Ongemakkelijkheid troef in de wereld van Bart Nijstad. Verstilde beelden met een maximale emotionele impact. Zijn debuut Muggen laat een diepe indruk na.
Er verschijnen wel vaker debuten van graphic novels. Toch slaagt er nu en dan zo’n nieuweling in om de lezer te verrassen met een eigen vertelstijl, een ongewoon verhaal of bijzonder tekenwerk. Bart Nijstad verrast op alle fronten met Muggen, een verhaal over het gelijknamige dorp waar de aanwezigheid van een grote fabriek de inwoners in kampen verdeelt. De onlust en de paniek krijgen stilaan de overhand. De plot van Muggen zit eigenlijk eenvoudig in elkaar. Aan de hand van verschillende figuren uit het dorp schetst Nijstad de groeiende paniek rond de eventuele schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de aanwezigheid van de industrie in Muggen. Tegelijk zijn er nog de vreemde gebeurtenissen in Muggen, die niet op een rationele manier verklaard kunnen worden.
Bart Nijstad gebruikt heel weinig teksten om zijn verhaal te vertellen. Met veel grijstinten en een doorgedreven realisme doen zijn personages vaak wat spookachtig aan. Het contrast tussen de rol van Van der Heide als politiek activist enerzijds en familievader anderzijds zorgt ervoor dat Muggen behoorlijk zware lectuur wordt. Relevant, maar zwaar. Ook zijn zoon Wildo Van der Heide vertoont vreemde trekjes. In de eerste helft van het boek evolueert het van een verhaal over sociale onrust naar een meer symbolische vertelling, waarin onverklaarbare verschijnselen Muggen helemaal op zijn kop zetten.
Als student aan de Academie Minerva in Groningen studeerde Bart Nijstad Beeldende Kunsten. Toch was hij er snel van overtuigd dat zijn toekomst in het beeldverhaal lag. Hij begon rond 2006 met het maken van korte verhalen, o.a. voor Eisner en Zone 5300. In 2009 bracht Nijstad al een eerste hoofdstuk uit Muggen als aparte publicatie op de markt. Voor de complete editie kon hij uiteindelijk bij Xtra terecht. Met zijn diverse fonds met vaak buitenissige strips leek deze uitgeverij de perfecte thuis voor Muggen. Daarbij had er wat ons betreft meer aandacht mogen gaan naar de vormgeving van de cover. Deze lijkt nu in de running voor lelijkste kaft van 2014. Nochtans is het verhaal dat tussen die kaft zit opmerkelijk sterk. Bart Nijstad bewijst dat hij een van de meest getalenteerde jonge Nederlandse stripmakers is. Muggen is tegelijk eigenzinnig én toegankelijk.
De uitgaven van Xtra krijgen maar weinig aandacht in de pers. Nochtans publiceert de Amsterdamse uitgeverij al vele jaren eigenzinnig en gevarieerd werk. Zo brachten ze al verschillende schetsboeken van Serge Baeken (Sugar) en vertaalden ze boeken van moeilijk verkoopbare auteurs als Gregorius Nekschot of Richard Sala. Door die eigenzinnigheid heeft de uitgeverij doorheen de jaren wel een uitzonderlijk rijke catalogus aangelegd en gezorgd voor een publicatiegelegenheid voor persoonlijk werk van beginnende stripauteurs. Dit debuut van Bart Nijstad is alleszins een waardevolle aanvulling in die catalogus. Het benieuwt ons waar de wegen van Nijstad heen zullen leiden.
