Dan Sleigh :: De lange tocht

”This is Sparta” brulde Gerard Butler als Leonidas I in het revisionistische en volgens kwatongen homo-erotische geweld- en heldenfestijn 300. Een film gebaseerd op een graphic novel die gebaseerd was op een film die op zijn beurt gebaseerd was op een legendarische veldslag tussen de Spartanen en de Perzen: de befaamde slag bij Thermopyla waar een kleine groep dankzij wilskracht en heldenmoed een gigantische overmacht wist op de knieën te brengen.

Het grootse Sparta dat in 480 voor Christus de Perzen nog gezichtsverlies liet lijden, zou nog geen eeuw later bondgenoot worden van datzelfde rijk en de andere Griekse stadsstaten, in het bijzonder Athene, onderwerpen. Geen wonder dus dat circa dertienduizend “Griekse” huurlingen zich voor de kar van de Perzische prins Cyrus laten spannen en meestappen in zijn veldtocht tegen zijn broer en koning Artaxerxes II. Een van die Griekse huurlingen is de Athener Xenophon (van Athene), een aristocraat en leerling van Socrates, die op verzoek van de Thebetaan Proxenos meereist als kroniekschrijver en zijn waarnemingen later zou publiceren in het boek Anábasis.

Het boek verhaalt de nederlaag van Cyrus (die sterft in de strijd) en de terugtocht van de Grieken inclusief de vele ontberingen die ze daarbij te lijden hebben. Deze “tocht van de tienduizend” zoals ze later gekend zou worden, vormt samen met Xenophons relaas de basis voor De lange tocht van de Zuid-Afrikaanse historicus en auteur Dan Sleigh. Hoewel Sleigh trouw blijft aan het originele relaas voegt hij er enkele verhaalelementen aan toe waarbij het fictieve personage Nagri het belangrijkste is. De Joodse eunuch reist mee in het kielzog van Artaxerxes maar loopt over naar de Grieken tijdens de veldslag omdat hij gelooft dat onder hen zich de Messias zal bevinden die het Joodse volk uit de slavernij zou bevrijden.

Als secretaris en rechterhand van Xenophon is hij een bevoorrechte getuige van het gebeuren en vaak de enige persoon die Xenophon in vertrouwen kan nemen. De dood van Cyrus en het verraad van de Perzen — wat ondermeer tot de dood van de Griekse legerleiding leidt — wakkeren het wantrouwen en de wanhoop onder de Grieken immers verder aan terwijl ze de lange tocht naar huis ondernemen. Xenophon, inmiddels tot hun leider uitgeroepen, staat voor de moeilijke opdracht zijn leger heelhuids thuis te brengen en hen tezelfdertijd de kans te geven toch enige rijkdom en oorlogsbuit te vergaren, wil hun tocht niet nutteloos geweest zijn. Het is, zo maakt Sleigh treffend duidelijk, geen benijdenswaardige positie waarin hij zich bevindt. De Perzen zitten hen door het barre en vijandige landschap op de hielen terwijl niemand weet hoe het thuisland zal reageren op deze aanval op een bondgenoot.

Het is een verhaal van twijfel, dood, ontbering, lijden en wanhoop dat Sleigh neerpent, maar hij weet het meer dan vijfhonderd bladzijden lang boeiend te houden. Het relaas krijgt filmische kwaliteiten door de manier waarop Sleigh het landschap, de strijd en het lijden weet weer te geven. Veel meer dan het karikaturale 300 van Frank Miller schreeuwt dit verhaal om een verfilming dankzij zijn beeldende taal en krachtige beschrijvingen. Sleighs Xenophon is geen superman maar een weifelende leider die zich bovenal door zijn principes laat leiden en het leiderschap slechts noodgedwongen op zich neemt. Uiteraard is dat laatste een romantisering van de historische figuur, maar binnen dit verhaal werkt het wonderwel.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

18 + elf =