Vrijdag 29 augustus :: Groengeelblauwpaars psychedelisch
Na een nacht vol regen smaakt de koffie op vrijdagochtend zelden beter. Bovendien stuiten wij aan de Garden Stage toevallig op de soundcheck van Matt Berninger, headliner die avond. Sympathieke peer als ‘ie is, ziet hij er geen graten in al zingend het plein op te lopen en high-fives of knuffels uit te delen, inclusief aan ons. Zo, die hadden wij even heel erg nodig. Nu kan de dag niet meer stuk.
Vrijdag begint verder met een krop in de keel, oftewel met een lezing van de ons onbekende muziek- en politieke journalist John Harris over hoe de gedeelde liefde voor muziek hem en zijn zoontje met autisme geholpen hebben. Dit had makkelijk een sentimenteel verhaal kunnen worden, maar door alle nuances en occasionele uithaal naar de Britse regering is het dat absoluut niet. Harris blijkt verder een uitzonderlijk grappige man, en het interview roept ook vragen op die verder gaan dan enkel dat beladen woord “autisme”. Want vanaf wanneer wordt obsessief met muziek bezig zijn, of technische perfectie, pathologisch? Hebben we als tiener niet allemaal obsessief dat ene nummer dertig keer na elkaar gespeeld? Sommige genieën bewonderen we, andere steken we weg in een medisch hokje. Dit soort momenten waarbij je, zeker als Belg, naar een onbekende auteur gaat en plots een prachtig gesprek krijgt over ouderschap, liefde voor muziek en autisme in onze samenleving, maken EOTR mee zo’n uniek festival.
Op de Garden Stage is ondertussen de eerste van vele Palestinavlaggen verschenen, en in het land van Bob Vylan en Palestine Action is dat niet evident. Daisy Rickman biedt het soort psychedelische folk dat prima werkt op dezelfde dag dat er een tribute band voor de Incredible String Band staat. Ze komt uit Cornwall, het land van honing, melk en menhirs, en wij kunnen ons hier wel een mystiek dansje bij voorstellen. Een lekker improviserende groove van een saxofonist zorgt voor wat kruiding. Je waant je in hetzelfde land, 50 of zelfs 1500 jaar terug. Alleen jammer dat regen in het begin wat roet in het eten – een lekkere pannenkoek met champignons en knoflooksaus, dit blijft ook een foodiefestival – gooit, maar daarna is het goed toeven in de tijdscapsule, ook al verandert er muzikaal niet heel veel gedurende de set. Met een stem die zo hard op die van Nico lijkt, is het niet verwonderlijk om het sowieso al repetitieve “All Tomorrow’s Parties” te coveren. De feedbackende freakfolkversie van de klassieker springt er nog het meeste uit op 45 minuten set. Maar het derde oog van onze buurman, gemaakt van glitters, is blij, dus wij ook. Over singer-songwriter Rosali kunnen we dan weer kort zijn: goeie stem, mooie liedjes, lieve teksten, maar veel te groot podium zo op de mainstage. Het is niet de eerste en ook niet de laatste keer dat de programmatie er zo naast zit.
Punkband The Orchesta (For Now) lijkt in het voorbijwandelen op de Garden Stage iets fantastisch bij elkaar te schreeuwen. Maar nu we op een folkwolk zitten en het zonnetje erdoor komt, kiezen wij voor Six Organs Of Admittance, diep weggestoken in het bos. Ben Chasny is een grote naam in een kleine niche, wat initieel een uitpuilende Boat Stage betekent. Met zijn Kreatorshirt aan kan het bij deze man alle kanten uit: van folky gitaarloopjes tot op wiskunde gebaseerde, dronende american primitive. Hij kan met andere woorden zowel hippies, indieheads als avant-garde snobs bekoren en elke groep lijkt goed vertegenwoordigd. Naast bezwerende fingerpicking in de stijl van John Fahey maar ook Britse folkblues, trekt de Amerikaan een doos flauwe woordspelingen open zodat het nooit te serieus wordt. Alle gekheid op een stokje: het zijn toch vooral de lyrische stukken en een goeie cover van “Fascination Street” die het meeste volk in vervoering brengen. Was de kleine tent toch nog de beste plek voor deze cultmuzikant.
