DIT WAS 2012: Blaudzun :: ”Moet ik het uitleggen? Verpest dat het juist niet?”

De hele maand december blikt enola.be terug op het afgelopen jaar met de interviewreeks DIT WAS 2012. Daarin laten we artiesten aan het woord die het jaar maakten of wiens plaat onterecht onopgemerkt de vergetelheid in dook.

Afspraak in de kou, op een winderige straathoek in Antwerpen, waar Blaudzun gevraagd wordt om een nummer te spelen voor de voorbijgangers. Na afloop duwen de dames van de platenmaatschappij ons met de instrumentenkoffers en al ‘Café de Duifkes’ in.

Op mijn vraag of ze in zo’n bruin café wel warme choco hebben tegen de koude handen, roept de barman: “Iedereen warme choco?” Ik heb nog nooit zo snel iedereen in koor “NEE!” horen brullen. De rest wilt pintjes. Blaudzun stelt zich voor als Johannes Sigmond en ik merk dat de kou op hem geen vat heeft gehad. Ondanks zijn gebrek aan handschoenen en winterjas. De vriendelijke reus uit Nederland draagt een dun zwart kostuumjasje, een ver opengeknoopt zwart hemd, maar wel een dikke zwarte gebreide muts over zijn — in proportie, en dus gigantische — hoofd.

Johannes Sigmond, alias Blaudzun (zang, ukelele): (slaat met zijn handen op de tafel)” Zeg het eens!”
enola: Ik heb jou eens gezien in Amsterdam in de Stadsschouwburg, in januari dit jaar.
Sigmond: “Zo, dat is lang geleden. (denkt even) Ja, één liedje maar.”

enola: Juist. Ik vond dat je heel veel magie had op het podium.
Sigmond:“Oh ja? Nou, dankjewel.”

enola: Is dat wat je het liefste doet: optreden? Of schrijven?
Sigmond:” Ja. Het wisselt wel erg (stopt). Als ik maar kan zingen, dan ben ik gelukkig. Kijk, in de studio is het leuk, omdat je dan echt vanaf niets iets maakt. En het schrijfproces is dan weer leuk omdat er niets leuker is dan aan halve ideeën werken en dan bij te schaven. Maar… Als ik maar kan zingen! En in al die fases van het proces kan ik zingen. Dus het is mij om het even. Als ik maar kan zingen. “

enola: Als je geen muziek meer zou kunnen maken – stel: je stem is weg –, wat zou dan je beroep zijn?
Sigmond:” Dan zou ik films gaan maken. Denk ik. Ik heb in het verleden nog wel wat dingen in die richting gedaan. Een documentaire. Die heb ik vorig jaar afgerond. Als regisseur. En daar heb ik ook de muziek voor geschreven.”
enola: Waarover ging het?
Sigmond:” Over de Ronde van Lombardije. Een grote wielerklassieker. In Italië. Noord-Italië. Maar ik moet er niet aan denken dat ik niet meer zou kunnen zingen.”
enola: Zal ook wel niet gebeuren. Nee…
Sigmond:” Ik kan ook niet beoordelen of ik dat dan wel zou doen. Misschien ontstaat er dan wel iets heel anders. Omdat je… ik zou er niet aan willen denken… Als ik een beperking zou hebben… Misschien ga ik wel schilderen of heel hard sporten. Of helemaal niets doen. (lachend) Of van een brug afspringen.”
enola: Nee!
Sigmond: (zakelijk) “Misschien. Dat is een mogelijkheid.”

enola: Het artwork van de cd, heb jij dat gemaakt?
Sigmond: “Nee, dat niet. Ik ben wel altijd heel erg nauw betrokken bij het artwork. Het artwork bij het vorige album is een schets van Léon Baxt. Dat is een bekende schilder, maar ook ontwerper van kleding, uit de vorige eeuw, nee, twee eeuwen terug. Hij maakte kleren voor de opera van Parijs en kwam uit Sint-Petersburg. Toevallig is de kunstenares die dit artwork heeft gemaakt ook uit Sint-Petersburg: Erika Vinnik. Ik zag haar werk en ik zei: ‘Dit is zo wat ik zoek. Mag ik het gebruiken voor het album?’ Dat vond zij een eer. Helemaal toen ik vertelde dat Léon Baxt de vorige was. En dat is echt wel een grote naam, weet je wel. (kijkt me aan)In Rusland, trouwens in heel West-Europa. Het is een vrij bekende.
enola: Ik ken hem niet.
Sigmond:“Nou ja, Irina Vinnik heeft het gemaakt. En ik ben ook niet speciaal fan van haar werk, alleen dit paste zó goed bij Heavy Flowers. “

