“Alles went, behalve het leven”, zong Frank Vander linden ooit, en hij had gelijk. En dus wordt een nieuwe Scott Walker ingehaald met een “ha, nog eens lekker complex doen!”. Bish Bosch is opnieuw geen easy listening, maar zelfs dat kan op een vreemde manier vertrouwd aanvoelen.
Er is een moment geweest dat Scott Walker ons van claustrofobie bijna het behang van de muren deed krabben. Het was een mooie zaterdagmiddag, en dat Tilt (1995), dat Pieter-Jan De Smet maar bleef aanraden, moest eindelijk eens beluisterd. Het was een openbaring, maar een van de ongemakkelijke soort. Want ja, Scott Walker, ooit de Justin Bieber van zijn tijd, maakt al lang geen evidente muziek meer; sinds 1984 en Climate Of Hunter, meer bepaald.
Sindsdien maakte Walker nog twee platen, maar met Tilt stond het geluid zowat vast: abstracte, aan musique concrète verwante composities die evenveel met popmuziek te maken hebben als met opera. Zéér weinig, van ver door een floue lens: een beetje, misschien. Er wordt toch tekst aan muziek gepaard. Maar de band tussen beiden werkt anders dan verwacht, en op Bish Bosch, slechts zijn derde plaat sinds 1984, is dat niet anders: muziek fungeert er meer als podium voor ’s mans theatrale zang, dan als begeleiding; een spookhuis waarin het fijn dwalen is.
Nochtans is Bish Bosch alles welbeschouwd minder zwaar op de hand dan het ondoordringbare The Drift. De titel zelf al is een Engelse wegwerpuitdrukking voor “klusje geklaard”, en met dezelfde lichte tred lijkt de plaat ook te zijn opgenomen. Er hangt minder die artistieke zwaarte over die het vorige werk zo getormenteerd deed klinken. Dit mag dan nog altijd behoorlijk onverteerbaar overkomen, Walker brengt het droog, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is wat hij doet.
Datzelfde uitgestreken gezicht brengt ook onvermoede humor in de songs. Een scheldpartij als “If shit were music, you’d be a brass band”, klinkt dubbel zo hilarisch als het met compleet onpassend drama wordt gezongen. De scheet die met evenveel plezier doorheen “Corps de Blah” weerklinkt is al evenmin erg serieus bedoeld. Walker is minder de drama queen die hij eerder leek, maar een breed grijnzende schooljongen die zijn onzin goed weet te verpakken. In teksten die de nar van Attillah de Hun meenemen door de geschiedenis, om uit te komen bij het lot van een bruine dwergster, bijvoorbeeld, in het twintig minuten durende middelpunt “SDSS1416+13B (Zercon, a Flagpole Sitter)”.
Varkensvlees wordt dit keer niet bespeeld, maar liefhebbers van ongewone geluiden zijn nog altijd aan het juiste adres. Door “Tar” en “Corps de Blah” flitsen machetes, elders bootst een instrument een blaffende hond na, en bij dat zinnetje “Room Full Of Mice” in “Pilgrim” klinkt het ook letterlijk zo. Een gewone rockgitaar is echter ook niet onwelkom, als hij maar langskomt op het moment dat dat net het minst wordt verwacht: halfweg “Phrasing”. Op dezelfde manier stuwt een blazerssectie “Epizootics!” een andere richting uit.
En tussenin heerst ook de stilte; misschien wel het belangrijkste instrument in handen van Walker. Als geen ander weet hij hoe een dramatische pauze te laten vallen, wat de kracht van “even niets” is. De zanger maakt songs met gaten waar het zwart van de nacht des te harder doorheen breekt. Zo ook in slotnummer “The Day The ‘Conducator’ Died”, over de executie van dictator Ceausescu, dat een mooi bruggetje terugwerpt naar The Drift, waar Walker het in “Clara” over de minnares van Mussolini had. “Nobody waited for fire” croont de zanger tragisch ten uitgeleide over spaarzame instrumentatie. Het muzikale geweld is dan alweer gaan liggen, een set belletjes doet uitgeleide. En dan is het woord weer aan de stilte.
“Als ik iets hoor dat ik al eens eerder denk gehoord te hebben, zeg ik: ‘Daar gaan we niet naar toe’.”, verduidelijkte Walker onlangs zijn modus operandi. Als u wil weten hoe Bish Bosch klinkt, daar heeft u uw antwoord: als de wijde, onbekende open ruimte naast het platgetreden pad; waar à lles kan gebeuren. Ga mee off road; een wereld zal opengaan.
