Het gebeurt niet zo vaak dat een film zo radicaal van toon en koers verandert als Sirât, winnaar van de juryprijs op het filmfestival van Cannes 2025. Van wat voorspelbaar en doorzichtig tot radicaal uitdagend en gedurfd … je moet het maar doen.
Het stuk dat niet meteen het beste laat vermoeden is de initiële premisse. Sirât opent met beelden van luidsprekers die geïnstalleerd worden voor het opzetten van een illegale rave ergens in de bergen van Marokko. Al snel is het geïmproviseerde terrein gevuld met een mensenhorde die zich te buiten gaat aan beats, drank en geestesverruimende middelen, elkaar als in een bizar ploegensysteem afwisselend, zodat de trance eindeloos blijft doorgaan. Te midden van dat alles dwalen ook Luis en zijn zoon Esteban rond. Ze delen pamfletjes uit met daarop de gegevens van Mar, de verdwenen dochter en oudere zus waarvan gezegd werd dat ze wel eens op dit feest zou kunnen aanwezig zijn. Wanneer het leger de party opbreekt, neemt Luis een impulsieve beslissing en volgt hij een groepje dat dieper de woestijn intrekt op weg naar een nieuw evenement waarop de radeloze vader nu zijn hoop vestigt.
Die opening is redelijk verzorgd – vooral inzake geluid – maar niet echt bijzonder en wanneer de man en zijn zoon beetje bij beetje toegroeien naar hun onverwachte reisgenoten, voelen we het allemaal wel komen: beide uitersten zullen respect voor elkaars leven en cultuur krijgen en iedereen zal er een beter mens van worden. Maar dan verandert er iets en krijgt deze bizarre roadmovie plots spookachtige allures die echo’s oproepen van Nure Bilge Ceylans Once Upon a Time in Anatolia en Sorcerer, William Friedkins nog steeds schromelijk onderschatte remake van de Henri-Georges Clouzot klassieker Le Salaire de la Peur. De beelden van vrachtwagens die met priemende lichten doorheen de kale nachtelijke bergen glijden, krijgen iets hypnotiserends en er maakt zich een wat akelige beklemming meester van Sirât die vervolgens ook een totaal onverwachte ontlading krijgt. Net wanneer je als kijker de film opnieuw begint in te schatten, voert regisseur Oliver Laxe nog eens een verandering in toon door en krijgen we een soort poëtisch surrealisme voorgeschoteld dat de prent opnieuw andere richtingen uitstuurt.
Onder deze sterke visuele (op pellicule gedraaide) en auditieve trip zit ook nog eens een idee uitgewerkt over subculturen en isolationisme, en hoewel dat zeker niet het meest subtiele aspect is van de film, is er wel net genoeg aanwezig om ook die insteek interessant te houden.
Sirât is geen perfecte film, maar is fris, origineel en gaandeweg uiterst intrigerend. De wijzigingen in toon, ritme en stijl zijn bruusk en onverwacht en mede daardoor blijft alles twee uur lang probleemloos boeien.
