Ian McEwan :: Solar

Dat de Britse auteur Ian McEwan in feite een groot humorist is, zou men na het lezen van zijn belangrijkste en bekendste romans al eens durven vergeten. Atonement, Enduring Love, Saturday en On Chesil Beach waren niet helemaal humorvrij, maar de ondertoon was zonder meer tragisch en van regelrechte onderbroekenlol kon men die werken nooit echt betichten.

Vooral vanuit een dergelijk verwachtingspatroon reageerden bepaalde recensenten heel ontgoocheld: Solar was aangekondigd als McEwans grote roman over het klimaat, maar in de plaats kwam een grotesk boek waarin vanalles op de korrel wordt genomen, gaande van vrouwelijke vrijheidsdrang tot het academische milieu, in de vorm van de omhoog gevallen hoofdfiguur Beard, universitair hoogleraar en Nobelprijswinnaar. In plaats van met de gebruikelijke grote thema’s wordt de lezer hier geconfronteerd met een vijftiger die om zijn vrouw jaloers te maken tot vier uur ’s nachts tegen een vrouwenstem op televisie zit te praten. En dat is slechts één aspect van de roman, die van eerder onschuldige taferelen naar hilarische beelden toewerkt. Niet voor niets een overrompelende leeservaring dus, vooral voor wie op een intellectuele McEwan had gehoopt.

De uiteenlopende reacties zijn verder vooral te wijten aan het soort mens dat het boek ter hand neemt. Sommigen noemen de grollen flauw en gemakkelijk, voor anderen schakelt McEwan telkens een versnelling hoger en is Solar werkelijk een van de meest intense leeservaringen van het voorbije jaar. Want een roman de naam McEwan waardig, beoogt uiteraard meer dan zomaar een billenkletser te zijn. De Britse auteur komt ook hier weer met een boodschap waar iedereen iets mee kan, van jong tot oud en van ervaren tot onervaren lezer. McEwan beperkt zich deze keer dus niet tot zijn gebruikelijke lezers, maar hij wou veeleer tot een groot publiek doordringen. Het boek brengt immers een belangrijk thema: niet met een gladgestreken gezicht, maar met een lach. Sommigen vinden die aanpak nefast voor de boodschap, terwijl anderen blij zijn met de nieuwe invalshoek. Al naargelang de visie kan men Solar dus bejubelen of beschimpen.

Ondanks alle commentaren valt tegen de eerder luchtige aanpak echter niet te pleiten, zeker niet omdat Solar vooral een spannende roman geworden is. Tegelijk behoudt McEwan zijn fijnzinnige situatieschetsen, zijn intelligente uitweidingen hier en daar en zijn messcherpe vermogen om de menselijke geest te ontleden. Opnieuw werpen die onontbeerlijke schrijverskwaliteiten hier onmiskenbaar hun vruchten af. Solar zal niet tot de literaire canon van de 21e eeuw gaan behoren, daarvoor zit het boek te stevig ingebed in het heden en bevat het een paar overbodigheden die de bruikbaarheid ervan binnen een twintigtal jaar misschien in de weg zullen staan. Anderzijds is het een van de meest aangename leeservaringen van het voorbije jaar, en tegelijk een proeve dat McEwan ook anders kan dan altijd maar weer het gebruikelijke, emotioneel beladen liedje. Een bijzonder waardevolle roman dus, om McEwan helemaal te herontdekken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

een × een =