Wie dacht dat de tweede comeback van Fear Factory legendarisch kon knallen komt bedrogen uit. En om echt te verrassen komt Mechanize vijftien jaar te laat.
Fear Factory heeft er een bewogen decennium opzitten. De eerste split dateert al van 2002, toen Roadrunner Records malcontent over de verkoopsresultaten was, en de bandleden op elkaar uitgekeken waren. Toenmalig bassist Christian Olde Wolbers richtte zich op productiewerk, zanger Burton C. Bell ging op de hort met Ascension of the Watchers en Dino Cazares schreeuwde zijn woede uit bij Divine Heresy, Asesino en Brujeria. Cazares was niet meer te horen op het steengoede comebackalbum Archetype uit 2004 waarmee Fear Factory twee jaar de wereld rondreisde. Dat nieuwe Fear Factory kreeg door Wolbers’ compositietalent een progressieve touch. In plaats van de man versus machinelyriek zocht Fear Factory ook meer aansluiting bij religie, oorlog en corporate America.
Eind 2006 was er dan die tweede split toen de bandleden na tegenstrijdige berichtgeving over een nieuw studioalbum opnieuw eigen oorden opzochten. Wolbers trok zich terug in zijn studio en Bell ging aan het werk met grote held, Al Jourgensen van Ministry. Na kinderachtig heen- en weergetrek tussen (ex-)bandleden en enkele loze albumbeloftes was duidelijk dat Fear Factory niet in zijn oorspronkelijke bezetting zou terugkeren.
Origineel drummer Raymond Herrara en Wolbers verrasten vorige zomer met Arkaea. De industrial groove op Years In Darkness, dat — ironisch genoeg — nummers voor een toekomstige Fear Factory bevatte, werd enthousiast onthaald. Terwijl Arkaea de drilboor creatief hanteerde laat Fear Factory in “Mechanize” meteen de sloophamer los. Met Gene Hoglans saaie dubbele basspel en Bell’s oeverloos Mechanize!gebrul wordt Wolbers’ creatieve erfenis van weleer in een ruk weggeveegd. Weg met de progressieve sound. Fear Factory doet een poging om back to basics te gaan. De menselijke machine lijkt terug, maar vertoont lelijke roestsporen.
Daarom werd Cazares’ deathmetalinjectie als wondermiddeltje erbij gehaald. De dikke Mexicaan onderneemt een poging om “Fear Campaign” en “Controlled Demolition” te redden, maar mikt verkeerd. Ook het verwoestende “Christploitation” vertoont invloeden van de industrial death metal van Cazares’ project Divine Heresy. Verloren moeite: de dodelijke melodieën en ongenadige blastbeats gaan niet samen met de bombastische duistere keyboards. Na het vijfde nummer is een indigestie nabij.
Op amper drie nummers gaat het oldskool experiment net niet de mist in. Het knallende “Powerschifter” zou niet misstaan op Demanufacture, naast een song als “Replica”. Ook “Oxidizer”, een exacte kloon van “Self Bias Resistor” en “Pisschrist”, grijpt radicaal terug naar de klassieker uit 1995. “Industrial Discipline”, met een goede afwisseling tussen Bell’s death growls en cleane vocalen, past dan weer perfect in Obselete. Qua originaliteit is hier echter een dikke nul op zijn plaats.
Het loopt ook mis met Gene Hoglan’s voetwerk. Al zijn ervaring bij Dark Angel en Death ten spijt, werkt het eentonige drumwerk van de legendarische drummeester op de zenuwen. Ook zijn creatief aandeel in Strapping Young Lads wall of sound van polyritmiek en basdrums lijkt plots vergeten. Vooral in het aanvankelijk etherisch getinte “Designing The Enemy” en “Controlled Demolition” is hij de grote spelbreker.
Het slot van Mechanize werkt nog het meest op de zenuwen: “Metallic Division” is een bedroevende drumcheck met slappe B-tunes erop geplakt. “Final Exit” komt letterlijk als geroepen maar was door het zeurende Goodbye een hele klus om vol te houden, terwijl Bells etherische vocalen tijdens de eerste minuten nog hoopgevend waren. De zanger is dan ook de enige die de verwachtingen wel inlost.
Genoeg gezeurd. Mechanize is vooral een symbolische overwinning op het kamp Herrara–Wolbers. Bell en co claimden de bandnaam maar kijken al kreunend, onder een gebrek aan creativiteit, naar het verleden toen Demanufacture en Obselete nog baanbrekend waren. Vandaag is de band enkel een spartelend anachronisme, en even nostalgisch als wij.
