Clocks And Clouds :: Clocks And Clouds

Definition of IRIDESCENCE

1: a lustrous rainbow-like play of color caused by differential refraction of light waves (as from an oil slick, soap bubble, or fish scales) that tends to change as the angle of view changes

2: a lustrous or attractive quality or effect (Merriam-Webster Online)

Dit Portugese kwartet verwijst met zijn naam naar een compositie van Ligeti, die op zijn beurt verwees naar wetenschapsfilosoof Karl Popper. Die had het over een onderscheid tussen exacte metingen van natuurlijke processen en een definitie bij benadering. In dat laatste geval kan er geen eenduidige meting gebeuren omdat er meerdere verschijningsvormen zijn of gewoonweg te veel diffuse eigenschappen. Dat is bij goede vrije muziek ook zo, zeker als ze ook harmonische en ritmische zekerheden onderuit haalt: die mijdt eenvoudige labeling en slaagt er in één beweging in om de vrijheid, de onzekerheid en de verrassing intact te houden. Als het niet goed gebeurt, dan blijf je immers achter met een onsamenhangend zootje. Dat is hier niet het geval.

In opener “Iridescence” wordt die capaciteit voor openheid ook maximaal benut door vier muzikanten die zich niet aan banden laten leggen: trompettist Luis Vicente, pianist Rodrigo Pinheiro, bassist Hernani Faustino en drummer Marco Franco. Pinheiro en Faustino zijn als leden van het bejubelde RED Trio goed vertrouwd met elkaar, maar ook met Vicente en Franco leidt het tot een stevige muzikale democratie. Vanaf de start wordt meteen intuïtief en tentatief de speelzone afgebakend. Die opent met lyrisch spel van Vicente en een heel amalgaam kleine geluidjes en mysterieuze franjes van Pinheiro. Proeven zonder de geheimen van de keuken te mogen zien.

Samen worden de stemmen directer en driester, krijgen de trompetsmeren meer karakter en reliëf, wordt de piano gehanteerd om staccato figuren op uit te voeren en krijg je een voorstelling muzikaal schaduwboksen te horen. Zonder Vicente krijg je een samenspel dat natuurlijk wat naar dat van RED neigt, maar toch weer heel anders klinkt. Als je bij zo’n hechte eenheid een schakel weghaalt en/of vervangt, dan kan de samenstelling tot compleet andere resultaten leiden. Hier klinkt Franco doorgaans net iets minder nerveus en gespannen dan drummer Ferrandini van dat andere trio.

In een handvol kortere stukken kunnen de vier soms erg verschillende zones opzoeken: in “Ophidian Dance” lijkt het wel alsof ze allemaal op zoek gaan naar een vorm van oneigenlijk gebruik van het instrument, met gedempte klanken, shaker en gestreken bas, terwijl de sfeer ingetogen, zelfs introvert is. “Strangely Addictive” zet dan weer in op een veel expressiever klankenpalet dat weerbarstiger en rumoerig klinkt, met abrupte sprongen, explosieve spurtjes en vooral een stotterende dynamiek, een nerveuze opeenvolging van kletterende, prikkelende ideetjes. In het ultracompacte “Hunting Song” krijg je wringende toegevingen en getrek in een onheilszwangere minidroom vol kusgeluidjes en zwaar gedonder vanuit de pianobuik.

Een heel verschil met het lange “Compression Test”, goed voor een beweging van achttien minuten die start vanuit een kale, bijna minimalistische aanzet, maar zelfs daar al heel wat kleurveranderingen laat horen. Vicente klinkt aanvankelijk impressionistisch fragiel, maar zal later ook een assertieve stijl laten horen. Wat een geluk ook dat het stuk door de vier niet aangegrepen wordt om de complete bagage ineens op tafel te gooien en voor een ideeënconstipatie te zorgen. Het mag haast stilvallen, wordt vervolgens weer opgepikt en met een zacht dwingende dynamiek op gang getrokken, richting energie en (inter-)actie. Niet eenvoudig om de leidraad te vinden, maar zoals het cliché wil is die zoektocht net de essentie.

Met zijn debuut heeft Clocks And Clouds het de luisteraar niet makkelijk gemaakt, maar met de naam wordt toch al een hint gegeven. Net zoals materie een enorme verandering kan ondergaan onder invloed van een aangepaste waarneming, zo ook kan de muziek op haar beurt de creatieve vermogens van die waarneming aanzwengelen. Het gebrek aan houvast zal voor sommigen een té hoge drempel zijn, maar voor gretige luisteraars die graag zelf aan de slag gaan met muziek in ontmantelde vorm is dit een mooie uitdaging.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

twee × 2 =