De Franse regisseur Alain Ughetto kan je het best bestempelen als een beetje een laatbloeier. Hij ontving reeds in 1985 een César voor La Boule, maar het zou meer dan anderhalf decennium duren voor hij eindelijk zijn eerste langspeler voltooide. Ughetto’s jongste wapenfeit kaapte dan weer de juryprijs weg op het Festival international du film d’animation van Annecy en werd voorts bekroond met de prestigieuze European Film Award voor beste animatiefilm.
Alain Ughetto ging van kindsbeen af al aan de slag met modelleerklei, schaar en potlood. Voor Interdit aux chiens et aux Italiens, waar in totaal negen jaar aan is gewerkt, graaft de cineast diep in z’n eigen familieverleden. De hartverwarmende stop-motionanimatiefilm vertelt het verhaal van Ughetto’s grootouders die het moeilijk hadden om de eindjes aan elkaar te knopen en zich staande probeerden te houden in de turbulente wereld van de twintigste eeuw.
Na het overlijden van zijn vader reisde Ughetto naar het piepkleine dorpje Ugheterra, dat bovenop een berg ligt in de regio Piëmonte, in het noorden van Italië. De meeste huizen van de boeren en mijnwerkers (die allen dezelfde achternaam hadden) zijn er intussen vervallen tot ruïnes. Toch is het de plek waar de wortels liggen van zijn bewogen familiegeschiedenis, die door de cineast op spitsvondige wijze opnieuw tot leven wordt gewekt.
De film wordt verteld vanuit het standpunt van Ughetto’s oma Cesira, de edelmoedige dochter van een ploegbaas, wiens liefde voor de arbeider Luigi voorbestemd was. Het koppel moest zware offers brengen om een nieuw leven te beginnen in Frankrijk, wat het lot van het kroostrijke gezin voorgoed bepaalde.
Het tragikomische Interdit aux chiens et aux Italiens is een warme ode aan een bijna vergeten tijdperk. Alain Ughetto hechtte er vooral belang aan om dit buitengewone verhaal vanuit een soort doe-het-zelfwerkplaats te kunnen vertellen. Dit idee en de ouderwetse ambacht van de stop-motionanimatiepoppetjes vloeien samen tot een wonderlijk geheel. Dat huizen worden opgetrokken uit bordkarton, bossen gevormd met broccoli of de hand van de regisseur (die tevens de commentaarstem inspreekt) regelmatig in beeld verschijnt, maakt allemaal deel uit van het opzet.
In Interdit aux chiens et aux Italiens vervagen de grenzen tussen fantasie en werkelijkheid. Ondanks de overwegend speelse toon, wordt ook stilgestaan bij de pijn en het leed die Ughetto’s grootouders te beurt vielen. De film raakt je door zijn eenvoud en biedt niet enkel het perfecte tegengewicht voor enkele big budgetkanonnen die uitstekende cijfers behalen aan de box office: Christopher Nolans Oppenheimer, de halsbrekende stunts van Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One of het roze ideaalbeeld van Barbie, maar ook voor de lawaaierige animatieprenten die doorgaans de multiplexen regeren.
