Eeuwige Protestzanger: de afgewassen lettertjes zijn nog met moeite leesbaar en staan op een uitgerafeld etiket dat nog met één enkel draadje vast hangt aan de kraag van zijn jas. Billy Bragg zal het sowieso met trots blijven dragen. Onlangs nog uitte hij zijn ongenoegen over het aanstellen van Paolo Di Canio als manager van voetbalploeg Sunderland, door “All You Fascists” aan de zelfverklaarde fascist op te dragen.
De ouderdomsverschijnselen zijn op Tooth & Nail toch duidelijk zichtbaar. Als een wijze bompa nestelt Billy Bragg zich in een zachtjes krakende schommelstoel om te mijmeren over de dingen des levens, met een verzameling gezapige folksongs als resultaat. Het zijn stuk voor stuk mooie liedjes, maar een scheut venijn hier en daar had zeker geen kwaad gekund.
Hoe dan ook, als Billy Bragg vertelt dan blijf je luisteren natuurlijk. Naar “January Song” bijvoorbeeld, over de dood van z’n moeder en de zoektocht naar de zin van het eigen leven dat zoiets met zich meebrengt: “I’m so tightly wound in tension / Feel just like a guitar string / Wait until revealed emotions / Touch me and you’ll hear me sing”. Soortgelijk poëtische mijmeringen over de liefde en gebroken relaties vullen voor een groot deel de rest van de plaat. “Handyman Blues” is nog een heerlijk lichtvoetig liefdesliedje, “Swallow My Pride” en “Over You” zijn in al hun donkerte even genietbaar.
Dat hij schone dingen kan doen met het oeuvre van Woody Guthrie was al te horen op de Mermaid Avenue-platen die hij samen met Wilco maakte. Hier neemt hij met evenveel succes zijn “I Ain’t Got No Home” onder handen. Met een nummer als “Goodbye, Goodbye” bewijst hij overigens even goed als zijn leermeester overweg te kunnen met de universele thema’s. In “Do Unto Others” is opnieuw de oude wijze man aan het woord: “Now baby you don’t believe / in the story of Adam and Eve / But in the cold light of day / Peaceful words still point the way”.
De figuurlijke schommelstoel waarvan sprake werd neergepoot in de kelder van Joe Henry. Hij nam de plaat op en verzamelde een groep bevriende muzikanten die Tooth & Nail van een knus Americanageluid voorziet. Muzikaal gezien is de link dan ook eerder te leggen met Mermaid Avenue dan met de blaffende bard die als een bezetene staat te rammen op z’n Fender Telecaster. Die gitaar moet plaats maken voor een dobro en een lap steel waarop Greg Leisz (Bon Iver) de snaren beroert. Vijf dagen waren er nodig om alles op te nemen en dat hoor je ook, in de positieve zin dan. De plaat klinkt heel spontaan en heeft een live-geluid dat de ongedwongen sfeer van de opnames mooi weerspiegelt.
Het zijn kortom allemaal knappe nummers, gespeeld door goede muzikanten en ondergedompeld in een lekker Americana-sfeertje. Wat er ontbreekt is energie en strijdlust, twee dingen waar je Billy Bragg onvermijdelijk mee associeert. Het maakt van Tooth & Nail een iets te gezapig plaatje waarbij je zachtjes schommelend kan wegdromen. Laat je wakkerschudden door hem live te bezichtigen op 4 november in de AB of eerder op 26 juli op het klinkersfestival in Brugge, ongetwijfeld meer dan de moeite waard.
