A Complete History of my Sexual Failures




Regie : Chris Waitt
87 min. / UK /
2008

Documentaire filmmaker Chris Waitt is niet de eerste regisseur
die zijn onzekerheden over seks en relaties gebruikt als inspiratie
voor zijn projecten – Woody Allen heeft zowat zijn hele carrière
aan dat soort neuroses te danken – maar de manier waarop hij in z’n
langspeelfilmdebuut ‘A Complete History of my Sexual Failures’
(vaak letterlijk) met de billen bloot gaat, is op z’n zachtst
gezegd opmerkelijk. De titel is alvast een goede indicatie van de
ongegeneerde manier waarop Waitt zichzelf ten toon stelt: hij
profileert zichzelf anderhalf uur lang als een onverbeterlijke
loser op sociaal en seksueel vlak – onhandig in conversaties,
egoïstisch in relaties en impotent in bed. Geef toe, dat gaat nog
wel een stapje of twee, drie verder dan Woody’s louterende
therapiesessies in ‘Annie Hall’.

Waitts ‘Complete History’ begint nadat hij voor de zoveelste
keer gedumpt is door een vriendinnetje. Met een gedeprimeerde
underdog-blik op zijn gezicht die hij de hele film lang
niet meer zal kwijtspelen, kijkt hij in zijn puinhoop van een flat
recht de camera in om aan te kondigen dat er blijkbaar “iets
fundamenteels verkeerd aan hem zit”. En hij moet en zal weten wat
dat is. Om dat te doen, is hij van plan om, gewapend met een
camera, al zijn ex-vriendinnen op te zoeken voor een interview.

Die vriendinnen (een verrassend lange lijst, trouwens), hebben
er over het algemeen niet echt veel zin in. Sommigen gooien de
hoorn op de haak zodra ze zijn stem horen, anderen laten hem zijn
verhaal vertellen en zeggen achteraf doodgewoon “nee” – er is er
zelfs eentje bij die dreigt met een rechtszaak als haar naam in de
film vermeld wordt. Ook pogingen om simpelweg op te duiken aan hun
voordeur, draaien op z’n best uit op een gesloten deur, en soms
zelfs op een scheldtirade.

Daarmee begint Waitts vernederende odyssee om te weten te komen
“what’s wrong with me”. Heel wat, zo blijkt. Wanneer hij
dan toch ex-liefjes te spreken krijgt, krijgt hij een stormvloed
aan verwijten over zich heen, die hij allemaal incasseert met de
passieve, droevige blik van een geslagen hond. “Je kwam nooit
ergens op tijd. Je luisterde nooit naar me. Je was slecht in bed.”
Waitt gaat zelden in discussie, maar wentelt zich in zijn
slachtofferrol. Af en toe onderneemt hij zelfs iets dat op actie
lijkt, om zijn leven te beteren. Hij nodigt zijn moeder uit om te
komen kuisen – “viespeuk die je bent, de badkamervloer ligt vol met
schaamhaar!” – en hij zoekt een dokter op om hem te helpen met zijn
impotentie, die schijnbaar al enkele jaren aansleept.

Op die manier ontvouwt ‘A Complete History of my Sexual
Failures’ zich als een oefening in mentaal masochisme: een man die
zich willens en wetens in vernederende situaties laat brengen en
niet eens de moeite doet om zichzelf te verantwoorden. Het
dieptepunt komt er wanneer hij op een bezopen avond zes (!)
Viagrapillen neemt, waardoor hij al gauw met een erectie zit die
acht uur kan duren. Waitt loopt de straten van Londen op om aan
wildvreemde vrouwen te vragen of ze seks met hem willen hebben. De
hele film lang brengt hij zichzelf zo zielig mogelijk in beeld –
iemand die nauwelijks genoeg fut kan opbrengen om ‘s morgens uit
bed te kruipen. Iemand die het telkens opnieuw verknalt en
beschaamd naar de grond kijkt wanneer anderen hem daar op
aanspreken. Een mens vraagt zich af hoe hij er ooit in geslaagd is
om zoveel liefjes te scoren.

Dat alles zorgt voor een tamelijk grappige film – humor is nu
eenmaal voor een groot deel gebaseerd op vernederingen, en reken
maar dat we daar genoeg van krijgen. Maar ik bleef ook continu
zitten met de vraag in welke mate we naar een act aan het
kijken waren. Sommige fragmenten zijn immers duidelijk in scène
gezet (dat einde!), terwijl andere meer weg hebben van een
‘Borat’-achtige stunt dan van een echte documentaire (denk maar aan
de Viagrascène). Hoe langer de film aansleepte, hoe meer ik begon
te geloven dat Waitt, met zijn Kurt Cobain-uiterlijk en zijn
monotone “sorry dat ik leef”-stemmetje, eigenlijk gewoon een
rolletje aan het spelen was. En eens je dat begint te vermoeden,
kun je natuurlijk ook meteen de lijn doortrekken en alles in vraag
stellen dat je te zien hebt gekregen: waren al die meisjes echt wel
zijn vriendinnen? Of is het gewoon allemaal fictie? Waitt
presenteert ons de hele film als realiteit, maar ik geloof er niet
in. De hele prent deed me denken aan een mockumentary in
de stijl van Sacha Baron Cohen: je verzint een typetje dat je de
vrijheid geeft om de verschrikkelijkste dingen te doen, en je laat
dat vervolgens los op mensen die al dan niet op de hoogte zijn van
wat er gaat gebeuren. Met dan wel de nuance dat Borat, Ali G en
consoorten die andere mensen het slachtoffer maakten van hun
practical jokes. Waitt zet enkel zichzelf te kakken, met
een overtuiging die lichtjes onrustwekkend is. Stel immers dat dit
allemaal wél echt is – met hoeveel zelfhaat moet Waitt dan niet
rondlopen?

‘My Sexual Failures’ heeft zeker geslaagde scènes: veel van de
humor valt in de categorie “plaasvervangende schaamte”, zoals een
scène waarin hij zijn impotentie bespreekt met twee daklozen op
straat, of in de categorie “I can’t believe they filmed
it”,
zoals een vrij grafisch in beeld gezet bezoekje aan een
SM-meesteres. Die momenten zijn geestig, maar ze kunnen niet
verhinderen dat je voortdurend met twee lastige vragen blijft
zitten. De eerste vraag is of Waitt nu al dan niet met je voeten
aan het spelen is door de hele boel in scène te zetten. De tweede
vraag is waarom het je allemaal zou moeten interesseren, of het nu
echt is of niet. Want Waitt maakt zichzelf zo onsympathiek en
lusteloos, dat je hem regelmatig gewoon wilt vastgrijpen om hem
eens goed wakker te schudden. De regisseur vraagt zich af waarom
hij geen lief kan houden – het publiek vraagt zich eerder af hoe
hij ooit aan die lieven is kunnen komen.

‘A Complete History of my Sexual Failures’ toont in ieder geval
aan hoe rekbaar het begrip “documentaire” is – hier krijgen we een
film zonder nieuwswaarde of maatschappelijke relevantie, die zeer
waarschijnlijk voor het overgrote deel fake is. Onderhoudend, ja.
Regelmatig grappig. Maar zelden overtuigend en nooit memorabel.
Laat ons hopen dat Waitt snel een echt goed lief vindt, misschien
dat hij dan ook interessantere films kan gaan maken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

15 + 1 =