In 1943 werd Jean Moulin, alias Jacques Martel, door de Gestapo gearresteerd en vervolgens gemarteld en ondervraagd door de beruchte “Slachter van Lyon”, oftewel Klaus Barbie. Moulin was de leider van het gehele Franse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en bovendien de man die de landing van de geallieerde troepen moest voorbereiden. Het belangrijke moment dat hij gevat werd door de Duitse bezetter vormt dan ook de kern van deze Frans-Belgische co-productie van de vermaarde Hongaarse regisseur László Nemes.
Na een lange periode van radiostilte die in 2025 na zeven jaar doorbroken werd om met Orphan de officieuze trilogie over schuld en de Tweede Wereldoorlog te voltooien (de andere twee delen waren Sunset en het alom bekroond Son of Saul), lijkt het er dus op dat Nemes opnieuw een stuk productiever is geworden. Tegelijkertijd lijkt Moulin ook te passen in een paar recente Belgische en Franse titels die plots allemaal opnieuw verschillende aspecten van het oorlogsverleden belichten (Notre Salut, L’ Âge d’or en het nakende Le Faux Soir van Michaël Roskam).
Met de hulp van vaste fotografieleider Mátyás Erdély en opnieuw gebruik van de analoge pellicule die Nemes prefereert boven het inzetten van digitale drager, herschept de cineast dus andermaal dezelfde historische periode. Dat gebeurt ook nu weer bijzonder stijlvol, zoals al mag blijken uit de opening die de nachtelijke landing per parachute toont die Jean Moulin (Gilles Lellouche) terugbrengt naar Frankrijk na een verlengd verblijf in Londen. Na een lange introductie die de geijkte geheime ontmoetingen en gefluisterde richtlijnen bevat en occasioneel een paar uiterst fraai belichte beelden, spitst het script zich helemaal toe op de aanvankelijk uiterst geraffineerde en vervolgens genadeloos brutale ondervragingen en gevangenschap onder Klaus Barbie (een uitstekende Lars Eidinger die op uiterst kalme wijze de meest verregaande bedekte bedreigingen uit en de meest gruwelijke daden verhaalt).
Onvermijdelijk roept een dergelijke film over het Franse verzet echo’s op van Jean-Pierre Melvilles meesterlijke L’Armée des Ombres, maar die vergelijking valt niet in het voordeel uit van Moulin. Melville gebruikte zijn sublieme mise-en-scène voor het verkennen van de morele vraagstukken die het organiseren van het verzet met zich meebracht, Nemes beperkt zich tot het – zeer elegant – illustreren van een geschiedenisles. Daar is niks mis mee, maar het zorgt er wel voor dat dit niet veel meer is dan enkel een ietwat steriele hervertelling die weinig echte diepgang of uitdaging biedt en eigenlijk niet eens veel inzicht in de dilemma’s waar de protagonist zich mee geconfronteerd ziet. De film probeert wel kunst als tegengewicht in te
zetten voor de mechanische meedogenloosheid van de nazi’s, wat wil zeggen dat heel wat namen en afbeeldingen de revue passeren – van De Chirico tot Étienne Louis Boullée – al voelt die insteek nooit echt aan als een volledig uitgewerkt idee.
Nemes is en blijft echter een getalenteerd filmmaker – compositie, licht en iconografie zijn onberispelijk – en het is dat talent dat Moulin gelukkig redt van het strikt routineuze.
