Een eerste –toegegeven, ietwat afstandelijke- luistersessie prikkelde onze nieuwsgierigheid. Maar al snel bleek dat dit album een caloriebom is voor het oor. Creamdrummer Ginger Baker zit nog steeds niet stil. Vierenzeventig is-ie ondertussen en onlangs bracht hij met Why? een jazzalbum uit.
Een karakterkop met een koppig karakter, die Baker. Doorrookt en doorrockt tot op het bot vulde hij een klein uur met jazznummers en African rhythms. Enkele daarvan zijn jazzstandards, zoals Wayne Shorters’ “Footprints” en Sonny Rollins’ “St. Thomas”, enkele andere zijn van zijn hand (“Cyril Davis”, “Ain Temouchant” en titelsong “Why?”). Baker is niet aan zijn proefstuk toe. In de jaren negentig toerde hij met Bill Frisell en Charlie Haden en een goeie dertig jaar geleden battelde hij zelfs tegen bebopgrootheid en collegadrummer Art Blakey. Dat bewijst dat hij nooit een rockdrummer met tunnelvisie geweest is.
Tussen ‘echte’ jazzdrummers zal Baker zich echter nooit kunnen weren. En dat is ook nooit zijn uitgangspunt geweest. Baker is compromisloos. Rauwe interpretaties met loodzware drumketels en een zware voet op de pedalen maken zijn geluid uniek. Hij trekt de aandacht naar de afroritmes en wordt daarbij enorm geholpen door bassist Alec Dankworth en percussionist Abass Dodoo. Saxofonist Pee Wee Ellis, in een vorig leven saxofonist bij James Brown, vervolledigt het kwartet (het Jazz Confusion Quartet) en leverde ook enkele nummers voor op het album.
Baker weigert kleinburgerlijkheid en ploegt met autoritaire drumgrooves het potentiële swinggehalte uit de cd. Zijn muzikanten lijken vrede genomen te hebben met de strakke teugels van Mr. Baker, die elke poging tot ademruimte ontnemen en de muziek desastreus zwaarwichtig maken.
Of er ook iets positiefs verteld kan worden? Pee Wee Ellis’ sax mixt erg goed met de afroritmes die uit Bakers pols vloeien en Alec Dankworth weet zich perfect te midden van de drukke afrobeats en Pee Wee’s eenzame saxmelodie te begeven. De maïzena van de ritmes en melodieën, als het ware. Zowel contrabas in “Twelve and More Blues”, bijvoorbeeld, als elektrische bas in “Ginger Spice”. Pee Wee laat zich niet opjutten en met sobere saxlijnen weert hij zich tegen het drumgeweld. “Aiko Biaye” is een leuke Nigeriaanse traditional met een mooi opgebouwde drum/percussiesolo. En “Why?” heeft best wel een catchy melodie. Gezapig traag maar best wel lekker en gewaagd, met zelfs een referentie naar Deep Purples’ “Smoke On The Water”.
Echt strak zit het niet, zoals op “St. Thomas” snel duidelijk wordt. Baker was zo eerlijk ons niets voor te liegen en toegegeven, zijn nonchalante en bestofte drumstijl ‘marcheert’ wel. Zo ergens tussen straight en swing, niet te strak in het gareel maar ondersteund door Abass Dodoo, en erg statisch. Misschien wel de eye opener voor rockers met oogkleppen, deze Why? van Ginger Baker.
