Het syndroom van Gilles de la Tourette dat mensen confronteert met ongewilde en oncontroleerbare tics, kwam onlangs nog opvallend in het nieuws omdat op de uitreiking van de BAFTA’s (British Academy Film Awards waarvan de film er ook twee in de wacht sleepte) John Davidson – hoofdpersonage en producent van deze I Swear gebaseerd op zijn leven – onvrijwillig racistische opmerkingen uitte terwijl op het podium Michael B. Jordan en Delroy Lindo – sterren uit Sinners – een prijs toekenden. Eerlijk gezegd klonk deze biopic over Davidsons worsteling met Tourette net iets te veel als de aanzet voor de ziekte-van-de-week televisiefilm waarmee in de jaren negentienzeventig eerst in de VS en later ook in Europa (het concept weekendfilm) stichtende en educatieve boodschappen op het publiek werden losgelaten zonder dat de filmische kwaliteiten er echt veel toe deden. De naam van regisseur Kirk Jones (My Big Fat Greek Wedding 2) is er ook al niet meteen een die vertrouwen inboezemt en dus lag de lat der verwachtingen op voorhand erg laag voor I Swear.
Het zou mooi zijn te kunnen zeggen dat die verwachtingen vervolgens overtroffen werden, maar dat is echt niet het geval. I Swear is precies wat je ervan kan verwachten: een stichtend, goedbedoelend filmpje met het hart op de juiste plaats, ruimte voor een lach en een traan en filmisch van zo goed als generlei waarde. The King’s Speech voor Tourette om het maar even oneerbiedig te zeggen. Zowat het enige wat je meeneemt uit een visie van de film is dat de hoogdagen van Ken Loach en Mike Leigh echt wel al lang achter ons liggen en dat Blue Monday van New Order inderdaad een van de beste nummers uit de vroege jaren negentientachtig is.
Het is dat tijdsgewricht waarin we Davidson zien opgroeien, een veertienjarige uit een arbeidersgezin met een aanleg voor voetbal, die plots geconfronteerd wordt met een aandoening die zijn leven drastisch overhoopgooit. De tragikomedie die volgt heeft uiteraard het recht om in te zetten op een manipulatieve “feel good” strategie, uiteindelijk is dat het type conventie waarop dit soort cinema gebouwd is. Het mag allemaal wel authentiek zijn, maar je mag de kijker niet te veel voor het hoofd stoten: “a spoonful of sugar makes the medicine go down”, wist Mary Poppins al. Het probleem is dat die aanpak ook wel vaak een beetje lui en gemakzuchtig aanvoelt: de netjes op en neer gaande positieve en negatieve emoties, de gladde emotionaliteit en de nietszeggende, puur illustratieve beelden.
Als I Swear toch niet helemaal onderuitgaat, dan is dat te danken aan de sterke prestatie van hoofdrolspeler Robert Aramayo (recent ook nog heel goed in Palestine 36) die samenwerkte met Davidson om zich de tics en ritmiek van een Tourette-patiënt eigen te maken en daarmee meteen ook nog eens laat zien dat dit een kunst is die acteren heet en het dus niet nodig is – zoals wel eens wordt geopperd – om noodzakelijkerwijze iemand te casten die ook echt aan de aandoening lijdt. Aramayo kreeg een BAFTA voor zijn rol en is inderdaad de motor die deze verder wankele prent toch enigszins draaiende houdt.
