Op zoek naar een spoedcursus freejazz met een plaat die het nodige haar op de tanden heeft, maar ook weer niet te sterk doorslaat naar dissonante furie en complete chaos? Zoek niet langer, want het trio Universal Indians heeft alles in huis wat u zoekt.
Toegegeven: de gemiddelde jazzliefhebber zal het ervan op z’n heupen krijgen en de jazzpurist wordt er de gordijnen mee in gejaagd, maar Nihil Is Now, dat verscheen op het onlangs opgerichte label van de Noren Jon Rune Strøm (bas) en Tollef Østvang (drums), die zelf ook van de partij zijn, pakt uit met een compacte 38 minuten die er verrassend vlotjes ingaan. Verdeeld over vier tracks tussen de zes en veertien minuten krijg je een mooie staalkaart, met gespierd samenspel, individuele denkoefeningen en voldoende creatieve prikkels.
Naast de Noorse ritmesectie wordt het trio vervolledigd door de Nederlandse Amerikaan (of is het intussen andersom?) John Dikeman, die vooral bekend is van zijn jazzterreurband Cactus Truck, maar aan de zijde van Raoul van der Weide en Klaus Kugel ook al heel knappe dingen liet horen. Deze opnames uit 2011 lijken dat goeds enkel maar te bevestigen. Dikeman is een geïnspireerd saxofonist die je duidelijk in het verlengde van vuurspuwende kleppers als Charles Gayle en Peter Brötzmann kan situeren, maar ook voldoende karakter heeft om niet als een doorsnee epigoon afgedaan te worden.
Bewijs daarvan wordt meteen geleverd in opener “Schizo In The Park”, dat stevig en met een haast exotisch dansende ritmesectie van start gaat. Dikemans spel lijkt doordrongen van Aylers geest en klinkt alsof hij elk moment in “Go Tell It On The Mountain” kan uitbarsten. Het is niet echt voluit gevlam, maar zit wel vol schrille uitschieters, scheurend gejank en lijkt hints naar volkse elementen weg te geven, met flarden vol zangerige uithalen die mooi weerwerk krijgen van bas en drums.
De volgende stukken volgen een iets minder rechtlijnig parcours, zetten meer in op ongebruikelijke speeltechnieken of solo- en duomomenten. Zo klinkt Dikeman wat schizofrener en meer in zichzelf gekeerd in “Petropolitics”, terwijl Østvang meer in de weer is met percussieve elementen, en wordt in “1096 DA” uitgepakt met slapping en eenvoudige luchtverplaatsing. Toch krijg je telkens weer die drive, al gebeurt dat niet steeds per sé met Dikeman erbij en verliest de muziek er z’n urgentie niet door.
Afsluiter “Dressed Like Cowboys” vat het eigenlijk nog eens mooi samen. Vanuit een knappe bassolo wordt toegewerkt naar geolied samenspel, dat creatief en krachtig, maar nergens patserig klinkt. Deze drie zouden gerust de ‘shock & awe’-techniek kunnen toepassen, maar weten die begeestering ook over te brengen zonder te moeten overschakelen op die hijgerige vijfde versnelling. Nihil Is Now was de eerste release van Stone Floor Records, dat daarmee dus uitstekend van start ging.
