“Tourist komt thuis: Kerstbestand in De Roma”, titelt de webpagina. Achter hem hangen doeken met gehavende bomen, als een kraterlandschap uit de Eerste Wereldoorlog. Woorden maakt Johannes Faes echter niet vuil aan die vreemde titel. Meer nog: als er al van een bestand sprake is, dan dat hij gestopt is met zichzelf uit te dagen. Deze grote homecoming voelde ontgoochelend hard als een gemakzuchtig rusten op de lauweren.
Het helpt niet dat Tourist LeMC hier staat met Alles onder controle. Dat hij dat eeuwige geluid beu was, had zijn beatmaker gezegd, en dus werd een eerste versie van die plaat in de vuilbak gekieperd. Faes begon van nul, en probeerde zichzelf opnieuw uit te vinden. Dat lukte alvast in die mate dat hij op dat erg makke vijfde album ver van doorbraakhits als “Bilan” of “Koning liefde” klonk. Het mislukte in die mate dat wat hij in ruil bood wel heel erg ontgoochelend was.
Optredens zouden dan de plek kunnen zijn waarop hij matige recensies van antwoord kon dienen, maar al van bij opener “Emoji Hooligan” besef je dat dat ook in De Roma niet zal gebeuren. De bliepende elektronica van dit schaarse hoogtepunt van dat nieuwe album maakt plaats voor lauwe funk. “Zijn jullie aan of zijn jullie aan?”, vraagt hij, maar de kwestie is vooral: wordt hij wel wakker? Aan opvolger “Cocaïne”, de lauwe single die het nieuwe geluid moest aankondigen, te horen: niet. Het nummer krijgt een kleinkunstige inkleding met blazers en strijkers die doet denken aan die eerste keer dat hij in deze zaal stond, tien jaar geleden. Ook toen wist hij hiphop aan die Vlaamse erfenis te koppelen, maar het verschil is dat hij er toen bij stond als een bokser, klaar om elk moment uit te halen. Vandaag eist hij: “handjes!” Laat dat toch aan Regi, Johannes. En je bedenkt dat het niet eens de cringey tekst, waarin hij in de huid van een drugsdealer kruipt, is die ergert, maar wel de slappe muzikale inkleuring. En ook “En route”, ooit een strijdkreet, klinkt vandaag niet langer als een ’te wapen’, maar eerder als een gelaten zucht.
Natuurlijk zijn er desondanks hoogtepunten. Gitarist Wally zingt in “Spiegel” met de gloed die nodig is om Raymond van het Groenewoud te doen vergeten, in “Niemandsland” zet violiste Esther Coorevits een aardige Meskerem Mees neer. “Meester Kunstenaar”? Dat blijft zelfs zonder Bart Peeters te klef voor woorden. Waarmee meteen is gezegd dat dit optreden niet uitpakte met verrassende gasten. Ook voor “Wie” blijft Maksim op stal. Het houdt Faes niet tegen om al zingend het publiek in te duiken.
Er zijn van die songs die echter onverslijtbaar blijven. Voor “We begrijpen mekaar” gaat Faes na een a capella-begin zelf achter de piano zitten. Het resultaat is iets dat meurt naar Stef Bos, maar toch werkt. Ook “Coureuge Viva” houdt vanavond zijn swagger, zelfs al valt meer en meer op wat voor houten klaas die Tourist op een podium is. Hij probeert die harkerige houding te counteren met opgepompt opeisen van enthousiasme van de tribune, het komt nog ongemakkelijker over.
En alweer ‘en toch’, in deze flipperkast. “Mijn stad” is in deze zaal de gemakkelijke ode aan de Koekestad, maar ook een magistraal claimen van de kroon. “Deze nacht” blijft even later een evident verlengstuk; een eren van wie voorafging in deze straten. Tussenin? De gloedvolle reggaevibe van “Koning liefde”, maar ook een oh zo zwakke versie van het recente “Alles kapot”. En opnieuw: dat is een van de hoogtepunten van Alles onder controle. Hier niet.
Misschien komt het hier op neer: wanneer “Bilan” begint, ben je blij dat er eindelijk nog eens een hiphopbeat te horen is. Het is niet de eerste, maar wel een van de schaarse in dit optreden. Voor iemand die gepokt en gemazeld is in het genre, heeft hij het tegenwoordig flink de rug toegekeerd, en nergens meer dan in slotnummer “De ander”, waarin hij zomaar wat prevelt over een pianotrack. Alweer schiet een vergelijking met Stef Bos door het hoofd, en zelfs al is dat niet per se een belediging – geen kwaad woord over de Nederbelg – het is niet waarvoor Faes op deze wereld is gezet.
Er viel net daarvoor echter alweer niets af te dingen op bisnummers “OLV” en vooral “Horizon”, waarbij een mens zonder enige aanleiding volschiet. Het moet dat collectieve meezingen zijn, het kippenvel van een “Mia”-moment. Tourist LeMC heeft nog altijd een archief aan songs om trots op te zijn, maar hij staat op dit moment zichtbaar op een kruispunt, zoekend wat de juiste weg vooruit is. De richting van Alles onder controle is duidelijk niet waar het verder heen moet, maar ter plaatse trappelen is nooit aan te raden.
Meer en meer denk ik dat iemand Faes ooit eens écht kwaad moet krijgen, dat hij zijn manieren verliest. Laat hem eens flink tekeergaan, buiten die legendarische Tribune 2 van Den Antwaarp. Misschien levert dat een aha-erlebenis op, zodat we meer krijgen dan deze belegen Radio 2-show.
