Planet of the Apes (2001)



119 min. / USA

Hebt u ooit die aflevering van ‘The Simpsons’ gezien,
genaamd ‘A Fish Called Selma’? In die episode komt een opvoering
van de musicalversie voor van de film ‘The Planet Of The Apes’, een
hilarisch oneerbiedige, ironische kijk op het bekende verhaal. Nu,
toen ik naar deze nieuwe filmversie van Tim Burton ging kijken,
kreeg ik te pas en te onpas het gevoel dat ik me veel meer
geamuseerd zou hebben, indien de makers hier maar even ver hadden
durven gaan. Het was misschien nog steeds geen mijlpaal in de
filmgeschiedenis geworden, maar althans origineler dan wat we nu op
ons brood krijgen.

Zoals u wellicht nog wel weet, werd ‘The Planet Of The Apes’
oorspronkelijk in 1968 gemaakt door Franklin J. Schaffner met
Charlton Heston in de hoofdrol. Gezien de tijd die er ondertussen
gepasseerd is, is het misschien niet echt duidelijk meer, maar de
film van toen was eigenlijk een satire op de Amerikaanse
samenleving, met Heston zoals gewoonlijk weeral helemaal niet in on
the joke, net zoals die keer met de homo-erotische ondertoon in
‘Ben-Hur’. De film van toen groeide uit tot een soort van
klassieker, een reputatie die wonderwel ongeschaad bleef na vier
inferieure vervolgen, een tv-serie én een tekenfilmreeks die een
graantje wilden meepikken van het succes van het origineel.

Deze remake laat de basisopzet ongemoeid: astronaut stort neer op
een planeet die door intelligente apen wordt geregeerd en probeert
terug naar huis te geraken, geholpen door een activiste voor de
mensenrechten (mensen nemen in deze maatschappij immers, geheel
naar de logica van de plot, de plaats van onze apen in). De
machinaties van de plot zijn wél veranderd, in een poging van
regisseur Tim Burton om de ergste vergelijkingen met het origineel
te vermijden. Zo stort de astronaut (Mark Wahlberg) hier in z’n
eentje neer op de apenplaneet, in plaats van samen met een drietal
collega’s; de bloeddorstige generaal Thade, gespeeld door Tim Roth,
is een nieuw personage en die hele van de pot gerukte derde akte is
wat je dan noemt “origineel”. Yeah, right.

De echte ster van deze film zijn natuurlijk de make-up effecten,
die werkelijk indrukwekkend zijn. Ontworpen door Rick Baker, die we
later dit jaar nog wel op het Oscarschavotje zullen mogen
verwachten, laten de apenmaskers echte emoties toe, en hoewel de
acteurs er vast ongelooflijk in zullen hebben afgezien, is het
resultaat meer dan geloofwaardig. Al het overige in deze film, en
dan vooral plot of personages, zijn ondergeschikt aan deze show.
Eén van de beste grappen is dan ook de make-up van Helena
Bonham-Carter als Wahlberg’s semi-love interest: dit is Latoya
Jackson van onder tot boven!

Voor het overige valt er jammer genoeg weinig te beleven: Mark
Wahlberg krijgt niet zozeer een personage om te spelen, dan wel een
bordkartonnen cut-out die enkel doet wat de krakkemikkige plot hem
opdraagt en over het algemeen sowieso al niet meteen een held is
waar ik veel voor kon voelen: de helft van de tijd zat die seut
gewoon te zeuren dat hij naar huis wilde, en kon Carter al het werk
doen. Een feministische actiefilm, jawel. Dan is er natuurlijk
Carter zelf, die nog niet slecht zou kunnen acteren als ze het
probeerde, en Tim Roth, die zich duidelijk rot amuseert als de
Richard III onder de apen: generaal Thade. Zijn personage is zo
over de top dat het absurd wordt, maar Roth schijnt, als enige
samen met Carter, door te hebben dat het allemaal een grap is, en
hij overacteert dan ook met overgave. Ik kon er persoonlijk wel om
lachen, moet ik zeggen.

Daarmee wel. Wat ik minder om te lachen vond, was het feit dat
Burton er niet in slaagt om een enigszins plausibel verhaal te
vertellen. Oké ja, goed, hoe plausibel kan een verhaal zijn dat
zich afspeelt op de apenplaneet? Maar elk verhaal, hoe fantastisch
ook, heeft zijn eigen logica, en de plicht om aan de wetten van die
logica te voldoen. En dat is hier dus niet het geval.

Burton is een meester in het scheppen van eigen werelden,
sprookjeslanden waar alles kan gebeuren, en die onmiddellijk te
herkennen zijn omdat ze op geen enkele andere filmwereld lijken die
je ooit al hebt gezien; let maar eens op wat de man deed met
‘Edward Scissorhands’, ‘Sleepy Hollow’ en de eerste ‘Batman’. De
setting van ‘Planet Of The Apes’ daarentegen is echt wel mooi, maar
het is niet van Tim Burton. Iedereen met een beetje fantasie en de
know-how om het in elkaar te steken, had dit kunnen verzinnen en
maken. De identiteit van de filmmaker zit er niet in. En niet voor
het één of ander, maar wie heeft dit ding in vredesnaam
gefotografeerd? De hele film speelt zich af in schaduwen, duistere
bossen en moerassen, zodat je de helft van de tijd nauwelijks ziet
wat er gebeurt. Tot in de laatste akte de set verandert in
woestijn: hier kun je wél goed volgen, maar de deus ex-machina aan
het einde laat je haast wensen dat je het niet kon. Dit alles wordt
dan besloten door een slotscène die totaal bij de haren gesleurd
is, maar de set-up geeft voor een vervolg, dat er ongetwijfeld ook
zal komen. Een vervolg geregisseerd door Tim Burton? Geen idee, het
lijkt mij weinig verschil te maken. Deze film leek ook niet door
Tim Burton geregisseerd te zijn.

Toch een sterretje, voor de make-up, Bonham-Carter en Roth. Een
mens moet met weinig tevreden zijn, de laatste tijd.

http://www.planetoftheapes.com/

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

elf − 11 =