Slovenian Girl




Voor hardcore liefhebbers van de Sloveense cinema zoals
u is het waarschijnlijk absoluut geen nieuws meer, maar regisseur
Damjan Kozole behoort al sinds eind jaren negentig tot één van de
chouchous van het festivalcircuit. Zijn films wonnen
prijzen (of werden er op zijn minst voor genomineerd) in Berlijn,
Valencia, Montpellier, Sarajevo en ga zo maar door, maar kregen
zelden een algemene release buiten de eigen landsgrenzen.
‘Slovenian Girl’ een doorbraak noemen zou lichtjes overdreven zijn
– de prent werd al in 2009 in eigen land uitgebracht, maar heeft nu
pas zijn weg gevonden naar (tijdens de eerste week) ocharme drie
zaaltjes in Belgenland. Is het de moeite? Ja, best wel. Kozole
heeft hier een meeslepende tranche de vie gefabriceerd,
die sporadisch doet denken aan het werk van de gebroeders Dardenne
en andere sociaal realisten. Erg vrolijk dreig je er niet van te
worden, maar als blik op een leven dat gevaarlijk snel uit de bocht
vliegt, kan ‘Slovenian Girl’ tellen.

Nina Ivanisin speelt Alexandra, een 23-jarige studente die haar
plattelandsdorp heeft ontvlucht naar Ljubljana. Om haar studies en
een luxe-appartement te financieren, klust ze bij als call-girl.
Het duurt echter niet lang vooraleer ze de controle over haar
dubbelleven begint te verliezen. Een Duitse diplomaat zijgt voor
haar ogen dood neer aan een hartaanval, een stel pooiers bedreigt
haar leven omdat ze op haar eentje werkt, en dan is er ook nog haar
ex-vriendje Gregor (Uros Furst), die haar stalkt.

In opzet is ‘Slovenian Girl’ dus een case study die, in
het ergste geval, had kunnen wegglijden in dezelfde
schooltelevisie-mentaliteit van het gruwelijke didactische ‘Bo’.
Maar wat de prent daarvan redt, is ten eerste het feit dat Kozole
het, ondanks zijn sombere onderwerp, niet nodig vindt om
‘Precious’-gewijs miserie bovenop miserie te blijven stapelen, in
de hoop ergens een snaar te raken. Het is knap hoe hij hier en daar
toch korte momentjes van humor vindt, van eenvoudige menselijkheid
die zijn film wat zuurstof meegeven. Wanneer een Britse klant
Alexandra 100 euro extra in haar handen duwt omdat “you look
like a nice girl”,
benadert Kozole die scène niet cynisch –
die mens probeert oprecht om dat meisje een beetje verder te
helpen. Een meelevende bankbediende, die zo lang ze kan blijft
proberen om Alexandra uitstel van betaling te geven, is een ander
voorbeeld. De wereld van ‘Slovenian Girl’ is niet onmenselijk;
alleen heel moeilijk om in te overleven.

En ten tweede is Kozole slim genoeg om op een subtiele manier
een metaforische laag aan zijn film te geven. Alexandra’s vader is
een oude rocker, die mentaal ergens in de jaren zestig is blijven
hangen en geen andere ambitie heeft dan bier te drinken en liedjes
van Frank Zappa te zingen in de plaatselijke kroeg. Alexandra zet
zich af tegen die manier van denken en streeft continu naar meer
bezittingen om zichzelf te profileren. Waarom moet een 23-jarige
studente zo nodig een luxeflat kopen? Ze had zich veel problemen
kunnen besparen als ze haar streefdoelen iets realistischer had
gesteld, maar Alexandra vertegenwoordigt het naïeve kapitalistische
geloof dat geluk wel zal komen als je genoeg bezit. Het gevolg is
dat Alexandra achterblijft met een flat die ze niet alleen niet kan
afbetalen, maar ook niet eens kan meubileren. Een enkele dure lamp
is zowat haar enige decoratie. Op die manier wordt ‘Slovenian Girl’
ook het verhaal van wat er kan gebeuren in een land dat te snel te
veel wil bereiken.

In de praktijk uit zich dat in een intiem drama, dat zich zo
goed als nooit laat verleiden tot grootse dramatische scènes.
Subtiliteit is het sleutelwoord, zowel in het schrijfwerk, dat
nergens vervalt in vals sentiment, als in de muziek, die zeer
spaarzaam aanwezig is, als in de acteerprestaties, die erg
introvert blijven. ‘Slovenian Girl’ is een film van stille
gesprekken, die op hun eigen manier meer onthullen dan eender welke
schreeuwpartij ooit zou kunnen. Hier en daar vertoont het scenario
wel enkele slordigheden: de plotlijn rond de pooiers blijft
uiteindelijk enigszins in het ijle hangen en een ontmoeting tussen
Alexandra en een oude bekende tegen het einde van de film is wel
héél toevallig. Maar goed, dat is dan maar zo. Waar het
uiteindelijk om gaat, is dat het leven van Alexandra door
verschillende gebeurtenissen een punt van kritieke massa bereikt.
Een punt waarop ze iéts moet doen, zonder te weten wat. “Ik wil
gewoon een normaal leven,” zegt ze op een bepaald moment. Wie
niet?

Nina Ivanisin is bijzonder sterk in de hoofdrol. Met haar
sombere ogen lijkt ze iemand die zelden genoeg slaapt, en
voortdurend verwacht om in alles en iedereen teleurgesteld te
worden. Of haar dat in realiteit erg succesvol zou maken als
prostitué valt misschien nog te betwijfelen, maar ach, heren, laten
we elkaar ook niets wijsmaken: hoeveel venten zouden zich daardoor
laten tegenhouden? Ivanisin maakt haar personage nergens
sympathieker dan ze is – Alexandra is regelmatig een manipulatief
krengetje, dat haar eigen vader een tumor toedicht om een bankier
gunstig te stemmen. De actrice verlangt niet dat we het gedrag van
het personage goedkeuren, maar ze zorgt er wel voor dat we het
begrijpen. En begrip is genoeg. De rest van de cast blijft
grotendeels in haar schaduw staan, hoewel Peter Musevski op een
overtuigende manier voor het comic relief zorgt als haar
vader. Het is niet evident om in een ernstige film de komische noot
te moeten zijn, maar Musevski houdt het allemaal geloofwaardig en –
daar is dat woord weer – menselijk.

Te midden van het aanstormend blockbustergeweld dat het begin
van de zomer met zich meebrengt, is ‘Slovenian Girl’ zeker niet de
evidente filmkeuze. Maar uw 90 minuten zullen er zinvoller mee
gevuld zijn dan met ‘Scream 4’, that’s for damn sure.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

zestien + veertien =