Ze zitten bijna twee decennia in de dansmuziek, maar dat laatste van die dubbele tien jaar moest het zonder album stellen. Tot nu. Met Substance brengen The Subs voor het eerst sinds 2016 een volledig album uit, en dat laat een lichtjes nieuw geluid horen. ‘Ik voel een nuchtere vibe aankomen.’
enola: Waarom brachten jullie de afgelopen tien jaar enkel singles uit? Nochtans, Jeroen, kondigde jij in 2016 al een volgend album aan.
Jeroen De Pessemier (zang/producer): “Ja, dat klopt. En we hebben het nooit uitgebracht. Ik heb zo nog twee of drie platen op een harde schijf staan waarvan ik het gevoel had dat er geen sterk genoeg verhaal achter zat. Ze voelden nooit als een echt geheel, als iets dat ergens over ging. Dat is nu anders.”
Aylin Feizula (zang): “Voor een danceband houdt het ook steek om enkel singles te releasen, behalve als je een verhaal te vertellen hebt dat verder draagt dan dat. En dat is wat er nu met Substance is gebeurd. We merkten dat er zich in veel van de songs die we schreven een rode draad ontwikkelde, dat een aantal singles die we hadden uitgebracht thema’s deelden. Toen dat duidelijk werd, hebben we wel bewust gekozen om verder in die richting te schrijven, tot we een volledig album hadden. We hebben aan deze plaat twee, bijna drie jaar gewerkt, en ondertussen schreven we ook andere dingen die als kleinere releases konden werken.”
Wiebe Loccufier (producer): “Een album maken duurt ook lang, en in dance kan er op zo’n tijd veel gebeuren. Alles verandert in die wereld voortdurend. Als dance-act leek het ons beter …”
Jeroen De Pessemier (zang, producer): “… om de vinger aan de pols te houden.”
Feizula: “We hebben de afgelopen jaren ook veel samenwerkingen gedaan, met onder anderen Gala Dragot, Tsar B, Murdock en Reinier Zonneveld, waardoor het interessanter leek om die losstaand uit te brengen.”
enola: Op Substance zijn de gasten niettemin schaars.
De Pessemier: “Eigenlijk is het gek dat er maar één collab op Substance staat, met Roméo Elvis. Ik produce zoveel mensen die ik gerust had kunnen bellen voor een feature, maar dat hebben we bewust niet gedaan. Als een statement.”
“Een andere reden dat we lang geen album meer maakten, is dat streamingalgoritmes je aanmoedigen om in termen van singles te denken. Dat is het enige wat daar echt belangrijk is, dus moet je ook niet aan een plaat beginnen als je niets groters te vertellen hebt. En ik vind dat ook niet erg. De formats waarin muziek kwam, zijn altijd een grote reden voor vernieuwing geweest. Zoals de popsong bijvoorbeeld drie minuten duurt omdat dat ongeveer de lengte was van wat op een 45-toerenplaatje paste. Als Spotify een soortgelijke vormvereiste, zoals kortere songs, doorduwt, waarom niet? Je moet dat omarmen, om tegelijk de moed te hebben die regel te breken als je daar zin in hebt. Want ik voel hoe er een digitale vermoeidheid begint te ontstaan. Ik zie het ook op concerten, dat minder en minder mensen er nog met hun telefoon in de hand staan. We willen inpikken op die trend, want dat past bij The Subs. We doen altijd wat er onder de oppervlakte al zit aan te komen. Als iedereen met kleuren speelt in zijn artwork, gaan wij voor zwart-wit. Ik voel immers dat er zo’n nuchtere vibe zit aan te komen.”
enola: Substance is inderdaad niet gespeend van spiritualiteit. Wat wil je precies vertellen?
De Pessemier: “De mensheid heeft meer liefde nodig. Iedereen zoekt naar antwoorden in deze knettergekke wereld, en we moeten ophouden om altijd maar meer te willen. Er zit waarheid in elke mens, vreugde in het leven – toch als je even de tijd neemt om stil te staan. Waarmee ik natuurlijk ook niet wil zeggen dat we moeten ophouden met fuiven. Het is yin én yang. Voor ons is dansen een vorm van meditatie. Niet als je drugs gebruikt, maar zonder drugs kun je jezelf volledig in trance dansen. Kijk maar hoeveel religieuze rituelen gebaseerd zijn op bewegingen en herhaling om in trance te raken.”
enola: Wanneer kwam het woord ‘Substance’ bovendrijven, en kreeg het betekenis?
De Pessemier: “Halverwege het maken van de plaat? Plots was het daar, en begon het meer en meer steek te houden. Uiteindelijk bestaan we allemaal uit dezelfde substantie, uit energie en materie. We zijn gewoon een collectie atomen. En toen we dat beseften, kreeg dat woord, waar je eigenlijk elke mogelijke betekenis in kunt leggen, een heel spirituele lading.”
enola: Waar komt die spiritualiteit vandaan?
