The Rules Of Attraction


Eén van de taglines van deze film luidt: “there are no rules”.
Waarmee de vraag die wordt opgeroepen door de titel – wat zijn de
regels van aantrekkingskracht eigenlijk? – meteen is beantwoord, en
we allemaal weer naar huis kunnen gaan. Dat kan ik u alvast
aanraden, want deze bewerking van de roman van zelfverklaard
satirist Brett Easton Ellis (motto van de dag: stop er maar genoeg
seks en geweld in, dan wórdt het wel satirisch en intelligent), is
helaas een maat voor niets. Roger Avary, co-scenarist van ‘Pulp Fiction’ en regisseur van het heel wat
minder bekende ‘Killing Zoe’, gooit heel zijn gewicht achter dit
project, met een ingewikkelde structuur, gortige grappen, visuele
spielereien en zelfs projectile vomiting, maar kan ten slotte niet
verbergen dat zijn film helemaal nergens over gaat.

Waarna ik natuurlijk meteen begin uit te leggen waar het over
gaat, zo ben ik dan weer. James Van Der Beek, ver, vér weg van
‘Dawson’s Creek’, speelt Sean Bateman, broer van Patrick Bateman,
hoofdpersonage van ‘American Psycho’, de vorige verfilming van een
roman van Ellis. Sean zit in zijn eerste jaar op een universiteit
in New England (hoewel Van Der Beek daar veel te oud voor is), en
specialiseert zich schijnbaar in het binnendoen (om eens een woord
van mijn generatie te gebruiken) van al wie maar lichaamsholten
heeft om te penetreren, en het dealen van al waar je maar high van
wordt. Sean is verliefd op Lauren, gespeeld door Shannyn Sossamon,
gekend van ’40 Days And 40 Nights’,
maar voor hem betekent verliefdheid hoofdzakelijk dat hij met haar
naar bed wil en daar nog niet in geslaagd is.

Lauren zelf is nog maagd en wil zo blijven tot ze haar
ex-vriendje Victor zo ver kan krijgen verandering te brengen in die
situatie. Om te vermijden dat haar hormonen haar te slim af worden,
kijkt ze regelmatig in een boek vol grafische foto’s van genitale
ziektes. Yummie!

En dan is er nog Paul, een homoseksuele student die behoorlijk
geilt op Sean. Zoals het past voor een homo, is hij fan van George
Michael en kan hij uren zitten piekeren welke kleren hij zal
aantrekken op een date. Niet dat de film clichés zou willen
bevestigen, hoor, hoe kóm je erbij?

Avary probeert dit verhaal (wélk verhaal?) een originele draai
te geven door de structuur te fragmenteren. We beginnen aan het
einde van de film, op een fuif genaamd The End Of The World Party
(let op de toch o zo subtiele symboliek van die naam!) . We volgen
Lauren een minuut of twee lang, vervolgens spoelt de film zichzelf
letterlijk terug, waarna we Paul even volgen, waarna heel dat gedoe
opnieuw begint om Sean te volgen. Eens we dat hebben gehad, krijgen
we een begingeneriek die wordt gebruikt om de tijd letterlijk terug
te draaien naar het begin van dat academiejaar, en begint de film
gewoon chronologisch.

Die sequens is goed in elkaar gestoken, vooral omdat Avary de
hele tijd met lange shots werkt, maar het is niets dat we niet
eerder hebben gezien (wat dat betreft lijkt ‘Irréversible’ mij
moeilijk te overtreffen), en wat veel erger is: het heeft ook niet
echt nut. Uiteindelijk is het nergens voor nodig, hoe goed het dan
ook gedaan is.

Dat soort van protserige technieken krijgen we nóg, zoals in een
scène waarin Sean en Lauren afzonderlijk naar dezelfde les gaan
(dat is de enige keer in de film dat we hen dat zien doen). We zien
hen in split screen, tot op het moment dat ze elkaar effectief
ontmoeten in de gang voor het lokaal, en de twee helften perfect in
elkaar schuiven. Oké, goed, dat is mooi, het is goed gevonden en
goed uitgevoerd. Maar als je dat soort van zelfbewuste “kijk eens
hoe goed ik kan filmen”-momenten maar vaak genoeg in je film stopt,
wordt het ook behoorlijk pretentieus.

