Helemaal niets horen is al even moeilijk als nergens aan denken. De absolute stilte is een zeldzaamheid, en misschien zelfs onbestaand. Maar hoe dichter we die toestand van stilte benaderen, hoe beter de muziek van Subaudition tot zijn recht komt.
Hoe feller geluid contrasteert met stilte, hoe luider het lijkt. Dat is het uitgangspunt van de Finse multimuzikanten Antti Korpinen en Roope Niemelä. Mannen die het kunnen weten, want ze richtten Subaudition in 2003 aanvankelijk op als zijproject van hun metalgroep Manifold Object. Diep teruggetrokken in de Finse bossen waren het de vallende dauwdruppeltjes en andere minuscule geluiden die subtiliteit in de muziek van Subaudition bracht.
The Scope is de eerste volwaardige plaat die de groep uitbrengt, na een demo in 2004. Op de hoes prijkt een haast spiegelglad meer, waarop de schaduw van een roeiboot valt. Vanaf het eerste nummer, "Raindrops", zitten we direct in ons bootje en worden we van de kant afgeduwd op het gezapige tempo van de traag wegtrekkende ochtendmist. "Raindrops" is opgebouwd rond ingetogen gitaarwerk, voorzien van een Pink Floyd-visioen tijdens de solo.
Haast naadloos wordt "The Blue Light" met de openingstrack verweven, een poreuze melodie die ons voor het eerst laat kennismaken met de aanwezigheid van piano, saxofoon en fluit. Verwacht geen forse uithalen: alles wordt zeer gecontroleerd aangeslagen en aangeblazen, als ware het een gaspedaal ten tijde van een oliecrisis. Het is moeilijk om Subaudition te vergelijken met anderen, maar namen als Sigur Ros of het Finse Tenhi worden wel eens genoemd.
We glijden rustig verder over de zilveren spiegel terwijl het harmonieuze en tweestemmige "No Angel" zijn opwachting maakt. Het geschuifel over de snaren bij het wisselen van akkoord klinkt bijna even hard door als de muziek zelf tijdens "Blinking In The Pies". Een wind blaast het nummer uit, maar dat kan evengoed een subliminale waarneming zijn. De gehoordrempel is nu zo laag geworden dat zelfs onze eigen ademhaling klinkt als die van een os.
Qua sfeerschepping is "Mood Through Spirals" een hoogvlieger. Somber en gevoelig, maar helemaal meeslepend. "A Golden Staircase" gaat probleemloos op dat elan door. Dit is muziek die in zichzelf gekeerd is en hetzelfde met de luisteraar doet. Het laatste nummer, "Godspeed", dooft uiteindelijk uit in een voor dit album beetje atypisch pianospel, dat iets weg heeft van dat van Yann Tiersen. En dan is het plots echt stil.
Subaudition is het verhaal van de totale ommekeer, van oorverdovende metal naar minuscule folkmuziek. Met The Scope wordt een luisteroefening gepresenteerd die ons weer bewust maakt van de stilte, of toch de bijna-stilte. Helaas zijn er in ons hedendaagse rumoer maar weinig ideale gelegenheden om naar plaatjes als het deze te luisteren.
