Het kan goed zijn dat u van Big Thief, een folkrockband onder leiding van Adrianne Lenker, nog nooit hebt gehoord. Laat deze recensie daar dan verandering in brengen. Hun eerste album Masterpiece dekte qua titel de lading misschien niet volledig, maar was al een zelfverzekerd staaltje van Lenkers kunnen: haar innemende melodieën in combinatie met haar intense, emotionele, hyperpersoonlijke verhalen lijken nu, een jaar later, op Capacity nog beter uit de verf te komen.
Het eerste wat opvalt: Capacity is een diepmenselijke plaat. Kijk maar naar het rauwe, kale openingsnummer “Pretty Things”, een wiegeliedje op elektrische gitaar, waarin Lenker zingt: “ Don’t take me for a fool/There’s a woman inside of me/There’s one inside of you, too”. Het nummer beschrijft een rauwe vrijpartij, een scheefgelopen relatie, afstand, verlangen. Ondertussen is daar die spookachtige, soms schriele, soms diepe stem van Lenker die de zinnen binnenstebuiten keert. Van bij het begin beklijvend dus.
We moeten er niet moeilijk over doen: het sleutelnummer “Mythological Beauty”, dat de twee plaathelften van deze Capacity met elkaar verbindt, is een meesterwerk. Niet meer, niet minder. Op het nummer beschrijft Adrianne Lenker hoe ze als vijfjarig meisje een zware spoorwegspijker op het hoofd kreeg tijdens het bouwen van een geïmproviseerde boomhut in Minnesota. Lenker gebruikt het incident om over het leven van haar moeder te schrijven met de grootst mogelijke empathie, een diep ontroerend perspecief: “You held me in the backseat with a dish rack soaking up blood with your eyes / I was just 5 and you were 27, praying don’t let my baby die.”.
“Mythological Beauty” is niet alleen emotioneel ontroerend, het samenspel tussen tekst, muziek en zang grijpt bij het nekvel. Halfschreeuwend, ergens tussen wanhopig en machteloos zingt Lenker de meest emotionele passages, terwijl achter haar de band de elektrische gitaren door zware versterkers knalt en het pakkende refrein “If you want to leave / You just have to say / You’re all caught up inside / But you know why” ongelofelijk licht en vergevingsgezind klinkt. Het hele nummer lang schrijft Lenker een empathische, liefdevolle ode aan haar moeder, met al haar menselijke tekortkomingen.
Niet dat de rest van de plaat voor dit nummer moet onderdoen. Van begin tot einde pakt Capacity op de adem: “Shark Smile” is een verraderlijk vrolijk, optimistisch klinkend nummer dat eigenlijk een auto-ongeval beschrijft, terwijl titelnummer “Capacity” voorzichtig en subtiel de grenzen tussen vriendschap, eenzaamheid en verlangen verkent. Bovendien weet Lenker in een nummer als “Mary” stream of consciousness-gewijs een sterke reeks aan beelden en ideeën op te roepen.
Lenker heeft zelf al het een en ander meegemaakt (geboren in een religieuze sekte, constant verhuizen, armoede …) en dat blijkt ook uit tekstueel messcherpe maar mysterieuze nummers als “Coma” of “Great White Shark”. Daarnaast heeft Lenker een band rond zich verzameld die qua emotionele zeggingskracht en elektrische intensiteit niet moet onderdoen voor pakweg de meest recente incarnatie van de band van Lucinda Williams. Luister naar het ingehouden, zwoele “Objects” of het gewichtloze, van heerlijke breaks voorziene “Haley” dat het nummer ergens op een zomergrasveld in de jaren zeventig te slapen legt. Die rinkelende gitaren, die schuifelende drums en die ongewone, lichtjes schurende stem van Lenker: zo melodieus onvoorspelbaar, complex en toch oorstrelend zou folkrock anno 2017 moeten klinken.
Dat Big Thief met dit tweede album niet alleen bevestigt, maar in elk opzicht nog eens een reuzepas voorwaarts maakt, en dat nauwelijks meer dan een jaar na zijn debuut, schept hoge verwachtingen voor de opvolger. Tot dan hebben we deze Capacity, een album vol rauwe emoties, beeldende poëzie en uitgekiend muzikantschap. Een plaat die elke ledemaat tegelijk bevriest en opwarmt, die ontroert en choqueert, die evenveel in het oor als in het hart blijft hangen: van platen als deze kunnen er nooit genoeg zijn.
