Brille, 2010.
‘Hoe wring ik m’n potentiële succes de nek om?’ Als het de titel
van een cursus was, kon ze gegeven worden door The Knife. Met
‘Silent Shout’ hadden Olof en Karin Dreijer de deur
naar de grote doorbraak nog op een kier gezet, maar met ‘Tomorrow,
In A Year’ barricaderen ze die vakkundig weer dicht. Want zelfs
voor de fans van het Zweedse duo zal deze anderhalf uur durende
electro-opera over het leven van Darwin een amper te verteren
danse macabre zijn. Laat er dus geen twijfel over bestaan:
dit is enkel voer voor avontuurlijke nachtraven met een groot
doorzettingsvermogen. Pedant of interessant? Aan u de keuze!
Kent u The Knife enkel van ‘Heartbeats’? Een goede raad: laat
deze plaat links liggen en haal als de wiedeweerga platen als ‘Deep
Cuts’ en ‘Silent Shout’ in huis. Want op deze conceptplaat trekken
de Dreijers samen met Matthew Sims en Planningtorock hun
beklemmende elektronica door tot een extreme, ondoordringbare
variant. Olof Dreijer trok dan wel naar het Amazonewoud om
fieldrecordings te maken, maar verwacht geen extatische kolibries
of vrolijk kwetterende ara’s. IJskoude aria’s daarentegen… Bij
het bladeren in Darwins erfenis baanden broer en zus Dreijer zich
dus duidelijk ook een weg naar het heart of darkness van
hun sound.
Die sinistere duisternis vertaalt zich op cd1 in een boos
beestenbos vol verwrongen synths, gemanipuleerd vogelgezang, de
uithalen van mezzo-sopraan Kristina Wahlin en tropische plensbuien.
Alsof Scott
Walker een batterij elektronica in handen kreeg waarop een
duistere vloek rust… Soms levert dat intrigerende Freudiaanse
nachtmerries (‘Geology’, ‘Epochs’, ‘Minerals’) op, maar nog vaker
rijdt The Knife zich vast in richtingloos experimentalisme. Hoe
subtiel het werk van Darwin ook verweven is in tracks als
‘Variations Of Birds’, ‘Schoal Swarm Orchestra’ en ‘Letter To
Henslow’, het blijft oeverloos saaie en onbeluisterbare non-muziek
die spannende experimenten verwart met een halfslachtig
pseudo-dadaïsme.
Ook op cd2 heb je beter ogen op je rug, maar dit keer bewandelt
The Knife vertrouwder en boeiender terrein. Zo duikt de stem van
Karin Dreijer voor het eerst op in ‘Colouring Of Pigeons’, meteen
hét hoogtepunt van deze dubbelcd en een spannende synthese van wat
The Knife zo goed maakt. Geen act kan asgrauwe elektronica zo
harmonieus laten versmelten met analoge instrumenten en bezwerende
percussie. Dit is The Knife 2.0, een track waarop ze hun talenten
naadloos koppelen aan het Darwin-concept.
En gelukkig bevat ‘Tomorrow, In A Year’ nog zo’n paar Galapagos
by night-momenten met licht aan het einde van de tunnel.
Ook in ‘Seeds’ is de facelift van The Knife bijvoorbeeld minder
gezocht arty farty. De track wordt gestut door een platte
beat die zo op ‘Deep Cuts’ had gekund, maar op dat fundament bouwt
het duo zoals vanouds een labyrint van spannende elektronica,
waarin de stem van Jonathan Johansson de weg wijst. Ook het
titelnummer en ‘The Height Of Summer’ vinden een beter evenwicht
tussen experiment en toegankelijkheid.
Geen betere band om een plaat over de evolutieleer te maken als
The Knife. Als er een act is die weigert te stagneren, zijn het
deze Zweden wel. Heel nobel en eerbiedwaardig allemaal, maar het
blijft jammer dat ze op dit experimentele tussendoortje te vaak
vervallen in geforceerde moeilijkdoenerij. Geen nood echter: hun
onvoorspelbaarheid indachtig is de kans groot dat The Knife ons met
een volgende reguliere plaat opnieuw met verstomming slaat, maar
dan in positieve zin. The survival of the bravest!
