Stay Loose :: Hoe Belle & Sebastian leerde een band te zijn

Drie jaar. Meer zit er niet tussen Fold Your Hands Child, You Walk Like A Peasant en opvolger Dear Catastrophy Waitress, maar het voelt als een eeuwigheid. Het Belle & Sebastian dat aan de andere kant van die pauze opnieuw tevoorschijn kwam, was immers niet meer hetzelfde. Ergens tussenin waren twee groepsleden weggeslopen, en bleek een andere, uitbundigere band over te blijven. Reconstructie van een woelig wedergeboorte.

Het begon nochtans als een echt succesverhaal. Twee Stuarts, Murdoch en David, schrijven samen wat songs, mogen die opnemen voor het label van het Stow College waarmee de studenten businesservaring opdoen, en plots gaat de bal aan het rollen. Dat Tigermilk wordt rond Glasgow enthousiast opgepikt, en voor de oprichters weten waar ze het hebben is Belle & Sebastian uitgebreid tot een echte groep. Stevie Jackson (gitaar), Chris Geddes (toetsen), Isobel Campbell (cello en zang) en Richard Colburn (drums) maken het tableau vol.

Nog hetzelfde jaar neemt die complete line-up, waar nu ook violiste Sarah Martin deel van uitmaakt, ook een tweede plaat op. If You’re Feeling Sinister bevestigt al het goeds van dat debuut. Het is het begin van een fase waarin de band niets fout kan doen. In het sleepspoor van dat album wordt een trits EP’s met nieuw materiaal uitgebracht die allemaal bandklassiekers zijn (ze zullen later verzameld worden op de compilatie Push Barman To Open Old Wounds). In 1998 volgt het door de pers uitstekend onthaalde The Boy With The Arab Strap, en een jaar later zal de groep onverwacht een BRIT-award binnenhalen als Beste Nieuwkomer; iets wat de organisatoren eerder voor tienercombo’s Steps of 5IVE hadden bedoeld, maar door massaal stemmende Bellefans werd gedwarsboomd.

De plee in

Het zou het hoogtepunt vormen van die eerste fase. Het zijn verwarrende tijden wanneer de groep opnieuw samenkomt voor de opnames van opvolger Fold Your Hands Child, You Walk Like A Peasant. Na de rollercoaster van de voorbije jaren proberen alle groepsleden vaste grond onder de voeten te vinden, en hun rol te bepalen, en dat schuurt en wringt soms.

“Eigenlijk”, vatte Stuart Murdoch het in een interview met The Guardian samen, “stond alles op losse schroeven van het moment dat we If You’re Feeling Sinister af hadden. We waren nooit begonnen als een groepje, maar hoogstens als een los-vast collectief van mensen die hadden samengewerkt aan een universiteitsproject. Daarom gaven we ook geen interviews, en speelden we nauwelijks live. Maar dat bleef niet vol te houden toen we ook een tweede plaat maakten. Toen die werd gemixt ging heel dat plan de plee in, en werd het pas echt interessant. Sindsdien is het een avontuur geweest.” Vult Sarah Martin in datzelfde interview aan: “Stuart had aanvankelijk een idee van wat de band was, en toen we dat voorbij waren, viel heel hard op dat we op onbekend terrein waren.”

Nu ze twee platen in de rugzak hadden, moesten de groepsleden immers uitzoeken wat Belle & Sebastian voor hen was, en wat zij er voor wilden betekenen. Het songschrijven werd voorzichtig gedeeld, en ook Martin en Stevie Jackson deden hun duit in het zakje. “Ik werd er rotzenuwachtig van”, geeft die laatste toe: “die eerste twee platen hadden zo’n uniek, zelfgemaakt wereldje geschapen, en dat zou ik nu even gaan verknallen!”

Fold Your Hands Child, You Walk Like A Peasant blijkt uiteindelijk de eerst plaat waar Belle & Sebastian de nodige kritiek voor krijgt. Aan de telefoon vanuit Glasgow begrijpt Jackson dat. “Het is een overgangsplaat hé. Ik heb er lang niet van gehouden, maar dat was puur subjectief omdat het geen fijn album was om te maken. We waren niet gefocust, en de opnames leken eeuwig te duren. Nu, ik heb vorig jaar nog eens goed moeten luisteren naar onze eerste vier platen voor de vinyl-reïssues, en kijk: Fold Your hands was een openbaring. Ik vond het onze best klinkende plaat. Maar we waren zoekend; dat zeker.”

En ondertussen pakten donkeren wolken zich samen. Stuart Davis laat na de release weten meer interesse te hebben in zijn ander project Looper, en geeft de bas aan Bobby Kildae. Celliste Isobel Campbell, ondertussen al even de ex van Stuart Murdoch, voelt zich ook niet langer goed in de band. Een Amerikaanse tour is de druppel. Murdoch: “Ze daagde daar een week te laat op. Ze had gezegd dat ze twee van de drie weken zou meedraaien, maar uiteindelijk bleek zeven dagen lang genoeg, en ging ze daarna weer naar huis. Belle & Sebastian was al even haar ding niet meer, zei ze. Om eerlijk te zijn: ik denk dat ze meer interesse had in haar solocarrière.” Jackson haalt de schouders op. “Kijk, als iemand een band verlaat, dan zijn er altijd wel redenen. Ik vermoed dat Isobel al langer ongelukkig was, en wij probeerden haar er bij te houden, tevreden te stellen, maar we realiseerden ons dat het zinloos was: proberen te werken met iemand die er niet wil zijn is altijd een total drag. Het was een opluchting dat ze er niet meer was. Als iedereen tevreden is werk je een stuk vlotter.”

Wedergeboorte

Belle & Sebastian hangt na de release van Fold Your Hands Child, You Walk Like A Peasant in de touwen. De band maakt nog de soundtrack voor Todd Solondz’ film Storytelling uit 2002, maar de regisseur zal er uiteindelijk slechts zes minuten materiaal van gebruiken. Een jaar later staat de groep er echter opnieuw, met Dear Catastrophy Waitress, en plots blijkt veel veranderd. Van bij opener “Step Into My Office, Baby” toont de groep voor het eerst iets van een heupswing, afsluiter “Stay Loose” ademt zelfs pure fun uit.

De lieve slaapkamerpop van de beginjaren is definitief ontpopt tot voorzichtige bleekschetenfunk, en daar heeft Jackson een eenvoudige verklaring voor. “Tegen dan hadden we al een pak meer live gespeeld, wat zelfvertrouwen gaf. En we hadden geleerd om te focussen. Fold Your Hands Child…, dat waren wij die met zijn allen wat aanprutsten zonder producer; het pure trial and error. Voor Dear Catastrophy Waitress zijn we met Trevor Horn, een echte producer, gaan werken: iemand die de baas was of toch minstens de controle hield en zorgde dat het werk op tijd werd gedaan.”

Moest Belle & Sebastian een wedergeboorte ondergaan? Jackson is niet vies van het woord. “Het jaar na Fold Your Hands Child… veranderde alles. Nadat Stuart en Isobel vertrokken waren begonnen we ons voor het eerst ook als band voor te stellen, wat we tevoren niet deden. In 2001 zijn we hard gaan werken aan hoe we onszelf live presenteerden, want van kleine caféoptredens waar we met alles wegraakten, stonden we plots voor tweeduizend man; dan werkt dat niet meer. Maar we werden beter, en leerden hoe je een goed concert geeft. En dat zorgde er voor dat het eigenlijk als een andere band voelt, een andere situatie.”

Belle & Sebastian speelt op 25 november in het Cirque Royale in Brussel.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

8 − twee =