enola: Wat is het verhaal achter Heavy Flowers?
Sigmond: “Er zijn heel veel verhalen. Uiteindelijk is er één liedje op de plaat dat zo heet. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik er niet zo van hou om een album te betitelen naar één song. Omdat ik dan denk: dan wordt dat liedje zo belangrijk. Aan de andere kant zit in dat liedje wel heel erg veel wat de plaat misschien in het kort uitlegt, voor een deel. En ik dacht: misschien al die liedjes bij elkaar is eigenlijk een soort boeketje vol met zware bloemen. Ik dacht zo: nou, dan past dat! En een heavy flower is een bloem die topzwaar is, zeg maar, op zijn mooist. Eigenlijk vlak voor hij knakt, of gaat hangen. ”

enola: Le Chant des Cigales; cigales, dat zijn krekels , toch?
Sigmond: “Jazeker!”
enola: Ik beluisterde het net op de trein en er zit een sample van krekels in. Dat is mooi. En ook een trompet ver op de achtergrond.
Sigmond:“Volgens mij wel, ja. Inmiddels heb ik het al heel lang niet meer teruggehoord. Maar weet je, ik speel het wel heel veel live en live is het echt een veel langer liedje dan op de plaat. En het grappige is — nou, grappig — ik wist nooit goed hoe ik het liedje moest eindigen en eigenlijk ook niet goed hoe ik moest beginnen. En er staat ook meer tekst in het boekje dan er gezongen wordt. Dus je kunt het zelf ook nog met je eigen teksten meezingen.
enola: (knikt)
Sigmond: “Het idee voor het liedje was er al. Ik heb het ooit afgemaakt toen ik ergens in de Provence aan het schrijven was ‘s nachts. En dan krijg je al die krekels. Zo een hàrd lawaai. Dan dacht ik: ‘Wat zingen ze? Wat zeggen ze? Zijn ze nu de dag aan het bespreken of zijn ze de toekomstsong voor de dag daarop aan het voorspellen?’ Dat intrigeert me wel. Het is ook zo massaal. En zo hard. Het moet toch ook belangrijk zijn of zo. En het heeft iets heel onheilspellends, maar tegelijkertijd iets heel rustgevends. Die twee dingen samen vind ik…”

enola: Geschift, eigenlijk?
Sigmond: Ja, dat is heel raar, maar het kan dus wel samen werken.

enola: En het is ook leuk dat het nummer redelijk abrupt stopt. Krekels stoppen ook redelijk abrupt ( en beginnen ook trouwens), dus dat past wel.
Sigmond:“Mja. Inderdaad. Dat klopt, ja. (stil) Dankjewel.”

enola: Hoe begin je aan een nummer?
Sigmond:“Euh, dat gaat op verschillende manieren.”
enola: Schrijf je op piano of op een ander snaarinstrument?
Sigmond:“Allebei. Vanalles en nog wat. En soms ook zonder instrument. Puur alleen op melodieën die ik in mijn hoofd heb, die ik gewoon opneem.”
enola: Die neurie of zing je dan?
Sigmond: “Ja, ik zing het. Of ik neem het op mijn telefoon op. Om het te onthouden. Dat hangt ervan af waar ik ben. Als ik in de studio ben, pak ik snel een instrument erbij. Maar dat verpest het soms ook. Nou, weet je wel, er is een bekende uitspraak die niet uit de muziek komt maar uit de media: The medium is the message. Waarbij eigenlijk gezegd wordt dat het medium dat je gebruikt heel erg de boodschap bepaalt. Dat werkt voor muziek ook zo. Als ik een idee heb en ik pak een gitaar, dan pakt het anders uit dan wanneer ik het op piano doe. Want dat instrument piano dwingt je gewoon heel andere keuzes te maken die soms gebaseerd zijn op gemak, of gewoonte. Het instrument bepaalt heel erg welke kant je opgaat. Dus ik ben er altijd wel erg bewust mee bezig, met de keuze of ik geen instrument pak en puur een melodie laat spreken, of dat ik toch een ukelele of banjo erbij pak”.
enola: Speel je daar ook mee? Dit zou mooi zijn op piano, maar ik ga eens moeilijk doen?
Sigmond: “Nee. Ik probeer eigenlijk zo min mogelijk na te denken bij het schrijven en het gewoon iets meer te laten gebeuren. De enige echte bewuste keuze die ik maak is dàt. Het kan soms zijn dat ik me een dag in de studio opsluit, maar het kan ook soms ineens ontstaan als ik ergens loop of tijdens de soundcheck van de band. En ik trek me graag terug. Als ik echt liedjes wil gaan afmaken, plan ik soms gewoon een hele week vrij. Dat ik alleen maar dàt heb. En verder geen shows of interviews. Meestal zit ik dan in Barcelona.”

enola:Woon je daar?
Sigmond: “Nee, maar ik kom er wel heel veel. Ik huur er vaak voor langere tijd een appartement.
enola: Heeft die stad invloed op je? Ben je daar anders?
Sigmond:“Nee. Ik ben daar misschien meer mezelf. Maar dat ligt niet aan de stad. Ja, misschien doet die stad dat wel. Maar het is niet dat je kunt spreken over de invloed van een stad. Misschien gebeurt het ook als ik naar een andere stad ga? Soms maakt het weggaan hier (klopt op zijn voorhoofd en borst) al heel wat dingen los, die normaal gezien blijven hangen of vastzitten.”

