“2011 wordt het jaar van James Blake, misschien wel de Mark Hollis van zijn generatie”, schreven we eind vorig jaar nog over deze piepjonge Londenaar wiens ep’s uit 2010 menige loftrompetsolo kregen toebedeeld. Noem ons Kanye West, maar het bleek een voorspelling waar Nostradamus een puntje aan kan zuigen. De lat voor ’s mans debuut lag op recordhoogte, maar ‘James Blake’ lost die hooggespannen verwachtingen moeiteloos in. De muzikale kameleon kristalliseert z’n melancholische waas van ambient en ruis namelijk tot atmosferische, uitgepuurde blue-eyed soul zoals je die nog nooit hebt gehoord. Blake is een blijver!
In die zin kan je James Blake de Jamie Lidell van 2011 noemen, maar dan eentje die niet is opgegroeid met James Brown en Prince, wel met Brian Eno, Four Tet en Burial. Z’n songs zijn dan ook niet gestut door stomende funkgrooves en retestrakke snaredrums. In de plaats daarvan drijft Blakes geverticuteerde stem op een mistbank van ambient, verknipte beats en kristallijnen synths. Het resultaat is een retrofuturistisch bastaardkind van r&b en soul: zowel postmodern als tijdloos, even aards als onwerelds mooi.
Van ‘The Bells Sketch’ over ‘CMYK’ tot ‘Klavierwerke’: het zijn slechts drie ep’s verspreid over enkele maanden, maar op die korte tijdspanne muteerde Blake van filmische dubstep naar verstilde neo-soul zonder potsierlijk te klinken. Op z’n debuut verschiet de conservatoriumstudent voor het eerst niet van muzikale schutkleur, maar puurt hij z’n gevonden geluid verder uit. De klankkleur en texturen van de plaat liggen dan ook in de lijn van ‘Limit To Your Love’, de Feistcover waarbij hij het al spaarzame origineel zo mogelijk nog meer uitkleedde. ‘James Blake’ is dan ook een oefening in ascetisch minimalisme. De songs zijn vel over been, maar achter die strakgespannen huid schuilt een stevig kloppend hart.
Die hartenklop is vooral te danken aan Blakes stem. Kwamen de stemsamples bij Burial nog uit een duister steegje gewaaid, dan zijn de soulvolle vocals hier prominent aanwezig. En hoewel ze vaak worden verscheurd tot lettergrepen of ten prooi vallen aan een elektronisch virus, zijn Blakes woorden niet mis te verstaan. Luister maar naar ‘The Wilhelm Scream’, een bijna onhoudbaar emotionele noodkreet van een vervreemde ziel. “I don ’t know about my lovin’ anymore / All that I know is I’m fallin’, fallin’, fallin’, fallin'”, kreunt Blake mistroostig terwijl z’n synthesizer pure melancholie verstuift tot een nevel van ruis.
Ook de andere songs beperken zich tot de naakte essentie, maar denk niet dat James Blake daardoor verzandt in eenvormigheid of holle stijloefeningen. Elke klank, beat of detail is namelijk uitgebreid gewikt en gewogen, waardoor je trommelvliezen zich toch telkens weer dubbelplooien om alles in zich op te nemen. ‘Lindisfarne I’, ‘Why Don’t You Call Me’ (denk aan Antony Hegarty voor z’n laptop), ‘To Care (Like You)’, …: enkel met wat kale pianoklanken, klankmanipulaties en verdwaalde bleeps blijven ze zelfs na tientallen luisterbeurten fascineren en intrigeren.
Met de term ‘postdubstep’ is het hedendaagse muzieklandschap weer wat meer verkaveld, maar trek je vooral niet te veel aan van het hokje waarin James Blake wordt ondergebracht. De zuivere magie van deze vernieuwende, maar tegelijkertijd tijdloze plaat is het enige wat telt. Blake kan dus op z’n beide oren slapen: ook wanneer de wolven in het bos zijn uitgehuild, zal deze plaat niets aan pracht hebben ingeboet. Essentieel luistervoer!
James Blake speelt op zaterdag 19 februari een dj-set in de Silo in Leuven.
