Ludovico Einaudi :: ”Nightbook is de donkere kant van Ludovico”

Men neme een piano, men hale hem subtiel door de effectenbak en ziedaar het recept voor succes. Zo geschiedde althans voor pianist/componist Ludovico Einaudi. Op zijn nieuwe plaat Nightbook voegt hij ingrediënten als drums toe: het resultaat is om duimen en vingers bij af te likken.

Het heeft anders allemaal wel een behoorlijk tijdje geduurd: maar liefst twaalf jaar lag er tussen Einaudi’s eerste album en zijn eerste concerten in België. Terwijl hij in Italië al een decennium tot de top van de pianisten behoorde, wachtte de rest van de wereld geduldig op zijn grote doorbraak. Die kwam er toen Einaudi voor Divenire de mogelijkheden van de piano uitbreidde door middel van elektronica. Nu is hij, na een uitstapje met zijn meer experimentele project Whitetree (met de Duitse elektronica-broers Robert en Ronald Lippok), terug met een nieuw solo-album en een internationale tournee.

enola: Je nieuwe album heet Nightbook. Waarom de nacht als thema?
Einaudi: "Dat komt door een aantal concerten dat ik heb gedaan. Eentje was op een industrieel terrein waar een installatie stond van de Duitse kunstenaar Anselm Kiefer, ’The Seven Celestial Towers’. Toen ik daar op die plek aankwam, realiseerde ik me dat ik geen normaal concert kon geven. Ik moest iets anders doen. Het geluid van de zaal was als in een kathedraal, met veel vibraties. Erg mooi om er te spelen. Het was als een soort mythische ervaring, met een apocalyptisch gevoel. Een tijd later speelde ik in de Villa Hadriana in Rome, een archeologische site vol mythologie. In zekere zin was er een connectie tussen deze twee plaatsen en ook uit de muziek die eruit voortkwam, sprak een gemeenschappelijk gevoel. Dat lag aan de basis voor Nightbook."
"Ik vind het ook leuk om mijn albums als een soort conceptalbums op te vatten. Zeker bij instrumentale muziek geef ik graag via de titel een sleutel om de deur naar het album te openen. De nacht is een erg open woord. Het heeft betrekking tot ons innerlijk, tot ons onderbewuste. De deuren die we normaal niet open doen. Ik noem Nightbook ook wel de donkere kant van Ludovico. Ik wou een muzikaal boek maken dat je kan openslaan, waarbij je de ene keer een gedicht leest, en dan weer een meer filosofische tekst. Ik vind het leuk om muziek te maken die ruimte laat, die niet alle antwoorden geeft. Ze is als de oude teksten uit China, die staan ook open om op verschillende manieren te worden gelezen."

enola: Vroeger zonderde je je van de wereld af om je aan het componeren te wijden. Nu componeer je vooral op tournee. Hoe gaat dat precies in zijn werk?
Einaudi: "Eigenlijk componeer ik overal, maar de laatste twee jaar was ik erg veel op tournee en ik wilde niet wachten tot ik terug thuis was om aan de slag te gaan. Bepaalde ideeën en schetsen ontstonden dus tijdens de tournee. In het begin van dit jaar, van kerst tot april-mei, had ik een pauze in Italië en probeerde ik al de verzamelde ideeën met elkaar te verzoenen tot één coherent album. Er was veel meer materiaal, ik had zeker een driedelig album kunnen maken. Maar ik verkies een meer geconcentreerd geheel. Persoonlijk verdwaal ik gemakkelijk, zelfs bij dubbelalbums. Ik kies ervoor om meer naar de essentie te gaan."

enola: De meest prominente nummers op het album zijn die waarop je drums gebruikt: "Lady Labyrinth", "Nightbook" en "Eros". Hoe ben je erbij gekomen om percussie te gebruiken?
Einaudi: "Toen ik deze muziek op piano speelde, werkte ik samen met Robert Lippok van To Rococo Rot, één van de twee broers waar ik ook mee samenwerk in mijn project Whitetree. Hij filterde mijn piano met het idee om het geluid ervan open te trekken naar andere perspectieven. Ik vroeg hem bijvoorbeeld om bij ’Lady Labyrinth’ een beat toe te voegen aan de muziek die ik speelde. Dus de eerste stap voor ’Lady Labyrinth’ was het toevoegen van een elektronische beat, maar die was niet ideaal. Later belde ik een percussionist om een textuur van percussie toe te voegen, waarbij enkel de basdrum werd gebruikt. Deze textuur van verschillende ritmes stuwt het pianospel voort."
"’Eros’ voelt voor mij meer aan als een bolero: er is een trage start met weinig dynamiek, maar dan komen in verschillende stappen de verschillende instrumenten erbij. In het begin is er enkel piano, dan de cello en dan komen de altviool en viool. Daarna komen er nog pizzicato strijkers bij, en de basdrum. En tenslotte probeerde ik ook nog de lijstdrum uit, een traditioneel instrument in Zuid-Italië. Ze spelen er muziek op en dansen tot ze in een soort van trance terecht komen."

enola: Het doet denken aan de muziek van oude Griekse rituelen.
Einaudi: "Inderdaad. Ik vind het een heel goed stuk omdat het een sterk gevoel van traditionele muziek heeft. Het combineert hedendaagse elementen met een soort geschiedenis. Maar er was dus niet echt een plan om al dan niet met bepaalde instrumenten te werken. Ik onderzocht enkel waar de muziek om vroeg, en daarom voegde ik uiteindelijk de percussie toe."

