Sonic Youth :: Daydream Nation (1988)

Met Michael Jackson en Madonna als respectievelijk de "King" en "Queen Of Pop" en Margaret Thatcher en Ronald Reagan als rukkers naar rechts, zijn er weinig redenen om nostalgisch terug te kijken op de jaren tachtig. Een uitzondering maken we evenwel voor Thurston Moore en zijn liefje Kim Gordon, die met hun band Sonic Youth de Nix-generatie wakker schudden voor een zaligmakende "Teenage Riot".

Links had het in de VS zwaar te verduren in de jaren tachtig. De sociale welvaart werd teruggeschroefd, er werden steeds meer politiedepartementen en gevangenissen opgericht, en de hele wereld werd er ongemakkelijk van hoe Ronald Reagan de Sovjetunie "an evil empire" noemde. Amerika werd des te zelfverzekerder: de rijken werden rijker en de vrije markt en het individualisme werden gevierd als hoekstenen van een versnelde cultuur.

Jongeren moesten daarin het liefst netjes binnen de lijnen lopen. Druggebruik werd hard bestraft en de dissidentie uit de punk werd door slimme verkopers commercieel uitgebuit. Overal werd geconsumeerd dat het een lieve lust was, wat hand in hand ging met een belevingssolipsisme waarin iedereen elkaar gebruikte en misbruikte naar zijn eigen ’zin’, zoals Bret Easton Ellis de yuppiecultuur van de late jaren tachtig uitvergrootte in American Psycho. Uit de vervlakking die breed om zich heen greep, bloeide de lauwe popmuziek van Wham, Salt ’n’ Pepa, Madonna, en niet te vergeten, Michael Jackson.

In New York waaide nochtans een andere wind, een onderstroom van hardcore punk (beïnvloed door Minor Threat, Black Flag en Hüsker Dü) en avant-garde rock (beïnvloed door Patti Smith, MC5, The Stooges), waarin Sonic Youth de voortrekkersrol opnam. Na Evol in 1986 en Sister in 1987, verscheen Daydream Nation in 1988 als dubbel-lp, maar hun label Enigma Records ging vlug failliet, waardoor de plaat lange tijd niet te koop was en het succes aanvankelijk uitbleef.

Hoewel de plaat toch hoog eindigde in de eindejaarslijstjes van NME en CMJ, moest Sonic Youth dus noodgedwongen van platenlabel veranderen. Ze waagden de stap naar de major Geffen, die de plaat in volle grungeperiode heruitbracht. Door deze slimme carrièrezet breekt Sonic Youth definitief door en met terugwerkende kracht is hun boodschap van cynische walging voor het individualisme op het tieneranthem "Teen Age Riot" nu nog minder mis te verstaan: "It’s getting kind of quiet in my city’s head. Takes a teenage riot to get me out of bed, right now."

Het is moeilijk de invloed van Daydream Nation te overschatten: deze plaat heeft de alternatieve rock grondig hertekend. De energie van de stroomstoot "Teen Age Riot" gaat nergens meer liggen. Kim Gordon hijgt en schreeuwt haar ziel uit het lijf tegen het consumentisme in "The Sprawl": "Come on down to the store. You can buy some more and more and more and more", "’Cross The Breeze" is rechttoe rechtaan trashpunk en "Total Crash" is schijnbaar een popnummer, maar wordt uiteindelijk uiteengescheurd met vreemdsoortige akkoorden en harmonieën.

De parlando zang van Lee Ranaldo drijft de sound van de plaat helemaal door met "Hey Joni" en "Eric’s Trip", waarop Thurston Moore een drumstok door een met bassnaren bespannen gitaar ramt (de song werd live niet meer gespeeld sinds die gitaar werd gestolen) en het album wordt afgesloten met een uitgesponnen improvisatie in een hypnotiserende trilogie ("The Wonder", "Hypernation" en "Eliminator Jr."). Alles wat in de underground leefde, wordt op deze plaat in het extreme doorgetrokken. Daydream Nation ontspoort nergens: de noise-ejaculaties, feedback, catchy melodieën, hakkende drums en scanderende zang zijn een dynamische blauwdruk van coolness voor een nieuwe jeugdcultuur.

De noise en alternatieve gitaarstemmingen van Daydream Nation waren eind jaren tachtig een nieuwe manier om muziek te maken en te begrijpen, maar alle belangrijke stromingen in de jaren negentig echoën al vlug op één of andere manier de invloed van Sonic Youth. Zo brengt Sonic Youth in 1991 Nirvana onder de aandacht van Geffen door een gezamenlijke tour en noemen indierockers Pavement en Sebadoh hen als belangrijkste invloed. Bovendien baant de afsluitende trilogie ook nog de weg voor postrock.

De fans raken het er niet over eens wat de beste Sonic Youth-plaat is, maar het belang van Daydream Nation staat voor allen buiten kijf. Rolling Stone nam het album op in zijn top-500 van de beste platen aller tijden en onlangs werd de plaat zelfs erkend door het Amerikaanse Library Of Congress als cultureel erfgoed (naast o.a. het eerste transatlantische telefoongesprek, Are You Experienced? van Jimi Hendrix, We’re Only In It For The Money van Frank Zappa en Nevermind van Nirvana). Haast twintig jaar na verschijnen is de kaars nog lang niet uitgedoofd.

In 2007 verschijnt een luxe-editie van Daydream Nation met naast de originele plaat, extra live- en demo-opnames. Sonic Youth speelt ook op Pukkelpop waar het de plaat integraal zal brengen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

20 + 6 =