We hebben werk voor de boeg, jongens! Handen uit de mouwen. Dat is de boodschap waarop Mavis Staples in haar laatste plaat hamert. Protestsongs zijn anno 2017 nog steeds gloeiend actueel.
De kranige soul- en gospelzangeres uit Chicago staat er nog steeds. Midden vorige eeuw begon ze aan een carrière waarvan het einde vandaag da dag nog niet in zicht is. Ze is 78, maar dat zou je haar niet toeschrijven. Wat ooit begon bij de Staple Singers – met vader Roebuck “Pops” Staples – mondt uit in een succesvolle solocarrière waarin de nadruk blijft liggen op mensenrechten en onrecht aanklagen. Immer strijdvaardig en scherp van zin, met een fingerspitzengefühl om nagels op koppen te slaan en spanningsvelden rustig bijeen te harken. Protestsongs lijken uit vervlogen tijden te komen, maar dat is buiten Staples gerekend. “Nothing has changed”, wierp ze nog op in augustus. Enkele dagen later protesteerden neonazi’s met swastika’s op vlaggen door de straten van Charlottesville, Virginia. Een vrouw kwam om het leven. Belangrijk is om de hoop niet te verliezen, en daarom zit deze All I Was Was Black tjokvol positiviteit.
Voor de derde keer werkt Staples samen met Jeff Tweedy. De frontman van Wilco levert diensten als songwriter en producer. Hun eerste samenwerking op het album “You Are Not Alone” uit 2010 won een Grammy voor beste Americana-album. Hun tweede samenwerking werd genomineerd voor de Grammy’s. Mavis Staples en Jeff Tweedy vinden elkaar op dit album in de verdeeldheid die gezaaid wordt over volkeren. Racisme is niet iets dat enkel op straat te vinden is, het wordt een “tool” in de politiek van vandaag. Door die hoopvolle boodschap te delen en tegelijk ogen te openen, probeert het duo die kloven te dichten waar anderen hun voordeel uit halen. “Sommigen liegen dat ze de wereld weer geweldig willen maken, terwijl ze eigenlijk aansturen op meer verdeeldheid”, meent Staples.
“This life surrounds you/the guns are loaded/there’s a kind of tension/hard not to notice.” Een halve strofe, meer hebben we niet nodig om vast te stellen dat Mavis Staples nog steeds de kaart van het protest trekt. Haar nieuwe plaat If All I Was Was Black vat aan met “Little Bit”. Ze bezingt het wantrouwen in de overheden en de kunst om buiten de radar te blijven. Toch overstemt de positieve noot, want samen helpen we mekaar vooruit. En met de titeltrack houdt ze die trend aan. “Love, love, love”, en dan vooral niet gierig zijn met die liefde – daar draait ’t om. Helder gitaartje, heupwiegende backing vocals, een triangel die oplicht wanneer “Love” gezongen wordt, en een keurig gestyleerde gitaarsolo: dit is perfect ingeblikte feelgoodmuziek.
Toch ook een knauw en een beet hier en daar, gelukkig! Zo hebben we Staples graag; grollend in de laagte en de spanning bijeenharkend om het dan in volle vaart uiteen te laten spatten. Ze laat zich voortduwen door een onvermurwbare drummer en steady bassen op “Who Told You That”. Een funky gitaartje geeft het nummer zuurstof, terwijl de orgel spanning zaait. Staples zingt “Ain’t No Doubt About It” hand in hand met Tweedy. Een duet dat alle ingrediënten in pacht had om melig te zijn, maar het gelukkig niet geworden is. Een nummer over vriendschap, onder kinderlijke condities: ja, het kan ons bekoren.
Op “All Over Again” lijkt Staples een boog over haar levenswandel te werpen. “I’d Dream The Same Dreams/I’d Do The Same Things”, enkel begeleid door een ijdel gitaartje en warme backings – het past perfect bij een haardvuur. In de trend van “spijt is wat de koe schijt”, zoals een Nederlandse artiest ooit zei.
Wat een plaat. Eenvoudig en loepzuiver, geen woord te veel, geen noot te lang. Staples en Tweedy vinden op élk nummer de balans tussen tekst en muziek zonder artificieel te klinken. Hoop kan er nooit te veel zijn, dus verwarm je aan deze klepper, ga hiermee het nieuwe jaar tegemoet.
