Piraten ahoi! Kinepolis, de klanten en de camcorders.

Ik heb me in mijn hele leven nog nooit zo geviseerd gevoeld als
toen ik eind vorig jaar naar een avant-première van de Will
Smith-blockbuster ‘I
Am Legend’
ging kijken. Twee potige kerels in een goedkoop pak
hielden me tegen aan de ingang van de zaal met het vriendelijke
verzoek mijn gsm af te geven. ‘Geen zorgen,’ zei ik, terwijl ik m’n
gsm liet zien, ‘ik kan met dit ding nauwelijks sms’en, laat staan
foto’s nemen.’

‘Dat maakt niet uit,’ was het antwoord. ‘Iedereen gelijk voor de
wet, iedereen geeft z’n gsm af.’ Ik probeerde de securityman
duidelijk te maken dat ik met mijn aftandse toestel helemaal niks
kon doen en haalde ook mijn perskaart boven – ‘ik schrijf over
films, ik kopieer ze niet.’ Maar de heren aan de ingang waren
onvermurwbaar en – wat erger was – ze wogen per stuk ongeveer drie
keer zoveel als ik. Nadat ik, held die ik ben, m’n gsm dan toch
maar had afgegeven, werd ik ook nog eens getrakteerd op een
onderzoekje met zo’n draagbare metaaldetector én fouilleerden ze
me. Ging ik naar de cinema of bracht ik een bezoek aan een
nucleaire opslagplaats?

Voor de film effectief begon, verscheen er ook nog eens een
bericht op het scherm dat alle bezoekers aanspoorde om waakzaam te
zijn voor filmpiraten in de zaal (te herkennen aan hun camcorder,
ooglapje en papegaai), en toen de film eindelijk begonnen was, ging
er regelmatig een boomlange vent, afkomstig van dezelfde
constructieband als de twee voor de ingang, in het midden van de
zaal staan met een nachtkijker om het publiek in het oog te houden.
Met een beetje geluk heeft hij een zoenend koppeltje op de
achterste rij kunnen betrappen, ik heb het hem niet gevraagd.

Paranoia over filmpiraterij had een voorlopig hoogtepunt bereikt
– elke bioscoopbezoeker werd behandeld als een verdachte, iedereen
was een potentiële crimineel. De mentaliteit die er uit naar voren
kwam, voelde aan als: “oké, je màg naar onze film komen kijken,
maar zie dat je je een beetje gedraagt of we flikkeren je er zonder
pardon uit”.

Gedeeltelijk zijn dergelijke maatregelen te begrijpen: films
verschijnen binnen de 24 uur na hun bioscooprelease al wel ergens
op het internet. Bestanden van een luizige kwaliteit, rechtstreeks
opgenomen van het scherm, met korrelig beeld, soms wegvallend
geluid en regelmatig ambiancegeluiden van het aanwezige publiek,
maar niettemin een kopie van de film. Volgens de Motion PIctures
Association (MPA) werden er vorig jaar 2,5 miljard filmbestanden
gedownload. Draai of keer het, maar als 2,5 miljard mensen niet
betalen om een film te bekijken, dan maakt dat een verschil voor de
inkomsten van de reguliere industrie.

Bioscoopgroep Kinepolis – de mannen van de geïndustrialiseerde
bioscoopervaring, van wie je niet eens meer mag gaan zitten waar je
wilt en die elke film die niet resoluut op het allerdomste publiek
mikt in het verdomhoekje van de “Cinémanie” wegsteken – hebben nu
hun maatregelen bekend gemaakt tegen piraterij. Voor elke film zal
vanaf nu een spotje worden vertoond dat degenen die het nog niet
zouden weten erop attent maakt dat films kopiëren verboden is. Aan
het einde van het spotje verschijnt een sms-nummer in beeld waarop
brave bioscoopgangers verdachte piraten kunnen verklikken. De
informant maakt kans op een pakketje van 5 dvd’s als zijn tip
resultaat heeft. (Een maatregel die waarschijnlijk binnen de zes
maanden weer wordt afgevoerd, nadat de security van Kinepolis
enkele keren overspoeld is door nepberichtjes van pubers die hun
vrienden een kloot willen afdraaien.) Het Kinepolispersoneel maakt
dan weer kans op een bonus van 500 euro als ze zelf iemand
snappen.

