Ze mag dan wel de vijftig voorbijgewalst zijn en een botoxkuur
of drie teveel onder de fragiele huid hebben, Michelle Pfeiffer is
en blijft een hete truffel waar we met veel plezier eens aan zouden
willen knabbelen. De laatste jaren verdween ze steeds meer uit de
glamoureuze spotlight, maar met ‘Chéri’ heeft ze eindelijk nog eens
een rol gekregen die haar op het nog steeds razend ranke lijf is
geschreven. Een fijn cadeautje van niemand minder dan regisseur
Stephen Frears en scenarist Christopher Hampton, het heerschap
waarmee ze twintig jaar geleden ‘Dangerous Liaisons’ maakte. En ook
al kan de reünie niet tippen aan hun scheefpoeperklassieker, er
bestaan ergere dingen dan te moeten toekijken hoe Michelle als
courtisane de ene sarcastische sneer na de andere uitdeelt zonder
ook maar één keer door de etiquettemand te vallen. Zet de Pommery
maar al koud, darling!
Frankrijk, het begin van de vorige eeuw. Een ravissante Michelle
Pfeiffer speelt Lea de Lonvil, een vrijgevochten courtisane die net
als de belle époque haar avondschemering voelt naderen. Wanneer ze
een affaire begint met Chéri (Rupert Friend), de strontverwende
zoon van haar vroegere rivale madame Peloux (een geweldige Kathy
Bates), lijkt ze voor het eerst in haar carrière iets te voelen dat
sentimentele mensen zouden omschrijven als ‘de liefde’. Na zes jaar
komt er echter een einde aan de schijnbaar onschuldige, maar ook
wel een beetje perverse flirtrelatie. Moeder Peloux heeft een
lucratief huwelijk geregeld voor haar zoon en Lea moet afscheid
nemen van de enige man die iets betekende voor haar.
De vergelijkingen zullen zich onvermijdelijk opdringen, maar
eigenlijk heeft het kokette ‘Chéri’ weinig gemeen met het moreel
decadente ‘Dangerous Liaisons’, behalve dan dat ze allebei
gebaseerd zijn op klassiekers uit de Franse literatuur.
Obviously. De toon is luchtiger, het cynisme wordt
speelser verpakt en een meedogenloze plot rond macht en manipulatie
moet plaats maken voor een satirische kijk op l’amour en
de ijdele schijn van de belle époque. Er hangt een bitterzoete
tragiek in de lucht – zie Michelle met haar leeftijdscomplex
stiekem snakken naar een beetje oprechte liefde… van haar
surrogaatzoon, ieeeuw! – maar Frears kiest ervoor om de
façade op een frivole manier te doorprikken. Alsof hij die
hypocriete kermis in geen geval al te serieus of respectvol wou
nemen.
Hierdoor overstijgt ‘Chéri’ zelden haar somptueus versierde
verpakking, maar dat neemt niet weg dat dit een amusante film is om
lekker sarcastisch bij weg te gniffelen. Met zijn karige negentig
minuten sjeest Frears aan een rotvaart door het – toegegeven – iets
te slanke verhaaltje en er gaat geen minuut voorbij of er rolt wel
een succulente oneliner over de giftige tongen van de goed
gerodeerde hoertjes. Oscar Wilde is nooit veraf en het is dan ook
een genot om anderhalf uur te kijken en luisteren naar welgestelde
dames van plezier die elkaar op een zo beleefd mogelijke manier
proberen af te zeiken. Onze favoriet? Kathy Bates die Michelle
Pfeiffer complimenteert met haar slapper wordende huid omdat de
parfum er dan langer in blijft hangen. Zing!
Op de abrupte ommekeer tijdens de laatste akte na, lijkt ‘Chéri’
dan ook meer op een comedy of manners in de beau-monde dan
op een tragisch melodrama. Het tempo ligt hoog, de bitsige
tik-tak-dialogen wachten op een rimshot en ook de acteurs
gaan gepast over the top met theatrale vertolkingen die
een tikkeltje naar het karikaturale neigen. Maar hoe witty
Frears ook uit de hoek komt, ‘Chéri’ is geen komedie, en onder de
grijnzende oppervlakte sluimert een bittere, misantropische
ingesteldheid tegenover het leven. Chéri zelf is een hatelijk
kakventje (op zijn negentiende is hij het seksen al beu, de
sukkelaar), zijn moeder is een achterbakse draak en
survivor Lea de Lonvil kruipt liever weg achter haar
afstandelijke glimlach dan dat ze de poort van haar hart op een
kiertje zet. Logisch, want het kan toch alleen maar gebroken worden
in dit koude wereldje van gearrangeerde huwelijken, zelfbehoud,
jaloezie en achterklap.
Met die wrange ondertoon wordt ‘Chéri’ een beetje een
schizofrene ervaring waar er constant getwijfeld wordt tussen
spitante satire en romantisch melodrama. En daar krijg je dan ook
meteen het zwakste punt van de film. De locaties (wij willen naar
Biarritz!), kostuums en andere art-nouveaustandjes zijn een lust om
naar te kijken, de actrices amuseren zich kostelijk, maar het
verhaal mist diepgang en focus om iets te betekenen. Terwijl ook de
in zelfbeklag wentelende personages (de karakterloze Chéri is
eigenlijk een emo-avant-la-lettre) te vlak uitgewerkt zijn om echt
te beklijven. Ondanks de sterke vertolkingen van seks- en
levensmentor Pfeiffer en toyboy Rupert Friend blijft de
kinky passie tussen de twee trouwens op een teleurstellend laag
pitje smeulen.
Uiteindelijk is het oogstrelende ‘Chéri’ bijna even nietzeggend
en oppervlakkig als het decadente wereldje dat het op de korrel
neemt, maar de dialogen sprankelen als champagne, Michelle Pfeiffer
fonkelt als een diamanten halsketting en voor anderhalf uur is het
geestig vertoeven in de belle époque van Stephen Frears (geniet van
zijn sappige voice-over!) en zijn fijne kunst van de welbeleefde
fuck you.