De opkomst bij Broadside Hacks Presents: A Celebration Of The Incredible String Band oogt mager, en bovendien met best veel mensen die de seventies nog bewust hebben meegemaakt. Wij spotten een petje met Make Americana Great Again. Het lijkt een vreemde keuze deze tributeband hier te programmeren, maar niet als je het DNA van dit festival een beetje kent. En wat hippiefolk in de vooravond met een cider erbij, waarom niet? Bovendien gaan de muzikanten aan de haal met de sfeer van de ISB (eerder dan een kopie te zijn), wat qua opbouw en dynamiek soms aan een groep als Caroline doet denken. Dit is een typisch Gardenmoment waarbij sfeer – groene bomen en blauwe lucht, folk op de achtergrond – primeert op muzikaliteit. Wanneer het etenstijd begint te worden, loopt het plein leger en leger en blijven toch vooral de al overtuigden nog over. Maar aan het einde komt Mike Heron nog een paar nummers meedoen en is iedereen gelukkig.
Na al die zachte liefde is het moeilijk aarden bij Goat, zeker met een pie vol cheddar in de maag. De muziek klinkt topzwaar, kleurt groengeelblauwpaars psychedelisch en mensen dansen, dus het was ongetwijfeld fantastisch. Maar wij blijven toch op een veilige afstand, onszelf mentaal aan het voorbereiden op These New Puritans. Zanger Jack Barnett komt op met een zwarte hoed, lichtelijk afstandelijk en arty arrogant op een manier die nipt niet irritant is en waar je na je 25ste eigenlijk niet meer mee weg mag komen. De set wordt voortgeduwd door ritme, met percussie die op het hoofd mikt, niet op hart of benen. Het is pas wanneer Barnett achter de piano gaat zitten en de sfeer kantelt richting liefdesliedje – “in a strange way” – met “Industrial Love Song”, dat de set toch een hart krijgt. Onder die zwarte hoed blijkt er zowaar een crooner in Barnett te schuilen. De muur tussen band en publiek lijkt afgebroken, al blijft in de krakemikkige soundmix in de Big Top veel nuance verloren gaan van die laatste worp, het prachtige Crooked Wing dat David Sylvian laat dansen met Forest Swords. “A Season In Hell”, een hoogtepunt op die plaat, is gothisch waarna je in een trance blijft. Er schuilt plots emotie in de Steve Reich-achtige percussie. En zo hebben wij op het einde toch nog kippenvel bij de muur van belletjes, drums, piano en gierende noise van het oudere “Organ Eternal”.
Oprechte emotie overbrengen blijkt ook moeilijk bij de headliner op de Garden Stage vanavond, Matt Berninger. Al valt van bij “No Love” duidelijk op dat de solosongs van deze The National-zanger live meer body krijgen. En dat Berninger ook solo een rasperformer is, weliswaar met minder neurotische trekjes en rode wijn dan wij ons van vroeger herinneren. Misschien te zeer een performer, iemand die te hard weet hoe hij zijn publiek bedient. Iemand die zoals Nick Cave op zijn publiek leunt om zijn muizenissen te bedwingen en perfect weet hoe. Maar de vraag naar waar de oprechtheid zit, blijft door ons hoofd spelen elke keer Berninger over het podium loopt of op een monitor klimt. Wij missen het gevoel dat er iets op het spel staat. Het helpt niet dat veel songs behoorlijk braaf zijn, ook al blijft zijn stemgeluid overeind en zakt het ook tekstueel nooit onder een bepaald niveau. De mondharmonica op “Distant Axis” is een brakke, maar mooie toevoeging. Dit is melancholie van een behoorlijk jaar. “Nowhere Special” is chaotisch, maar voelt wel oprecht.
Vanaf “Little By Little” gebeurt er dan toch Iets. “Gospel” van The National is mooi in deze intiemere setting. Op “Terrible Love” daarna hebben ook wij meegezongen en -geklapt. Maar toch misten we iets, namelijk The National. Dit nummer wordt plots een stuk banaler, alsof de angel eruit gehaald is. Dan liever een oprecht “Blue Monday” van New Order waar Berninger zich gewoon ongegeneerd staat te amuseren, weliswaar als je nonkel-boekhouder op het trouwfeest. Het is juist die oprechte onbeholpenheid die kracht geeft. “Inland Ocean” wordt er ook meteen mooier door. En tijdens “All Apologies” van Nirvana ontmoeten we weer de basket case die we van vroeger kennen. Misschien moet Berninger gewoon eens een oprecht coveralbum maken in plaats van soloplaten die toch niet kunnen tippen aan de era-bepalende groep waar hij nu eenmaal frontman van is? Want aan het einde van deze dag bedenken wij ons: we hebben veel oké tot goeie muzikale dingen gezien. Maar wat écht recht naar het hart ging, was toch het relaas van John Harris.