Nevenpersonages komen en gaan, schijnbaar volkomen willekeurig.
Op een bepaald moment gaat Paul naar huis, en heeft hij een diner
met een vriend, Dick genaamd, en hun beide moeders. Dick, die zijn
naam meer dan waarmaakt, begint in het restaurant de boel op
stelten te zetten, en de resulterende scène is best grappig – maar
we hebben het hier dus wel over een personage dat nog maar pas
geïntroduceerd is en na vijf minuten alweer uit de film zal
verdwijnen, never to be seen again. Die scène had over Paul moeten
gaan, één van de hoofdpersonages. Net zo wanneer later in de film
een zelfmoord plaatsvindt – de scène waarin dat gebeurt, wordt lang
uitgerokken en is fantastisch geregisseerd, maar het betreft hier
een personage dat we nauwelijks kenden. Een flash-back achteraf
moet duidelijk maken wie ze was. Hoe kan je dan van een publiek
verwachten dat het met haar gaat meeleven?

‘The Rules Of Attraction’ volgt de levens van een aantal mensen
die we helemaal niet willen kennen, aangezien er nergens iemand
tussenzit die ook maar in de verste verten sympathiek of boeiend
genoemd kan worden. Dit is één van de meest cynische films van de
laatste jaren, waarin studenten alles doen behalve studeren, en
niet in staat zijn om enige emotie te voelen bij de gortigheden die
ze uithalen. Waarin professoren extra punten uitdelen in ruil voor
blowjobs, waarin medisch personeel bij een noodgeval
ongeïnteresseerd en incompetent is, en zelfs de ouders van de
nihilistische studentjes die we volgen, zichzelf chemisch vrolijk
houden met drank en pillen.

De film raast met zo’n manische energie over het scherm, en is
zo zwaar beladen met zelfbewuste technische trucs en voor de hand
liggende symboliek, dat je blijft zoeken naar enige betekenis, lang
nadat duidelijk zou moeten zijn dat die er niet is. Sean en zijn
lotgenoten zijn losgeslagen van alle gevoel voor werkelijkheid,
niet in staat om nog enige emotie te ervaren of een gedachte te
formuleren die niet volstrekt banaal is. Als zodanig is hun leven
betekenisloos en deze film dus ook. Aan het eind zien we een
sneeuwvlok landen onder Seans oog, smelten, en als een traan naar
beneden glijden – we weten dat hij nooit nog dichter bij huilen zal
komen dan dit, dat vermogen heeft hij niet meer.

Die volstrekte banaliteit is waar de film over gaat, waar Ellis
en Avary juist een satirisch statement over willen maken, dat weet
ik ook wel – maar na pakweg tien minuten hebben ze die booschap er
met de voorhamer al ingedreund, en resteert er enkel nog bijna twee
uur aan vermoeiende, luidruchtige en grotendeels onsamenhangende
zinloosheid. Na een half uur wil je elders zijn. Eender waar.

‘The Rules Of Attraction’ werd beschreven als een “choquerende”
film, gezien de seksuele inhoud ervan, maar beeldt u zich maar niet
teveel in: als puntje bij paaltje (no pun intended) komt, zien we
enkel zwetende gezichten boven elkaar. De cover van een hardcore
pornotijdschrift dat één van de personages leest, is met de
computer vervaagd om toch maar niets aanstootgevends te tonen.
Stelletje hypocrieten. Als Avary écht de lef had die hij hier
probeert voor te wenden, had hij gewoon zijn film gelaten zoals hij
was, goedgekeurd door de Amerikaanse censuurcommissie of niet. Deze
film, choquerend? They wish!

http://www.rulesofattraction.com/

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

veertien − 8 =