Dirk Van Duppen :: Zo verliep de tijd die me toegemeten was

De kranten stonden er vorig jaar vol van. Dirk Van Duppen, arts bij Geneeskunde voor het Volk, notoir PVDA’er en auteur van enkele boeken die het maatschappelijk debat de voorbije decennia broodnodig hebben gespijsd, had alvleesklierkanker. Het verdikt ‘terminaal’ werkte bij de communistisch geïnspireerde denker echter niet verlammend, want in de daaropvolgende maanden gaf Van Duppen menig interview en pende hij nog Zo verliep de tijd die me toegemeten was bij elkaar. Eind maart, toen hij kwam te overlijden, was de publicatie al aan zijn zevende druk toe. Meer dan terecht, want het is een hoogst ontroerende getuigenis van een leven dat zin heeft gehad.

Met Thomas Blommaert, die een decennium geleden het bejubelde Ik was nog nooit in Zelzate geweest schreef, wist Van Duppen zich alleszins uitstekend omringd. Alleen al de stijl maakt van Van Duppens zwanenzang immers een unicum. Blommaert koos namelijk voor een zeer beknopt, bijwijlen poëtisch aandoend idioom, waarin Van Duppen herinneringen zowel als ideeën uiterst bondig uiteenzet. De tijd waarin de dokter zijn visie op mens en samenleving nog met harde feiten moest staven, ligt achter hem. Uit deze epiloog spreekt niet meer de wens om anderen koste wat het kost met argumenten murw te slaan, maar veeleer de stille zekerheid dat de man stenen heeft verlegd, de fundering van toekomstige verandering heeft gelegd. Zoals de titel laat uitschijnen blaakt het boek overigens van nederigheid en dankbaarheid, om de kansen die Van Duppen gegrepen heeft, het engagement dat hij samen met en mede dankzij anderen in de praktijk heeft kunnen brengen.

In ruim honderd bladzijden, dichterlijke interlinie en vrij ademende bladspiegel incluis, schrijf je uiteraard geen autobiografie, en Van Duppen al zeker niet. Een leven waarin hij opgroeide in de schaduw van vaderlijke terreur, naderhand voeling kreeg met de arbeidersbeweging door zelf in de fabriek te werken, nog later in het Midden-Oosten de handen uit de mouwen te steken om uiteindelijk op Belgisch niveau te ijveren voor betaalbare medicatie, voor schone lucht, voor gezonde behuizing, voor correcte verloning en noem maar op: het is te veel om stuk voor stuk grondig uit te spitten. Zijn persoonlijke kroniek van een aangekondigde dood maakte echter een alternatieve insteek mogelijk: Zo verliep de tijd die me toegemeten was raakt vooral de diverse facetten van zijn bestaan en van zijn activisme aan, enerzijds als terugblik, anderzijds als dankbetuiging aan allen die mee met hem het pad hebben bewandeld en ten slotte als vonk inspiratie voor komende generaties.

‘Ik zie de wereld kantelen, ik geloof dat het goed komt’, zo besluit Van Duppen zijn epistel. Ziedaar waaruit hij moed putte om de toenemende verrechtsing in en naast de politieke arena met hart en ziel te lijf te gaan. Hoop. Hoop niet alleen als sleutelwoord tot dit vaarwel, maar evenzeer als essentiële schakel in Van Duppens opeenvolgende verbintenissen met verschillende sociaal-humanitaire bewegingen. Onderweg beschrijft wijlen de PVDA’er trouwens dat de zekerheid van de uiteindelijke ‘overwinning’ hetgeen is dat hem op de been houdt. En inderdaad stond zijn levenswandel niet in het teken van individuele successen, wel integendeel. Dikwijls werd Van Duppen verkettert als communist, dromer, idealist: woorden die hem vermoedelijk meer hebben gesterkt dan hem hebben gelittekend. Toch houdt zijn recente verscheiden het gevaar in dat we vrede nemen met de grafredes en lofbetuigingen waar de dagbladen eind maart vol van stonden, zonder Van Duppens stem toe te laten. Het grootst mogelijke eerbetoon is namelijk deze woorden, waarin voor hem de betekenis van zijn hele leven besloten liggen, met eigen ogen te lezen.

We moeten lief hebben, we moeten ons verzetten tegen een maatschappelijk bestel dat op diverse manieren ziek maakt, we moeten voor de zwaksten eerst in de bres springen, we moeten leven zoals we denken vooraleer we gaan denken zoals we leven. Dat moeten we, omdat dit moeten het enige juiste is. In tijden van alomtegenwoordig cynisme, polarisering en demagogie binnen alle uitersten van het politieke spectrum, is Zo verliep de tijd die me toegemeten was een lichtend baken. Van Duppen deed wat hij moest, wat hij kon – voor iedereen, zonder onderscheid. Los van ideologische voorkeuren mag de man een voorbeeld heten voor iedereen die de wereld beter, eerlijker, rechtvaardiger, socialer, menswaardiger wil maken. Hulde!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

1 × 4 =