En op die manier wordt bioscoopbezoek steeds meer een uitstapje
naar Big Brotherland: je gaat zitten op de plaats die je wordt
toegewezen en vervolgens word je in de gaten gehouden door het
personeel en zelfs de andere bezoekers . Als je pech hebt, kun je
zelfs eerst je gsm afgeven en staat er daarna een beer van een
securityagent met een nachtkijker voor je neus.

Begrijp me niet verkeerd: filmpiraterij is wel degelijk een
probleem dat moet worden aangepakt, alleen heeft de aanpak van
Kinepolis zich consequent toegespitst op het controleren en lastig
vallen van het publiek, in plaats van zichzelf de redelijk evidente
vraag te stellen wat mensen ertoe aanzet om illegaal te
downloaden.

Wat dacht u hiervan: acht… en een halve… euro… voor een
cinematicket. Twee… en een halve… euro… voor een kleine cola.
Plus eender welk bedrag je dan ook moet of wilt uitgeven aan
parking, snoep en ga zo maar door. Bioscoopbezoek is een onredelijk
dure bezigheid geworden, terwijl alles aan de thuismarkt in prijs
blijft dalen. Dvd’s beginnen hun carrière aan pakweg 15 euro (of
het moest al een erg speciale editie zijn) en wie een maand of drie
geduld heeft, kan ‘m doorgaans meepikken aan 10 euro of minder –
nauwelijks duurder dan één bioscoopticket. En voor wie zo lang niet
wil wachten, is de verleiding van het downloaden nog groter: één
klik met de muis en de film staat gratis op je harde schijf.
Vergeet trouwens de shaky, van het bioscoopscherm
opgenomen camfilmpjes: wie een beetje weet waar te zoeken, vindt
vaak kopieën in dvd-kwaliteit van films die hier nog niet in de
zalen zijn gekomen. Bioscoopbezoek wordt zowel financieel als
sociaal consistent minder aantrekkelijk gemaakt, door uitgerekend
de mensen wiens job het is om zoveel mogelijk volk naar de zalen te
lokken. Simpel gezegd: het is duur en het wordt steeds
ongezelliger. Home entertainment, dat met surround systemen, lcd
tv’s en ga zo maar door meer en meer de bioscoopervaring weet te
benaderen, wordt daarentegen steeds goedkoper.
De filmindustrie (niet te verwarren met de bioscoopuitbaters zoals
de Kinepolis Group) heeft de voorbije jaren onder andere gereageerd
door te experimenteren met 3D-films (‘Beowulf’, ‘Fly Me to the
Moon’ e.a.). Een reactie die herinneringen oproept aan de periode
tijdens de jaren vijftig, toen de cinema voor het eerst ernstige
concurrentie kreeg van de tv en het widescreen-procédé werd
geïntroduceerd. Het is dezelfde gedachtegang: geef de mensen een
ervaring die ze onmogelijk thuis kunnen beleven. Geef ze een reden
om naar de cinema te komen.

En hoewel 3D voor mij persoonlijk nog nooit een toegevoegde
waarde heeft betekend in een film, is dat op z’n minst een logische
redenering. Heel wat logischer dan de aanpak van Kinepolis, die
mensen steeds meer reden geeft om thuis te blijven. Kinepolis
schuift de verantwoordelijkheid voor de toenemende filmpiraterij
resoluut af op de bezoeker en pleit voor een zero
tolerance-
aanpak, terwijl ze hun cliënteel gaandeweg zelf meer
redenen geven om mee te doen aan de piraterij. Een eerste stap naar
een afname van illegale downloads is niet het opstarten van een
kliklijn. Het is het verlagen van je prijzen en het verbeteren van
de cinema-ervaring, tot je een punt bereikt waarop je klanten er
effectief voordeel in zien om uit hun zetel te kruipen.

De enige correcte manier om een film te bekijken – eender welke
film, het hoeft daarvoor geen actie-extravaganza te zijn – is in
een bioscoop. Een groot scherm, liefst veel mensen in de zaal, een
gezamenlijke belevenis. Waarom sommige bioscoopexploitanten dan
vastbesloten lijken om die belevenis zo onaangenaam en duur
mogelijk te maken, is mij een raadsel. In ieder geval kan ik niet
wachten tot de eerste pubers obsceniteiten naar de sms-kliklijn
beginnen te sturen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

1 × een =