Onopgemaakte bedden in onbestemde slaapkamers, verwrongen gezichten achter beregende ramen, telefoons die niet, of zonder woorden, worden opgenomen; ze maken allemaal deel uit van het vale decor van Damien Jurado’s songs: een wereld vol gemiste kansen, noodzakelijk afgezworen verlangens en pijnlijke stilstand. En toch, toch zijn die albums "mooi", mooi én hard, omdat ze beschrijven wat het moeilijkst te beschrijven valt: een realiteit die zich niet zonder tegenslagen laat leven.
"You’ll be happy to know the situation’s worse / the endless bottles of pills that never seem to work", gaat het in "Coats Of Ice". Ruim een decennium na zijn langspeeldebuut heeft Jurado nog steeds geen rust gevonden. Aanvankelijk volgde de carrière een grillig pad, slingerend tussen herfstige folk, aarzelende pop, geluidsexperimenten en zelfs potige rock-’n-roll (op I Break Chairs uit 2001), maar sinds hij de Sub Pop-stal verliet, maakte de man hoofdzakelijk ingetogen albums die culmineerden in And Now That I’m In Your Shadow (de mooiste stille plaat van 2006), dat werd opgenomen met vrienden Jenna Conrad en Eric Fisher.
Het is dit trio dat ook verantwoordelijk is voor Caught In The Trees. In tegenstelling tot de verwachtingen (opnieuw een dozijn fluistersongs?) wordt de stilte doorbroken en een iets diverser geluidspalet aangeboden. Jurado is nog steeds geen onbezorgde melodiejunk die zomermuziek maakt, maar door het importeren van enkele catchy songs en vleziger arrangementen sluit de plaat prima aan bij ouder werk als Rehearsals For Departure, nog steeds het hoogtepunt van zijn carrière.
Opener "Gillian Was A Horse" heeft zo bijvoorbeeld heel wat gemeen met "Letters & Drawings" uit die plaat: een upbeat ritme en een kronkelende melodie die zich meteen een weg vreet naar je hersenen. Het is een pareltje dat zich tussen klassieke- en rootspop nestelt, gedragen door smaakvol ingekleurde gitaarpartijen en het stemmengevrij van Jurado en Conrad. Het meer omfloerste "Trials", dat net zo goed op een album van Elliott Smith had gekunnen, is eigenlijk al even aanstekelijk, maar lijkt dat niet te willen toegeven door resoluut voor het extraverte gebaar te kiezen.
Tot de korte instrumental "Sorry Is For You", dat het album in tweeën lijkt te splijten, spelen Jurado en Co. met de conventies van pop en ballads. Zelfs als hij ritmes gebruikt die op het vorige album de impact van speedmetal gehad zouden hebben, blijft de songschrijver z’n songs volstouwen met melancholie: "Coats Of Ice", iets om mee te neuriën als je het op de radio zou horen, keert immers steeds terug naar "You look like you could you a rest / you look like you’d better be dead" als refrein. Nog beter is "Go First", een hoogtepunt en een song die, ondanks zijn uitzichtloze status quo ("I don’t feel like ever getting well") steeds opnieuw blijft meeslepen.
De tweede albumhelft laat vooral de Jurado van twee jaar geleden aan het woord. De muziek is ingetogener, als monochrome penseelstreken van gitaar, cello en piano, nu en dan voorzien van percussieve elementen, met vaak bedwelmende resultaten. "Last Rights" mag dan wel voortdobberen op een eerder onopmerkelijke melodie, het trio dat erop volgt behoort tot het sterkste dat Jurado al schreef. Zowel "Dimes" als "Sheets" verwerken driehoeksverhoudingen waarbij de verteller als verliezer uit de strijd komt: "Is he still coming around like an injured bird needing a nest? / A place to rest his head in a song you’ll regret", luidt het in die laatste, en de verteller, die ziet af van de competitie.
In "Paper Kite" wordt het beeld van de vlieger een mooie metafoor voor het emotionele leven op ’s mans albums, het beeld van een zelfstandigheid en vrijheid die zich gebonden weet aan de manipulatie van degene die de touwtjes in handen heeft én de dreiging van andere externe factoren. Jurado plaatst zich in een lange rij van miserabilisten als Mark Kozelek, Simon Joyner en Bonnie "Prince" Billie, maar het stompende "Best Dress" doet meest van al nog denken aan de aan Crazy Horse-verwante rock van Jason Molina.
Caught In The Trees is naar zijn normen relatief licht en verteerbaar, maar Jurado zal nooit een album maken dat als achtergrondgeluid bij etentjes en cafégelul kan dienen. Het zijn platen die, net als het werk van Nick Drake, Elliott Smith en Tim Hardin, tijd, geduld en empathie vergen, want net als het werk van deze en andere dode en levende artiesten, maakt Jurado aandoenlijke portretten die wel eens tijdloos zouden kunnen zijn.
