Op verontwaardiging staat geen vervaldatum. Terwijl Amerika tegenwoordig in sneltempo afglijdt naar een autocratische realityshow met trekjes van een sekte — compleet met gouden kalf, hofhouding en knokploegen — weigert Lucinda Williams beleefd te blijven zwijgen. Op haar 72ste dumpt de grande dame van de alt.country een protestplaat op tafel die klinkt als een opgestoken middelvinger. Elegant. Messcherp.
Helemaal nieuw is dat strijdlustige elan niet. Op Good Souls, Better Angels (2020) stond al “Man Without A Soul”, een nummer waarvan zelfs de meest politiek ongeïnteresseerde luisteraar kon raden wie ermee bedoeld werd. Intussen kreeg ze zelf meer klappen te verwerken dan een boksbal in een budgetfitness: een orkaan die Nashville herschikte, een beroerte die haar gitaarspel afpakte. Maar stoppen? Geen sprake van. Williams strompelde terug het podium op, koppiger dan ooit, en leverde met Stories From A Rock And Roll Heart (2023) nog een verrassend warm album af. Een liefdesverklaring aan de rockmuziek, dichter dan dat kan Williams niet bij een feelgood album komen.
Maar dat optimisme hield geen stand. De macht in Washington wisselde opnieuw van eigenaar en belandde bij een rariteitenkabinet van complotdenkers, opportunisten en witte nostalgici, aangevoerd door een gesjeesde zakenman met grootheidswaanzin. Federale diensten tegen burgers, uitgeholde vrijheden, herschreven geschiedenis, ingeperkte rechten voor trans personen: genoeg om Williams weer in de aanval te laten gaan. World’s Gone Wrong is haar vlijmscherpe pamflet.
Muzikaal hoef je geen revolutie te verwachten. Williams blijft trouw aan haar vertrouwde mengvorm van rock, country, blues en gospel. Maar dat is hier geen gebrek: op een protestplaat staat de muziek in dienst van de boodschap. Het titelnummer opent met een sobere momentopname van een koppel dat probeert te overleven in een systeem dat hen langzaam uitknijpt. De Amerikaanse droom, ontleed zonder verdoving. “Something’s Gotta Give” volgt als een snauw in het gezicht.
Williams graaft ook in het collectieve geheugen. “Sing Unburied Sing” jaagt vooruit als een opgefokte herinnering aan onafgewerkte burgerrechtenstrijd. “Black Tears” sleept de geschiedenis van kerkbranden en racisme mee als een open wonde. In Bob Marleys “So Much Trouble In The World” krijgt ze gezelschap van Mavis Staples, zelf een wandelend monument van verzet. Symboliek hoeft soms niet subtiel te zijn.
De woede bereikt een kookpunt op “How Much Did You Get For Your Soul”, een nummer dat leest als een inventaris van de morele uitverkoop in Washington. “Punchline” suggereert dat zelfs God het script kwijt is — een plausibele these in tijden waarin satire dagelijks wordt ingehaald door het journaal. Pas op het einde laat Williams voorzichtig wat licht binnen. “Freedom Speaks” is een oproep tot actie, “We’ve Come Too Far To Turn Around” een gospelafsluiter die weigert te capituleren.
En dan is er nog “Low Life”, geschreven met de leden van Big Thief: een kort moment van ademruimte, alsof Williams even zegt: ja, ik kan ook nog gewoon liedjes schrijven zonder bloeddrukverhogende bijbedoelingen.
World’s Gone Wrong is geen gezellige plaat. Het is een doorleefde, soms oncomfortabele tirade van iemand die alles al heeft gezien en weigert te doen alsof het wel zal meevallen. Lucinda Williams klinkt hier niet als een nostalgische legende, maar als een vrouw die nog altijd bereid is haar stem te riskeren. En gelijk heeft ze.
