The Damned (niet te verwarren met de gelijknamige IJslandse horrorprent die eveneens in 2024 gedraaid werd, of met de Engelstalige titel van het meesterwerk La Caduta degli Dei van Luchino Visconti), is een pseudo-Malickiaans (naar de grote Terrence Malick) drama dat speelt tijdens de Amerikaanse burgeroorlog.
We volgen een peloton van vrijwilligers dat in het barre noordoosten van het Amerikaanse continent op een vage verkenningsmissie wordt gestuurd. Tijdens een ellenlange introductie maken we kennis met alle leden van de groep, hun onderlinge relaties en hun wensen, angsten en dromen. Het is allemaal vreselijk langdradig en in een poging om herinneringen op te roepen aan Malicks The Thin Red Line, liefst met de nadruk op verbondenheid met natuurelementen en met als achtergrond warme tegenlichtfotografie. Het verschil is dat bij de maker van The Tree Of Life, The New World en Days Of Heaven al die zaken geen goedkope pastiches zijn, maar sublieme choreografieën in licht en beeld die bovendien deel uitmaken van een verfijnd en doordacht concept. Hier doet alles eerder denken aan een slechte studentenfilm: peinzend voor zich uitstarende ruwe tronies die in het avondlijke of ochtendlijke licht hun bestaan en dat van God van commentaar voorzien. Na een half uur wordt alles dan onderbroken voor een chaotisch vuurgevecht – opnieuw hoogst schatplichtig aan The Thin Red Line in aanpak – waarna we een variatie krijgen op wat voorafging: de overlevenden vallen nu uiteen in kleine groepjes en kunnen in nieuwe combinaties palaveren over hun lot en godsbestemming.
Er is in wezen niks verkeerd met het inspiratie zoeken bij grootheden uit de filmgeschiedenis. Het probleem stelt zich wanneer dat zoeken naar inspiratie enkel vertaald wordt in een oppervlakkige kopij die de essentie van het grote voorbeeld totaal niet lijkt te begrijpen. Als je naar de cinema van Terrence Malick enkel kijkt als een verzameling mooie plaatjes met een ‘spirituele’ achtergrond, dan kom je inderdaad uit bij dit soort lege en zelfingenomen artistiek bedoelde mooifilmerij. Als je zijn meesterwerken echter begrijpt als het zoeken naar manieren om het sublieme en onkenbare te proberen vatten in de taal van een medium, dan kan je nooit uitkomen bij de vlakke en oninteressante esthetiek en inhoud van iets als The Damned.