De Pessemier: “Voor mij is het begonnen met meditatie. Dat had ik nodig voor mijn welzijn.”
Feizula: “Ik denk dat The Subs vooral al behoorlijk spiritueel waren, als je kijkt naar de thema’s. Subs-shows zijn altijd erg intens geweest, een beetje ritualistisch. Voor hen was muziek altijd een soort nieuwe religie, al was het toen meer punk en minder diepgravend. Nu zijn we een beetje dieper gegaan.”
De Pessemier: “Aylin heeft gelijk. Het zat er altijd wat in, om optredens te zien als spirituele happenings. Neem nu dat driehoekgebaar dat we van in het begin maakten. De driehoek is een heel krachtig religieus symbool. Religie op zich is erg besmet door een geschiedenis van mensenmanipulatie en misbruik, maar de spirituele kant ervan is nog altijd belangrijk.”
enola: Het is het klassieke verhaal van het feestbeest dat betekenis zoekt in muziek, en ontdekt dat hij verder moet kijken?
De Pessemier: “Daar zit zeker de oorsprong, in die intense dans- en feestervaringen. En ja, hoe langer je leeft, hoe meer je beseft dat je die spiritualiteit ook in andere aspecten van het leven kunt vinden.”
Feizula: “Het is, denk ik, niet alleen zoiets persoonlijks, maar ook een teken des tijds. De wereld heeft meer dan ooit healing nodig, dat zie je in alles. En ook dat heeft Substance heel erg beïnvloed, dat gevoel dat de wereld geen verdeeldheid nodig heeft, maar liefde en verbinding.”
enola: Is het toeval dat Substance zijn titel deelt met zowel een Joy Division- als een New Order-verzamelaar?
De Pessemier: “Op zich wel. Het was pas toen we die titel bedachten dat Wiebe dat plots opmerkte. Dat was even ‘oei’, maar na wat discussie hebben we beslist dat we dat woord wel degelijk konden gebruiken. Het zijn bij hen uiteindelijk maar compilaties, en wij heten The Subs. We hebben er meer recht op dan zij.” (grijnst)
enola: Eigenlijk zijn The Subs een nieuwe band geworden sinds Aylin aan boord kwam, niet?
De Pessemier: “Dat denk ik ook. Het is een grote verandering geweest. Dat Hadrien (Lavogez – red.) vertrokken is, heeft niets met ruzie te maken. De derde persoon in The Subs heeft altijd gewisseld, maar we hebben altijd het gevoel gehad dat die wel nodig was. Als een soort derde been in de driehoek.”
enola: Om het evenwicht tussen jou en Wiebe te bewaren?
De Pessemier: “Ja. Het maakt beslissingen ook gemakkelijker. Met twee krijg je al snel een typische dynamiek.”
enola: Was Aylin eerst je vriendin, of zat ze eerst in de band?
De Pessemier: “Ze was al mijn vriendin. We hebben elkaar zestien jaar geleden leren kennen, toen we op tour waren. Dat verhaal vertellen we op dit album overigens in “A Story Called Love”, want iemand op die manier leren kennen (waarbij je hele leven, en zelfs de band verandert), is ook iets spiritueels. Want eigenlijk had Aylin dat optreden waarbij we elkaar ontmoetten bijna niet gezien. Ze ging ergens anders heen, maar miste haar vliegtuig en belandde bij ons. En hier zijn we, met haar in de groep.”
Feizula: “’t Is een vlindereffect; iets gebeurt per ongeluk, en dat is helemaal niet leuk, maar je weet nooit waar het toe leidt. Dat vind ik heel erg mooi.”
De Pessemier: “Nog zo’n mooi incident was de lockdown. Aangezien niemand langs mocht komen, en Wiebe mijn zang maar niets vond op dat nummer, heb ik haar maar gevraagd om “I Want To Dance Again” in te zingen. Wie anders kon ik bellen? En dat werd een hit.”
enola: Was het gemakkelijk om plots te gaan zingen, Aylin?
De Pessemier: “Ik heb je toch een beetje moeten pushen.”
Feizula: “Zeker bij “I Want To Dance Again” was ik aanvankelijk erg onzeker. Afgezien van het schoolkoor had ik nooit echt gezongen. Wel ben ik dj geweest, en sta ik natuurlijk al jaren op de eerste rij bij elk Subs-concert. Ik zat dus wel al in het Subs-universum. Dat hielp wel, maar het heeft wat tijd gevraagd voor ik als zangeres zelfvertrouwen kreeg. En de laatste jaren is dat alleen maar gegroeid.”
enola: The Subs klinken van de weeromstuit ook een stukje zachter.
