Er zijn nog zekerheden in het heden ten dage uiterst volatiele superheldenuniversum. Één van die zekerheden is dat een nieuwe Spider-Man – de franchise die Sony omwille van voorgaande rechten nog zelf mag bestieren als deel van het MCU – zelfs in deze tijden van superheldenvermoeidheid, een gegarandeerd succes zal zijn. De films met Tom Holland als de eponieme wreker zijn waanzinnig populair en omdat een emotionele ‘twist’ het vorige avontuur afsloot, zijn de verwachtingen voor deze vierde aflevering zo mogelijk nog hoger gespannen. Het helpt ook dat in vergelijking met de kwalitatief uiterst wisselvallige producties uit de Marvel-stal, de Spider-Man films steeds een behoorlijk niveau wisten aan te houden, met dank aan regisseur Jon Watts die de zaken nooit te veel liet verwateren tot onbegrijpelijke visuele chaos.
Voor het nieuwe avontuur neemt Destin Daniel Cretton (Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings) het roer over en er wacht hem meteen een stevige uitdaging: een film draaien rond de superheld die niet langer kan rekenen op de vriendschapsdynamiek tussen het hoofdpersonage en de ondersteunende tandem Zendaya/Jacob Batalon. Omdat de vrijgave van zijn geheime identiteit rampzalige gevolgen had, had Peter Parker (nog steeds Tom Holland) geen andere keus dan Doctor Strange te vragen de gebeurtenissen ongedaan te maken. Dat wil zeggen dat hij opnieuw als eenzame wreker door het leven moet terwijl hij tegelijkertijd moet aanzien hoe zijn vriendin en beste vriend verder het levenspad naar volwassenheid bewandelen zonder zich nog te herinneren wie Parker is. Dat is – laat ons eerlijk wezen – een hoop onzin bij elkaar, maar binnen de specifieke wereld van deze reeks is het melodrama van de zuiverste soort en voor de fans is het dé reden om van deze vierde aflevering een evenement te maken.
Met dat alles in gedachten is het een beetje vreemd dat Brand New Day eigenlijk nauwelijks de tijd neemt om die situatie een beetje uit te diepen. We krijgen een snel afgehaspelde montage en dan is het over tot de orde van de dag en een pak obligate actienummertjes. Het hele narratief waar de film om zou moeten draaien wordt vervolgens fluks naar de achtergrond geschoven om plaats te maken voor allerlei cameo’s uit het MCU die bijzonder leeg en overbodig aanvoelen. De nieuwe dreiging speelt leentje-buur bij een oude B-film uit het sciencefiction genre (Jack Sholders The Hidden) en draait om een geheimzinnige vijand die van de ene menselijke geest naar de andere kan springen om er bezit van te nemen. Het duurt lang – heel lang – voordat die plot eindelijk verenigd wordt met wat centraal zou moeten staan: Parkers eenzaamheid en zijn niet langer bestaande relatie met zijn vrienden. Halverwege komt de film dan toch tot leven en wordt er gebouwd aan een paar sterke scènes, maar dat duurt helaas niet lang genoeg om te vermijden dat we al gauw weer dezelfde zinledige actie opgelepeld krijgen die ons het gevoel geeft dat dit opnieuw één lange trailer is voor de nieuwe richting die het MCU uit wil. Deze vierde aflevering komt net na een hoogtepunt dat de verhaallijnen van de personages mooi wist te balanceren met creatieve actie, al werd er kritiek geuit op de onmogelijk complex geworden interacties met allerlei series en alternatieve universa. Het is bizar dat een film die daartegen een remedie zou moeten zijn, het toch weer niet kan laten hetzelfde te doen en de kans mist om echt iets boeiends te doen met de thematiek die zich aan het eind van het vorige deel had aangeboden.
Brand New Day krijgt met andere woorden niet de kans zich te concentreren op de broodnodige emotionele kern, waardoor er enkel overbodig vertier overblijft dat zwak in beeld is gebracht. Dat is vreemd komende van Cretton die begon als onafhankelijk filmer en in wezen een sterkere stilist is dan voorganger Watts. Dat was er ook echt niet de regisseur naar om een spektakelscène naar zijn hand te zetten, maar hij had oog voor beelden die associaties opriepen met de comics waaruit alles stamt en die insteek ontbreekt hier echt wel. Vreemd genoeg is dus Cretton diegene die hier de meer onpersoonlijke en generische actie serveert.
Het MCU is met horten stoten bezig het laatste jaar aan een voorzichtige rehabilitatie: Thunderbolts* was niet om aan te zien, maar Captain America: Brave New World en vooral The Fantastic Four: First Steps waren relatief degelijk. Niks in Spider-Man: Brand New Day is van dien aard dat het die wederopstanding de grond in boort, maar in momenten dat het MCU werkelijk de kwalitatieve bodem bereikt had, waren de Spider-Man films een baken van hoop. Het is daarom echt wel jammer dat dit vierde Tom Holland avontuur het zwakste uit de reeks is.
