuwig hangende mist. Dat alleen al is voldoende
om het publiek het niet geheel comfortabele gevoel te geven dat ze
zich aan àlles kunnen verwachten. En dat is ook zo.

Nicole Kidman heeft haar bekakt Brits accent helemaal onder de knie
– zij is een moeder die haar kinderen hardop de Bijbel doet lezen
als ze iets verkeerds hebben gedaan, en hen graag verhalen
voorhoudt over de hel en het vagevuur. We geloven haar als ze dit
doet, maar Kidmans acteerwerk is goed genoeg om ook te suggereren
dat er méér schuilgaat achter die uiterlijke strengheid. Een moeder
die er alleen voorstaat nadat haar man ten oorlog trok, die alleen
voor twee kinderen moet zorgen die het haar met hun ziekte bepaald
niet makkelijk maken. Grace is een vrouw met drie dimensies, en
langzaam maar zeker weet Kidman ze allemaal te doorgronden en te
tonen. Haar monoloog op het einde onthult pas hoe perfect ze was
tijdens de rest van de film.

Petje af ook voor Alakina Mann en James Bentley, die Anne en
Nicholas, de kinderen van Grace, spelen. Vooral Mann weet perfect
een evenwicht te vinden tussen ergerlijk prepubertje en angstig
kind onder extreme stress.

Amenabar neemt zijn tijd om de spanning op te bouwen – geen grote
CGI-effecten voor onze Spaanse reus, heel zijn film is ambachtelijk
in elkaar gestoken. Geluiden, plotse bewegingen en slinks
gewisselde blikken over de schouders van één van de personages
heen: dat zijn de ingrediënten waarmee Amenabar zijn potje kookt,
en het werkt. Na een uurtje merk je dat er een onvoorstelbare
spanning zich heeft opgehoopt, die onvermijdelijk opbouwt naar een
pay-off die volkomen onverwacht is, maar wel volledig juist in
relatie met de rest van de film.

Zitten er dan géén fouten in ‘The Others’? Jawel, maar niet om over
naar huis te schrijven. Zo vroeg ik me achteraf af wat Christopher
Eccleston opeens in de film kwam doen – zijn aanwezigheid is strikt
genomen niet vereist, en voor een film die zich erop laat voorstaan
zo minimalistisch mogelijk te blijven qua effecten en natuurlijke
middelen (weinig locaties en personages), is dat een niet te
verwaarlozen stilistische breuk.

‘The Others’ is in de eerste plaats een zeer goed gemaakte film,
het vakmanschap straalt ervan af. Als Amenabar zich de volgende
keer iets beter aan z’n eigen stijlregels houdt, is er niets dat
hem belet de volgende M. Night Shyamalan te worden.

http://theothers.com/

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

dertien − 8 =