J.R. Ewing, Alexis Carrington, Al Swearengen, Vic Mackey, Tony Soprano, Walter White, Don Draper, Omar Little, Frank Underwood, Tyrion Lannister, BoJack Horseman … een indrukwekkend lijstje tv-personages die tot de verbeelding spraken omdat ze moreel heel secuur de grenzen aftastten of ze bewust tactisch overschreden. Voeg hier maar gerust Jackson Lamb aan toe, zonder twijfel het beste personage van de afgelopen tien jaar en de ultieme rol voor Gary Oldman.
In dit seizoen gaat het er ergens een beetje rustiger aan toe voor de leden van Slough House, wat op z’n Londens wordt verbasterd tot Slow Horses. Het is een huis waar MI5 de agenten heenstuurt die een fuck-up beyond repair hebben aangericht en niet meer op eerherstel moeten rekenen. Laat dit uiteraard net de hoofdmotivatie zijn van River Cartwright, het hoofdpersonage door wiens ogen we Slough House leren kennen. Nu, eerst een verduidelijking: Slough House ligt niet in Slough, het meest afgelegen en saaie stukje Londen. Volgens sommigen zelfs ‘the most miserable place to live in the UK’, al kan dat vooral liggen aan het succes van The Office. In het boek komt de naam van de succesvolle spionnen uit het hoofdkantoor van MI5: “’Lamb’s been banished.’ ‘Where’ve they send him? Somewhere awful?’ ‘Bad as it gets.’ ‘God, not Slough?’ ‘Might as well be.’” Het Sint-Niklaas van Engeland dus.
Waarom rustiger? Dit seizoen sneuvelt er niemand van het team – tot dusver toch een jaarlijkse traditie. Wat niet wil zeggen dat er geen doden vallen, integendeel. Londen wordt geteisterd door een onverwachte lone gunman die een dozijn mensen bij klaarlichte dag neerknalt en dan zichzelf doodt. Tot wordt ontdekt dat hij een ingehuurde incel was, opgestookt en geprept door Libiërs. Want die willen wraak voor al het leed dat Engeland dat land heeft aangedaan door te schmoozen met Khadaffi en direct alsook indirect verantwoordelijk te zijn voor ontelbare burgerslachtoffers. MI5 zit met de handen in de haren, maar de Slow Horses hebben een connectie. Ho, het ettertje, maar IT-wonder van de losers in Slough House, is ge-honeytrapt. En de Libiërs gebruiken alle stappen van het door MI5 opgestelde scenario om een land te destabiliseren.
Dit alles gebeurt tegen de achtergrond van de burgemeestersverkiezingen in Londen, tussen het ‘kind van migratie’ en de huidige burgemeester Zafar Jaffrey en z’n tegenstander Dennis Gimball – zeg maar de lokale versie van een Wilders of Orbán. Tussen de scènes door krijgen we dus ook nog een mooi zijverhaal over hedendaagse polarisatie die almaar extremer wordt, niet enkel online maar ook in de politiek, en hoe malafide mensen (of naties) hier makkelijk misbruik van kunnen maken. Als iedereen er extreme visies op nahoudt, is het uiteraard veel makkelijker de maatschappij te ontwrichten, angst aan te jagen en iedereen paniekvoetbal te laten spelen. Nogal een beetje de actualiteit dus.
Deze keer wordt er ook nog een stukje sluier gelicht over waarom Lamb zit waar hij zit, maar ook waarom het hoofdkantoor – en meer bepaald ‘Second Desk’ (de adjunct-directeur van MI5) – nog vertrouwen in hem heeft. Zij het wel als enige. Lamb was ooit een John Le Carré-type spion die in de late dagen van de Koude Oorlog in Berlijn gestationeerd was. Hij is zowat de laatste dinosauriër van die periode vol paranoia. De titel van dit seizoen, London Rules, dateert ook nog uit die jaren: “Moscow rules: watch your back, London rules: cover your arse” Op een bepaald moment rakelt Lamb een zogezegd verzonnen verhaal op over die Berlijnse jaren om de aandacht af te leiden. En dat verhaal … dat komt binnen, en al is er maar tien procent van waar, het helpt genoeg om het personage Jackson Lamb in een licht ander perspectief te bekijken.
In het eerste boek van Mick Herron wordt Lamb als volgt geïntroduceerd: “…wasn’t carrying Lamb’s weight: most of it gathered round his middle, like a pregnancy. A shabby raincoat shrouded it now…Looking at Lamb, sprawled at his desk, it was hard to imagine him getting work done; hard to imagine him standing up even, or opening a window.” Kijk nu nog eens terug naar Oldman in deze reeks. Spot on.
De serie heeft echter niet meer dat roetsjbaaneffect van de eerste seizoenen. Wil dit zeggen dat er sleet op begint te zitten? Niet echt, nee. Herron zit nog een paar boeken voor op de reeks (boek 9 is net verschenen). Voer genoeg dus voor ettelijke seizoenen. Het volgende is trouwens al ingeblikt en zal het zesde en zevende boek combineren. Het vermoeden is dan ook dat er zal gekozen worden voor een cliffhanger, daar waar tot nu toe alle seizoenen een afgerond verhaal vertelden.
Dankzij het strakke script, de scherpe dialogen en de ranzig heerlijke Oldman is Slow Horses menselijk, hilarisch, bitterzoet en retespannend tegelijk. Een unieke kijk op het spionagewereldje dat mijlenver verwijderd blijft van de glamour van James Bond of het bureaucratische van George Smiley, al deelt Lamb wel veel kenmerken met die andere melancholische, hyperintelligente spion. Kortom: verslavende kwaliteits-tv die niet langer duurt dan nodig, zoals doorgaans enkel Britse makers dat kunnen.
Slow Horses – Seizoen 5 is te bekijken via Apple Tv+
