Michael Cunningham :: Bij het vallen van de avond

De Amerikaanse succesauteur Michael Cunningham stond de voorbije twintig jaar meer dan eens in de schijnwerpers. Vooral zijn bekroningen met een Pulitzer Price en een Faulkner Award hebben hem een plaatsje bezorgd tussen de groten van de hedendaagse literaire scène. Zijn bestseller De uren (verfilmd als The Hours, met schitterende vertolkingen van Julianne Moore, Nicole Kidman en Meryl Streep, naast briljante filmmuziek van Philip Glass) ging over Virginia Woolf en bewijst meteen dat Cunningham een zekere affiniteit heeft met de klassiekers.

{image}

Met dezelfde gretigheid als Cunningham destijds het oeuvre van de Britse feministe had onderworpen aan een experimenteel onderzoek, lopen verschillende belangrijke literaire werken als een rode draad doorheen By nightfall . In interviews wordt bijvoorbeeld dikwijls Dood in Venetië van Thomas Mann genoemd, omwille van de vragen over kunstenaarschap die ook in deze roman een prominent gegeven zijn. De diepgang en het belang van de overpeinzingen, zijn echter van een totaal andere orde. Waar Cunningham dikwijls een redelijk oppervlakkig filosoof is met een ongezonde neiging naar mannelijk machogedrag en populaire cultuur, belichaamde Mann de soevereine kunsten onder het fictieve motto “hoe intellectualistischer, hoe beter”.

Als Bij het vallen van de avond al zou moeten vergeleken worden met Dood in Venetië, dan mag dit boek vooral gelden als de vereenvoudigde en eerder goedkope versie ervan. Meer woorden hoeft men aan de verwantschap tussen beide boeken niet vuil te maken. Of toch misschien nog deze opmerking: net als Mann in Dood in Venetië heeft Cunningham het graag over ongewone relaties. Concreet gaat dit boek over homoseksualiteit en het daar al dan niet voor durven uitkomen. Ook verhoudingen in of buiten familieverband komen aan bod;.Hoe pittiger, hoe liever. Cunningham weet immers wat de mensen graag lezen, maar koppelt ook een zekere menselijke deugd aan zijn lange uitwijdingen over gebruikelijke zaken als seks en werk. De karakters die de auteur in Bij het vallen van de avond heeft uitgetekend, zijn teder en kwetsbaar, wat hen ondanks hun voorspelbaarheid en hun clichématige gedragscodes, ook sympathiek maakt, op een bepaalde manier.

Dit boek verhaalt het leven (met al zijn onzekerheden en dwalingen) van een 44-jarige New Yorker, genaamd Peter Harris, galeriehouder van beroep, en zijn vrouw Rebecca. Het koppel woont in een “hippe” loft, en wordt plots vergezeld door Rebecca’s broer “Het Misverstand”, op z’n Amerikaans afgekort tot Mizzy. Dat bezoek gooit de visies van beide levenspartners grondig over hoop. De onrustige Peter begint te twijfelen aan de zin van zijn leven en aan wat hij heeft opgebouwd. De schuldgevoelens en mislukkingen stapelen zich op, beginnend bij de opvoeding van zijn dochter Bea, en gaandeweg blijkt ook de relatie met zijn aan aids overleden broer een pijnpunt. Er is daarnaast ook een knagende twijfel over de kunstwerken die hij verkoopt (met enkele redelijk laagdrempelige ideeën over de kunsten, die voor bepaalde lezers wel aangenaam zouden kunnen zijn) en zijn verhouding tot Mizzy die hem zorgen baart.

Bij het vallen van de avond lijkt vooral een boek te zijn op maat van mensen die nog niet helemaal overweg kunnen met hun gevoelens ten opzichte van wat als “de betere cultuur” beschouwd wordt, zijnde Rilke, Mann, Schubert en Coltrane. Cunningham ontpopt zich tot de ideale zelfhulp-auteur, door de lezer alles heel mooi in te lepelen en de pijlers van zijn verhaal duidelijk uit te zetten. Hij vertelt meeslepend en verstaat de kunst van het schrijven zonder de minste twijfel, maar om grote literatuur te zijn mist dit boek subtiliteit en universaliteit, en ligt de pretentie er te dik op.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

5 × 3 =