enola: Ga je veel optreden in België?
Sigmond:“Ik heb net een vrij uitgebreide clubtoer gedaan. In oktober was dat, geloof ik. En het eerstvolgende serieuze optreden is 5 februari in de AB. We hebben er wel net in oktober in de Club gespeeld, maar nu gaan we naar de grote zaal. En daarna hopelijk volgend jaar veel festivals. We komen hier graag.
enola: Pukkelpop?
Sigmond: Wie weet? Er is nog niks bevestigd.”

enola: Er staat ook een stukje instrument stemmen op het album. En dat hoor ik zo graag.
Sigmond:“Ja. Mooi is dat, he!?
enola: Ik vind dat een van de mooiste geluiden die er zijn.
Sigmond: “Ik ben het met je eens. Het zit in “Le Chant des Vagues”, en het is maar een heel klein stukje dat op de plaat verschijnt.”
enola: Ja, ik hou van rare samples, maar niet zozeer als het is om raar te doen. Als je hier niet goed naar luistert, dan gaat het aan je voorbij.
Sigmond:“Ik hou er ook heel erg van. Ik vind het zo een magisch geluid. Als het orkest zo even stemt voordat ze gaan spelen.”
enola: Ik ook. Het is zoals een vrouw die lippenstift opdoet. Dat is ook zoiets wat je normaal niet ziet. De meeste mensen kijken er niet naar, maar het is wel schoon.
Sigmond:“Dat vind ik ook. Je bent de eerste trouwens die dat zegt.”

Je muziek klinkt heel intens. Je neemt het heel serieus.
Sigmond:“Ja, ik neem het ook wel serieus. Ik vind het ook niet erg als mensen zouden zeggen — het klinkt vaak al een scheldwoord, namelijk — dat het pretentieus is. Maar dan heb ik altijd zoiets van: ja, wat ik wil maken neem ik gewoon serieus. En ja…(gelaten) Zo klinkt het dan. “
enola: Kan je die intensiteit elke keer opbrengen?
Sigmond:“Nou, als het echt een optreden is… Dan kan je misschien wel eens een keer geen zin hebben, moe zijn of niet fit. Maar als je dan met de muzikanten staat te spelen, ben ik zo weer verloren. (lacht verlegen) Dat zou ik anders ook niet eerlijk vinden naar de mensen toe. (snel) En naar mezelf, uiteindelijk.”

enola: Bij “Le Chant des Cigales” hoor ik The Pixies. Dat was het eerste dat ik dacht.
Sigmond:“Ah, maar dat vind ik leuk, dat je dat zegt. Oh, maar dat vind ik grappig. Je bent echt de eerste die dat zegt. Ik ben een enorme liefhebber van The Pixies. Ik heb ooit de droom om de outro van “No. 13 baby” live te doen. Als je het goed speelt, kun je dat volgens mij veertig minuten aanhouden of zo. Een beetje zoals de outro van “Instant Street” van dEUS, die hebben ook dat tegendraadse van The Pixies.

enola: Je teksten zijn heel poëtisch.
Sigmond: “Nou, het is voor mijn doen iets rechtstreekser dan anders. Maar ik denk dat ik een goede balans heb gevonden tussen aan de ene kant collage-achtige verhaaltjes maken en straight forward teksten. Kijk, uiteindelijk ben ik geen dichter. Ik maak popmuziek. Dus het is iets meer dàt geworden. Als je het vergelijkt met mijn vorig album, waar ik nog steeds heel blij mee ben en trots op ben, dan zie ik dat het wel verschoven is. Er zit ook iets meer herhaling in.”

enola: Dat merk ik dan vooral op “Solar”. “It hurts too much to stay, but I won’t let go.”
Sigmond:“Ja, dat is ook de enige zin, live, die meegezongen wordt.”
enola: Nog slechts twee andere woorden hadden dezelfde openheid en sprongen dus in het oor: elephants en cheeckholes. Cheekbones ken ik, maar cheekholes niet. Is dat er juist onder, dus een holle wang? Of nog lager op het lichaam?
Sigmond:“Dat zou kunnen. Moet ik het uitleggen?”
enola: Ja, je mag het uitleggen. (lacht)
Sigmond:“Waarom? Verpest dat het juist niet?”
enola: Nee… Ik ben nieuwsgierig.
Sigmond: “Uiteindelijk komt het uit “Heavy Flowers”, dus het is ook een metafoor waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen een bloem en een mens. Bij zonnebloemen zie je vlak voor ze neervallen de gaten in de bladeren, terwijl de bloem nog mooi is. Dus dat is zo’n beetje het beeld dat ik erbij had.”

enola: Leuk, bedankt. Euhm. Ik heb al veel , denk ik.
Sigmond: “Ja, prima joh! Ik zou zeggen: drink je warme choco op!”

Blaudzun speelt op 5 februari in de AB in Brussel.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

veertien − acht =