enola: Maar de piano blijft je eerste instrument.
Einaudi: "Ja, de piano is de gids doorheen het album. Het is het ene instrument dat altijd aanwezig is, als een hoofdpersonage dat alle kamers die door het album worden onderzocht met elkaar verbindt. Maar in het laatste stuk, ’The Planets’, verliest het de controle."

enola: Op Nightbook staan ook twee composities met de titel "The Snow Prelude N. 15" en "The Snow Prelude N. 2". Is er een link tussen de twee?
Einaudi: "Tijdens de tournee ben ik beginnen werken aan verschillende schetsen voor de piano onder de naam van de ’Snow Preludes’. Ik houd van het idee dat het boek Nightbook niet af is. Ik had effectief voor nummer vijftien het nummer vijftien en voor twee nummer twee. Toen ik ze bijeen bracht op het album voelde ik aan dat nummer vijftien voor nummer twee moest komen. Ik houd wel van het feit dat er geen vaste volgorde is. Mensen zullen zich misschien afvragen waar de andere preludes naartoe zijn. Maar het hoort bij het album dat er vragen worden opgeroepen die niet allemaal worden beantwoord."

enola: Je gaat met Nightbook ook weer op tournee. Breng je opnieuw gastmuzikanten mee?
Einaudi: "We zullen met zes mensen op het podium staan. Ik aan de piano, Robert Lippok aan de elektronica, en dan is er ook nog een strijkkwartet, waarvan de ene violist ook akoestische gitaar speelt en de andere ook de lijstdrums. We zullen dus eigenlijk het gehele geluid van het album live brengen. Op twintig september hadden we onze première in Rome en ik moet zeggen dat ik uitkijk naar deze tournee. De groep staat erg sterk en het is erg plezierig om met hen samen te spelen."

enola: Er moet een groot verschil zijn tussen touren als pianist of met een groep.
Einaudi: "Ja, absoluut. Langs de ene kant is het solo moeilijker omdat je het gewicht van het hele concert op je schouders draagt, maar langs de andere kant ben je ook wel vrijer. Je kan op elk moment de koers van het concert wijzigen, je kan kiezen wat je speelt of niet speelt. Met een groep is de show meer georganiseerd. Maar het is erg fijn om de arrangementen uit te spitten en met andere mensen samen te spelen. Ik denk ook wel dat elke avond weer een heel ander avontuur zal zijn."

enola: Regelmatig componeer je ook filmmuziek. Is er een groot verschil tussen het componeren voor je eigen solo-albums of voor een film?
Einaudi: "Wanneer een regisseur me belt met de vraag of ik muziek voor zijn film wil maken, kent hij mijn muziek meestal al en is hij niet op zoek naar iets dat ver verwijderd is van wat ik normaal doe. Maar het is altijd moeilijk om een balans te vinden tussen wat je doet en wat de film van je vraagt. Bij een film krijg je een bepaald kader waarbinnen je moet werken."
"De vrijheid van een solo-album is fantastisch, maar er zijn zoveel opties. Je kan alles doen. Daardoor is het soms moeilijk te focussen. Bij film is het vooral belangrijk dat je de juiste persoon vindt om mee te werken. Je moet een goede relatie hebben met de regisseur, want anders wordt het niet interessant. Ik heb enkele goede ervaringen gehad, vooral bij onafhankelijke films, waarbij ik alleen met de regisseur moest omgaan. Bij grotere producties zijn er altijd meer mensen betrokken, maar ik houd er niet van wanneer te veel mensen te veel verschillende meningen hebben. Dat is verwarrend."

enola: Kan die vrijheid bij eigen albums ook belemmerend werken? Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat je na de internationale doorbraak van Divenire je je toch even hebt afgevraagd "wat nu?". Voelde je die druk bij het componeren van Nightbook?
Einaudi: "In zekere zin wel ja, maar zo gaat het iedere keer. Ik wist wel dat er verwachtingen waren, maar je moet niet teveel luisteren naar wat de mensen zeggen. Iedereen in je omgeving vraagt je wel: ’Ben je zeker dat je dit zo wil doen, dat je in die richting verder wilt?’ Maar het is goed om niet teveel aan de gevolgen te denken. Je moet vooral zelf houden van wat je in je muziek steekt, je moet er zeer diep in geloven. Het succes ervan kan je niet voorspellen."
"Je moet natuurlijk wel nieuwe inspiratie vinden elke keer je iets maakt. Je moet de kracht van de inspiratie voelen en je moet geloven in de dingen die je doet, op creatief vlak en in het leven. Als je teveel gaat plannen, dat is het moment waarop het misloopt. Maar als je doet waar je zelf naar verlangt, dan zullen de mensen dat wel begrijpen. Zolang je een vuur hebt vanbinnen, is het nog steeds de moeite waard om wat je maakt met de wereld te delen."

enola: Wees gerust, dat vuur is er bij ons nog.
Einaudi: "Uitstekend."

Ludocivo Einaudi speelt op 21 november in De Roma (Borgerhout), op 22 november in CC De Spil Roeselare, en op 23 november in CC Hasselt.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

vijftien + drie =