Mystic River




Het is al van 1992, met ‘Unforgiven’, geleden dat Clint Eastwood
nog eens een onverdeeld succes inblikte, hoewel ik persoonlijk ‘A
Perfect World’ en ‘Midnight In The Garden Of Good And Evil’ nog wel
kon pruimen. Na stinkers als ‘Blood Work’ begonnen er al niet zo
stille stemmen op te gaan die zeiden dat onze Clint het verloren
had, dat hij een ouwe sok was geworden die er maar beter mee kon
ophouden. Die stemmen verstomden met ‘Mystic River’, een
misdaaddrama dat lonkt naar de oscars als een hoer naar een
matroos. Het verhaal is teneerdrukkend, het tempo traag, de thema’s
zwaarmoedig en de cast bestaat uit een ware kudde van oscarwinnaars
en -genomineerden. Clint mag zijn smoking alvast naar de droogkuis
brengen, maar als ik eerlijk moet zijn, zal ik niet voor hem zitten
duimen.

Jimmy (Sean Penn), Sean (Kevin Bacon) en Dave (Tim Robbins) zijn
drie jeugdvrienden die samen opgroeiden in een voorstad van Boston,
tot een tragisch voorval toen ze een jaar of tien waren, daar een
einde aan maakte. Nu zien ze elkaar af en toe, ze knikken naar
elkaar op straat, maar ze zijn elk hun eigen weg gegaan. Jimmy was
vroeger een kleine garnaal in de lokale maffia, maar heeft zich nu
gesetteld met een vrouw (gespeeld door Laura Linney) en zijn
kinderen. Sean is een politie-inspecteur wiens echtgenote een half
jaar geleden is gaan lopen, en Dave leeft samen met zijn halve
trouwboek en z’n zoontje een somber leven, onder het teken van wat
hem zoveel jaar geleden is overkomen.

Het leven gaat z’n eigen monotone gang, tot de negentienjarige
dochter van Jimmy dood wordt aangetroffen. Sean onderzoekt de
moord, samen met zijn partner Whitey (Laurence Fishburne). En Dave
wekt het wantrouwen van zijn gezin en de politie, door op de avond
van de moord met bebloede handen thuis te komen – hij heeft er een
verklaring voor, maar houdt die wel steek? Enfin, de reünie van de
vrienden van weleer is niet bepaald een vrolijke bedoening.

Eastwood probeert heel wat te doen met ‘Mystic River’ – thema’s
als het verlies van onschuld, het effect van tijd op vriendschap en
oude trauma’s, de loyaliteit tussen echtgenoten en de nood aan
vergelding wanneer ons iets is misdaan, komen allemaal
bovendobberen. Het probleem is echter, dat eens ze aan de
oppervlakte zijn gekomen, ze daar ook blijven. Het eerste deel van
de film werkt het beste. De personages worden mooi geïntroduceerd,
heel even lijken ze zelfs mensen voor wie we echte interesse zouden
kunnen voelen. Maar dan gebeurt die moord, en wat een diepzinnig,
door de personages gedreven verhaal over rouw en verlies had kunnen
worden, moet plots plaats maken voor een whodunit. Het hart van de
film blijft nog steeds liggen in kleinschalige scènes waarin de
acteurs elkaar en zichzelf confronteren, maar ze worden voor de
voeten gelopen door een nogal saai politie-onderzoek, dat geen
enkel hoogte- of laagtepunt kent: Bacon en Fishburne bezoeken een
getuige of verdachte. Ze bekijken elkaar betekenisvol. Dan gaan ze
naar de volgende. En het échte drama, dat van het verlies van Sean
Penn, en de relatie tussen de drie vrienden, moet dan maar ergens
ruimte vinden tussen de bedrijven door. Deze film had kunnen
werken, indien het misdaadverhaal ten dienste stond van de
thematiek, en niet andersom, zoals het nu is.

Komt daar nog bij dat de oplossing van het moordmysterie,
wanneer het dan toch gegeven wordt, weinig geloofwaardig is.
Centraal staan een stom toeval van kosmische proporties (het heeft
te maken met Tim Robbins’ personage, u zult het wel merken), en een
laatste confrontatie met de moordenaar, die behoorlijk bij de haren
gesleurd is.

Dat ‘Mystic River’ toch nog overeind blijft, is voornamelijk te
danken aan de manier waarop Eastwood sfeer weet te creëren met zijn
fotografie. Alles in deze wereld is donker en grauw, en nog voor de
film een half uur bezig is, wil je je jas weer aantrekken omdat een
herfstige koude rilling over je ruggengraat loopt. En, het moet
gezegd, de acteurs zijn uitstekend. Sean Penn laat de rimpels weer
over zijn voorhoofd rollen zoals in al zijn beste films (zou er
nergens een prijs bestaan voor “beste rimpels”?), en Tim Robbins is
uitstekend als Dave. Zijn rol werd hier en daar bekritiseerd, maar
ik vond het fantastisch hoe hij, zonder echt iets te doen, een
personage weet neer te zetten dat meelijwekkend en eng tegelijk is.
In de film vergelijkt hij zichzelf met een vampier, maar zoals hij
erbij loopt, lijkt hij meer op een zombie. Op een goeie manier,
dan.

Dat neemt echter niet weg dat ‘Mystic River’ een gemiste kans
blijft, half kreupel geslagen door voor de hand liggende symboliek
(de jongens die hun namen in nat cement schrijven, het kruis dat
Jimmy op z’n rug heeft laten tatoeëren), en af en toe potsierlijke
momenten. Zo heeft Seans weggelopen vrouw de gewoonte om hem op te
bellen en dan geen woord te zeggen – ieder z’n hobby, natuurlijk,
maar met welke diepzinnige bedoelingen werd dat element in het
scenario verwerkt? Om nog maar te zwijgen van Laura Linney, die een
hele film lang geen bal te doen heeft, maar op het einde toch nog
komt opduiken met een monoloog die plots een ware Lady MacBeth van
haar maakt. Die hele scène geeft de indruk dat scenarist Brian
Helgeland zich op het laatste moment realiseerde dat hij nog niets
te doen had gegeven aan Jimmy’s vrouw, en er dan maar snel nog iets
aan toe heeft gevoegd.

‘Mystic River’ heeft alles om een goeie film te zijn, maar het
totaal is helaas lang niet gelijk aan de som van de onderdelen.
Hier had veel meer ingezeten.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

twintig + 4 =