In nauwelijks een ademteug gepromoveerd worden van eenzaat die in een berghutje de zielenroerselen van zich afpent naar gevierd songschrijver en en passant in een wip optredens uitverkopen? Een mens zou zich van minder zorgen maken over een opvolger, al lijkt Justin “Bon Iver” daar op zijn naamloze tweede album weinig last van te hebben.
Goed, wie een van de vele interviews gelezen heeft die naar aanleiding van de nieuwe plaat verschenen zijn, weet vast ook wel dat Vernon enkele keren strop zat en de hulp van anderen inschakelde. Dat zoiets zich vertalen zou in rijkere arrangementen en meer instrumentarium dan op het spaarzaam ingekleurde For Emma, Forever Ago, hoeft dus niet te verbazen. Dat Bon Iver hierdoor heel anders maar net zo goed heel herkenbaar klinkt, mag al iets opmerkelijker heten.
Want ook al lieten de optredens, soms onverwachte covers (Talk Talk) en de ep Blood Bank een bepaalde marsrichting vermoeden, de naar progpop neigende songs die geregeld op Bon Iver aan bod komt, blijven verrassend. “Calgary”, de eerste single, licht al een duidelijke tip van de sluier op: Vernons kenmerkende falset blijft behouden maar de uitgesponnen keyboardpartij had niet misstaan op een meer experimentele single van gelijk welke New Romanticsplaat. De ondertoon blijft trouw aan het debuutgeluid maar de uitwerking mag duidelijker, breder en voller.
Van een heel andere orde is het vrolijk klinkende “Towers” dat zich als een opgetogen broertje van het debuut mag manifesteren. Wanneer de blazers en drum invallen, wordt net niet op de tafels gedanst. Dat de song geflankeerd wordt door het ingetogen “Holocene” en “Michicant’, stoort niet, vooral omdat ook in deze nummers Vernon laat horen dat hij weet hoe hij zijn songs invullen moet. De verschillende instrumenten dragen bij tot de kwetsbaarheid van het geheel en weten zo de breekbaarheid eigen aan Bon Iver te garanderen zonder aan een herhalingsoefening te doen.
Nummers als “Hinnom, TX” zijn iets moeilijker te verteren daar hier de pathetisch galmende jarentachtigklank minder verholen wordt. De breed uitwaaierende keyboards en occasionele blazers gekoppeld aan echoënde stemmen refereren naar kosmische krautpop die niet meteen met Bon Iver gelinkt wordt. “Lisbon, Oh” is een instrumentaal niemendalletje dat de aanzet vormt voor het ongetwijfeld door velen uitgespuwde “Beth Rest”, een schaamteloze eigthies ballad die zonder gêne dramatische keyboards en gezwollen zang in de kijker zet.
Op een vreemde manier is net deze song typerend voor de plaat, want op Bon Iver laat Justin Vernon duidelijk zijn voorliefde blijken voor (jaren tachtig-)bands die in de schemerzone tussen commerciële pop en compromisloos experiment opereerden (Talk Talk maar net zo goed sommige nummers van Prince). Met die groepen heeft Bon Iver overigens de neus voor goede songs en het talent voor sterke arrangementen gemeen. Want of men nu wel of niet deze nummers omarmt, ontkennen dat ze niet ingenieus opgebouwd zijn, is onmogelijk.
Kniesoren en oogklepdragers kunnen echter op beide oren slapen, want met “Perth” opent Bon Iver veel klassieker. De gitaren en drums hinten wel al naar wat verder op het album steeds prominenter zal worden, maar stoten fans van het oude werk allesbehalve voor het hoofd. Dat “Minnesota, WI” daarna met een “foute jazztrompet” aan komt draven, valt nauwelijks op, Vernon wisselt immers falset en “gewone” zangstem treffend genoeg af om de aandacht af te leiden. De pianoballade “Wash” verdient een laatste aparte vermelding om zijn intrinsieke schoonheid die eens te meer onderstreept wat voor een rasartiest Vernon is.
Bon Iver is een zevenmijlsstap voor Justin Vernon. Waar tijdens zijn livesets na het debuut nog te horen was hoezeer hij worstelde met de tegenstelling van de breekbare plaat en zijn voorliefde voor arrangementen, kan hier van een geslaagd huwelijk gesproken worden. Bon Iver is noch was ooit een getormenteerde singer-songwriter maar wel een muzikant die het aandurft om intellectuele songs voor een groot publiek te schrijven.
Bon Iver speelt op 27 oktober in de AB. Het concert is uitverkocht.
