Het Gentse (K-RAA-K)- label heeft er een handje van weg om aparte bands uit te brengen. Zwaar in subculturen gravend heeft het deze maal Es opgedolven. Kaikkeuden kauneus ja käsittämättömyys is een intrigerende soundscape annex doortocht doorheen de menselijke ziel geworden.
Es, het eenmansproject van de Fin Sami die ook bij Kiila en Velvoline het mooie weer maakt, heeft met Kaikkeuden kauneus ja käsittämättömyys zijn derde album uit. Met onze blik de laatste jaren steevast op IJsland gericht, was Finland ons vooral bekend gebleven als het land dat gestoorde death- en black-groepen als Belial en Impaled Nazarene baarde. Es’ laatste album drukt ons echter met de neus op de feiten: Finland heeft meer te bieden dan geniale edoch gestoorde metal.
Het album opent knap met het wondermooie "Surullisille, masentuneille…". Een heldere vrouwenstem zingt ons iets wondermoois toe in het Fins. De song gaat geruisloos over in euhm ruis. Nummer twee, "Hamuavia", bestaat immers uit niets meer dan ruis. De donderklanken op "Pehmeä iho" gaan een strijd aan met een dissonante piano en iets wat nog het meeste lijkt op een heidens gebed: we kunnen ons vergissen maar dit lijkt de soundtrack bij een duister en hels ritueel waarbij de goden bloed eisen. Heeft het ritueel gewerkt? Afgaand op "Huumaava ikuisuus" durven we het niet te zeggen. "Angst essen Seelen auf" denken we spontaan bij de dreiging die uit het nummer voortvloeit.
"Juhlat" reduceert Sigur Rós tot een doorsnee popbandje met zijn bevreemdende klanken om ons daarna met "Sädekellot" te laten stranden op een verlaten kust. De golfbranding brengt rust evenals de zachte keyboardklanken op de achtergrond. Ach, we zijn volledig verdwaald in de klankenstroom waarmee Es ons op dit album omringt. Het noorden volledig kwijt, ondergaan we gelaten wat komen zal.
Sommigen verwijzen naar Dead can Dance. Maar Es gaat veel verder dan Dead Can Dance ooit ging. Het leunt dichter aan bij industrial/dark ambient zoals Lustmörd die brengt, zij het dat de duisternis hier minder beklemmend is. Es is niet zomaar in te delen bij deze of gene. Es is iets dat je moet ondergaan. Het is voer voor de fans. Dit is zowel pretentieus gewauwel dat zelfs een kind van drie kan, als een intrigerend en interessant spel met geluiden en sferen. Es speelt met klanken en probeert zo sferen en emoties op te roepen. Dit is geen plaatje om zomaar eens op te leggen, maar voor wie houdt van experimenten en wil weten hoe ver je met klanken en muziek kan gaan, is Es zeker de moeite van het ontdekken en koesteren waard.
