Een album dat al even uit is, maar aan onze aandacht ontsnapte. En nu pas wordt duidelijk hoe jammer dat is, want met What Lies In The Sea is het vijftig minuten onderduiken in de benevelende wereld van klankenbrouwerij Lilly Joel.
Jozef Dumoulin en Lynn Cassiers zijn geen onbekenden voor elkaar. Integendeel. Je zou kunnen zeggen dat ze al hun hele professionele carrière doorbrachten in elkaars nabijheid. Toen zij haar studies aanvatte belandde ze als leerling bij hem. Hij had zijn studies net afgerond. Er was sprake van een verwantschap, een connectie die in de loop der jaren via verschillende projecten afgetast en verfijnd kon worden. Beiden lieten ze hun sporen na in de Belgische (en internationale) jazz en improvisatie. Ze ontwikkelden zich ook snel tot artiesten die zich het liefst van al lijken op te houden in de grijze zones waar genregrenzen vervagen en labels minder evident zijn.
Dumoulin en Cassiers creëerden samen texturen en droomnetwerken bij Lidlboj en maakten van sonische exploratie een hoofdbezigheid. Dumoulin het meest opvallend bij onder meer Othin Spake, The Bureau Of Atomic Tourism, The Red Hill Orchestra, Warped Dreamer en zijn opgemerkte soloplaat voor Fender Rhodes, waarop hij de liefde voor het instrument en zijn talloze mogelijkheden compleet wist uit te spitten. Cassiers was intussen al net zo gretig in de weer met gelijkgezinden (in onder andere Tape Cuts Tape, met Rudy Trouvé en Eric Thielemans, of Oba Loba met een groep muzikanten uit de Brusselse improvisatiescene), maar ook solo, zoals met The Bird The Fish And The Ball, een plaat die gemaakt leek in de intimiteit van keuken en slaapkamer.
Op What Lies In The Sea, oorspronkelijk opgevat als een vehikel om songs en improvisaties uit te voeren, komen diverse draden uit die twee voorgeschiedenissen samen, al krijgen ze enkel vorm in vrije improvisaties. Het resultaat: muziek van de intuïtie en de zintuigen, van dromen en beelden, schimmen en schaduwen. Etherisch en gehuld in mist, zonder flets of substantieloos te worden. Keyboards (Dumoulin), stem (Cassiers) en effecten, héél veel effecten, worden aangewend in elf songs met een eigen identiteit en insteek, al is dit een album dat je in z’n geheel moet beluisteren, als een intimistische kortfilm waarvan je elk detail, elke eigenzinnige wending en perspectief in alle rust moeten kunnen opslorpen.
Veel houvast is er eigenlijk niet. Er duiken hier en daar wel knappe, spookachtige zanglijnen op, net als schuchtere melodieën en melancholische passages die zich onverhoeds onder de huid nestelen. De muziek werd echter gecreëerd met een open vizier en een coherente sound die plukt uit bedachtzame elektronica, vrije improvisatie, ambient, collagekunst, pop, droomvertelling, kinderlijke verbeelding en klankexperiment. Amorfe ruis, onheilspellend geratel, aanzwellende massa’s, bewerkte faunageluiden, pulserende, haperende en krakende klankgolven duiken op, transformeren, deemsteren weg, maken plaats voor nieuwe hersenkronkels en beelden. De ene keer puur instrumentaal, de andere keer met zang, al duikt die soms op als nagedachte.
Isolement, eenvoud, melancholie en spontaniteit vinden elkaar in een muzikaal zinnespel dat, alhoewel het helemaal anders klinkt, soms ook herinnert aan de onderwaterverbeelding van een Robert Wyatt. Je hebt die combinatie van abstractie en mysterie, van zoete afstandelijkheid en vertrouwdheid die op de huid zit. Klankenbrouwels die even delirisch als gehavend kunnen, durven, klinken. Soms in de overgangszone tussen bewustzijn en slaap, meer suggestief en raadselachtig dan uitgewerkt, maar net zo vaak op het terrein waar de remmingen van de ratio helemaal afgeschud lijken en noisy geborrel en een bricolage van pottengekletter en belletjesgerinkel kan opduiken. In handen van sommigen had dit kunnen uitmonden in een vrijblijvend verkeer dat eindeloos in zelfbevlekkende rondjes blijft draaien. Op What Lies In The Sea is het echter geen pompeus probeersel en al helemaal geen excentriek labo, maar een compleet universum, tot stand gebracht door twee gelijkgestemde artiesten die erin slagen een gezamenlijke ader aan te boren, waarvan de deuren op een uitnodigende kier gezet wordt, zodat de verlokking z’n werk kan doen. Goed voor uren koptelefoonvervoering.
Lilly Joel speelt vanavond in De Ruimte (Amsterdam), morgen in het SMAK (Gent), woensdag in Haekem (Brussel), donderdag op Les Soirées Tricot (Parijs) en vrijdag in L’An Vert (Luik).