De Pessemier: “Minder mannelijk, hé. Ik denk wel dat je het in zo’n gendertaal kunt zeggen.”
Loccufier: “En het is ook een reactie op de huidige mode in techno om om ter hardst te gaan. Dat hadden we wel wat gehad.”
De Pessemier: “Het gaat vandaag te snel, te hard, dus dachten wij: dan maar iets anders. En het is ook waar Aylin vandaan kwam. Toen ze jong was, ging ze naar houseparty’s.”
Feizula: “Hele sexy feestjes waren dat, waar underground house gedraaid werd. Dat was een heel liefdevolle omgeving, helemaal anders dan wat je vandaag hebt in de meeste clubs. Die sfeer heeft zeker ook zijn weg gevonden naar Substance.”
enola: Je gebruikt ook Aziatische instrumenten zoals de erhu en de sansin.
De Pessemier: (wijst naar een plank) “Daar staan ze. Ik heb ze meegebracht van een tour in Japan. Ik hou gewoon van alle mogelijke instrumenten. Je krijgt er altijd wel iets uit, zelfs al kun je ze eigenlijk niet bespelen. Zeker in deze tijden van AI is net dat uniek. Artificiële intelligentie zal nooit kunnen klinken als iemand die onkundig op een instrument speelt. Daar bestaat namelijk geen voorbeeld van. Je hoort het onder andere op “Unicorn”. Dat nummer slepen we al vijf jaar mee. Er bestaat zelfs een versie waar Max Colombie op zingt, maar die vocal was niet geweldig. Wat vanzelfsprekend niets zegt over zijn zangkwaliteiten. Het werkte gewoon niet.”
enola: Hoe lang had je je klarinet niet aangeraakt voor je hem voor Substance weer bovenhaalde?
De Pessemier: “Héél lang. Ook dat moet ergens tijdens de pandemie zijn gebeurd. Ik voelde dat ik er iets mee wilde doen, maar ik wist nog niet wat. Uiteindelijk heb ik hem voor het eerst weer bespeeld voor onze versie van “Bela Lugosi’s Dead” (van op de cover-EP Undead – red.). En dan ben ik ook live klarinet beginnen spelen, en dat voelde erg goed.”
Feizula: “Ik denk dat ik je tot dan nog nooit klarinet had zien spelen! En we zijn dus best al een tijdje bij elkaar.”
enola: Brengen Aylins Oosterse roots iets naar jullie muziek?
Feizula: “Zelfs al ben ik in Roemenië geboren, ik ben opgegroeid met de Krim-Tataarse en Turkse muziek van mijn roots. Het voelt inderdaad alsof ik die nu wat terugvind in onze muziek. Hetzelfde geldt voor onze reizen naar het Oosten: ik ben heel gefascineerd door alles van daar – niet alleen de muziek, maar ook de filosofie, de spiritualiteit, … Dat voel je wel in de geluiden en de sfeer van Substance. Een paar nummers zijn trouwens geschreven toen we door Japan trokken.”
enola: In de twintig jaar dat The Subs bestaan, zijn in dance hele trends gekomen, gegaan, en teruggekeerd. Hoe gingen jullie daar mee om? Meesurfen, of net tegenwringen?
De Pessemier: “Je probeert soms mee te bewegen, zonder je identiteit te verliezen. En achteraf moet je soms toegeven dat dat mislukt was, dat het niet honderd procent eerlijk voelt. We experimenteren dus wel met nieuwe geluiden, maar net zo goed – zoals nu – gaan we ertegen in en kiezen we voor iets meer sexy, minder opgepompt. Terwijl we na de lockdowns de tempo’s net heel hard opdreven.”
enola: Van welk nummer heb je ondertussen spijt?
De Pessemier: “Dat ga ik hier niet zeggen, want wat je aandacht geeft, wordt groter. ’t Is waarschijnlijk het Subs-nummer dat je het meeste haat.”
enola: En ondertussen is er bij jou en Aylin een eerste baby op komst. Dat wordt dus een dubbele release, en anders gaan touren, vermoed ik.
De Pessemier: “Klopt. We hadden eigenlijk meer optredens gepland, maar met de zwangerschap en de geboorte hebben we dat moeten herbekijken. Nu spelen we deze zomer enkel Pukkelpop.”
Feizula: “En daarna zien we wel hoe het loopt, een concert per keer. En we passen ons aan als het moet. Toen ik klein was, ging ik uiteindelijk ook overal mee met mijn ouders, dus ik zie het wel zitten om dat ook met mijn dochter te doen. Ik hou er wel van hoe kinderen in traditionele culturen meer deel uitmaken van het leven. Zo mag het bij ons ook zijn.”
