In een interview met het magazine Film Comment, bevestigde regisseur Christian Petzold dat Roter Himmel (al gaf hij aan dat hij de voorkeur geeft aan de Engelse titel Afire) de tweede prent is in een vierluik dat begon met Undine en dat de vier elementen zal behandelen. In datzelfde gesprek vermeldde de cineast Éric Rohmer, Tsjechov, Heinrich von Kleist, de western The Big Sky van Howard Hawks, de isolatie tijdens de Corona-epidemie en Amerikaanse horrorfilms uit de jaren negentienzeventig en -tachtig, als inspiratiebronnen voor dit drama over een viertal personages die een wat ongemakkelijke gezamenlijke vakantie doorbrengt aan de Duitse kust terwijl in de nabijheid bosbranden steeds heviger beginnen te woeden.
Dat Petzolds schijnbaar onopvallende stijl in werkelijkheid heel bestudeerd en doordacht is, blijkt uit een uitspraak van de regisseur over een shot aan het begin van de film. Dat laat de plattelandswoning zien waarin de protagonisten zullen verblijven om dan de camera binnen in het huis te zetten en te tonen hoe de deur geopend wordt. “Het geeft een onheilspellend gevoel dat de ruimte betreden wordt van buiten uit, het is een techniek die ik oppikte uit een comic”, aldus Christian Petzold. Een gevoel van verontrusting ligt inderdaad over de hele film gedrapeerd, zelfs al van bij de ouverture – twee vrienden wiens dure wagen het begeeft en die een ‘kortere weg’ doorheen het bos nemen – een scène die zo uit The Hills Have Eyes of The Evil Dead zou kunnen komen. Zoals echter de woorden van een song die doorheen deze bloedmooie film spookt weergeven, alles is “in my mind” in Roter Himmel. Vooral dan in de geest van Leon, een schrijver die zijn eerste boek probeert op te volgen met een nieuw manuscript (Club Sandwich, een verwijzing naar Petzolds eigen Cuba Libre, een film waar de maker niet al te hoog meer mee oploopt) en dus voortdurend benadrukt dat hij moet werken en niet op vakantie is. Zijn vriend Felix, aan wiens ouders het huis toebehoort, is een beetje zijn tegenpool. Het soort mensen waarvan je je afvraagt hoe ze ooit bevriend zijn geraakt met elkaar. Bij aankomst blijkt de afwezige moeder het huis ook onderverhuurd te hebben aan Nadja (vaste Petzold-waarde Paula Beer) die ’s avonds luidruchtige seks heeft met Devid, een plaatselijke redder.
Terwijl de kuststreek geteisterd wordt door branden, raken de personages bevriend of worden ze verliefd, behalve dan Leon, die zich aan alles en iedereen ergert en probeert te verbergen dat de puurheid van zijn kunst bewaken eigenlijk leegte en onzekerheid maskeert. De verhoudingen binnen de groep doen uiteraard denken aan films van Rohmer zoals Pauline à la Plage en Conte d’Été of aan de Olivier Assayas van L’Heure d’Été. Petzold erkent die traditie ook (en brengt er soms openlijk ode aan) maar dat wil niet zeggen dat hij niet een geheel eigen benadering oplegt aan zijn film. Zowel inhoudelijk als stilistisch wijkt de Duitser immers af van de voorbeelden. Zo zet hij veel meer in op statische composities en is Roter Himmel ook deprimerender en minder speels. Uiteindelijk is dit een film over frustratie, existentiële angst, zelfhaat en onzekerheid, maar ook over de relatie tussen kunst, intellectualisme en sensualiteit. Precies daarom zijn de afstandelijke, meticuleus geconstrueerde beelden een mooie metafoor voor de manier waarop de
filmmaker ook naar zichzelf kijkt. Uit dat alles groeit een hypnotiserend mooie en hartverscheurende bespiegeling over de kracht en de gruwel van kunst, over wat Arthur Schopenhauer het sublieme noemde dat ook afschrikwekkend kon en moest zijn en over wat Friedrich Nietzsche – zou het toeval zijn dat dit allemaal Duitstalige denkers zijn die voor de geest komen bij het bekijken van Roter Himmel? – aan Schopenhauer verweet, namelijk dat zijn sublieme kunst geen levenskracht erkende en enkel schouwend was.
Al die ideeën zitten verwerkt in een meesterlijk gecomponeerde prent die zelfs binnen het al zeer sterke oeuvre van regisseur erin slaagt boven alle andere werk uit te steken.
