Op papier had dit concert uit december 2009 kunnen uitdraaien op een creatief fiasco van weliswaar goeie bedoelingen, want knarren als Lee Konitz (°1927), Paul Motian (°1931) en Charlie Haden (°1937) hoeven eigenlijk helemaal niets meer te bewijzen. Dat ze er desondanks in slagen om van Live At Birdland een stijlvol document te maken, is een mooie verrassing. En dat hebben ze niet eens aan de snotneus van dienst (Brad Mehldau, °1970) te danken.
Het is natuurlijk een fenomenaal collectief cv dat je hier voorgeschoteld krijgt. Konitz was een van de invloedrijkste saxofonisten van zijn generatie (en een van de weinigen die aan de dominantie van Charlie Parker kon ontsnappen), Motian drumde bij het meest bejubelde pianotrio uit de jazzgeschiedenis (de opnames met Bill Evans en Scott LaFaro worden al decennialang gehanteerd als de maatstaf), terwijl bassist Charlie Haden free jazz op de kaart zette met het legendarische kwartet van Ornette Coleman. Maar ook na hun vroege verwezenlijkingen bleven deze heren een boeiend parcours afleggen, vaak in zeer uiteenlopende middens en met interessant volk. Het zijn veteranen die zich tot op de dag van vandaag in de kijker spelen. We zagen Konitz vorig jaar moeiteloos overeind blijven naast een jong trio in De Werf, terwijl Motian een van de best ontvangen albums van 2010 maakte (Lost In A Dream) en Haden rustig z’n gangetje bleef gaan.
Dat ze daarbij bijgestaan werden door de populairste pianist van zijn generatie, maakte het enkel nog boeiender. En eerlijk: Mehldau werd niet ingeroepen om het boeltje te komen redden, want z’n partners kunnen best nog hun mannetje staan. Zoals verwacht is dit geen krachtige sessie van sterke statements en de snappende vingerknip. Evenmin is er sprake van nieuwe inzichten of onverwachte experimenten. Nee, deze heren doen vooral waar ze goed in zijn en dat doen ze dan ook met een gemak dat respect afdwingt. Ze haken in mekaar voor een subtiele, geïmproviseerde dans van voorzichtige, maar vastberaden uitgevoerde ideeën en samenspel dat op z’n minst opmerkelijk genoemd mag worden. En ze nemen hun tijd ervoor, want de zes standards worden allemaal afgewerkt aan een gezapig tempo en binnen een lengte van 10-15 minuten.
“Lover Man” gaat meteen van start met de tijdloze elegantie die je van dit kwartet zou verwachten en eigenlijk blijft het daarna een goed uur bij die sfeer en aanpak. Konitz’ lijzige spel, dat geen ruimte laat voor bluesy uitschieters of radde akkoordenschema’s, creëert van meet af aan een mistgordijn waar de muzikanten achter te werk gaan met de ingetogenheid van monniken. Harmonisch en melodisch wordt vooral de kaart van de effenheid getrokken. Bij een oppervlakkige beluistering zou je dan kunnen concluderen dat het vooral erg saai is, maar dan zou je voorbijgaan aan hoe behendig ze rond de thema’s dansen en elkaars aanwijzingen overnemen. Het is bij momenten prachtig om te horen hoe geduldig Konitz en Mehldau rond de schijnbaar monotone thema’s van “Lover Man” en Miles Davis’ “Solar” blijven drentelen.
Mehldau voelt ook nergens de behoefte om met de show te gaan lopen. Hoewel hij in z’n carrière al verschillende keren uitpakte met spel en invloeden om je hoofd te doen duizelen, blijft hij ook hier hangen in datzelfde discours, dat spelen met schaduwtinten en als hij dan al eens het laken naar zich kan toetrekken, zoals in “Lullaby Of Birdland”, dan versterkt het enkel het uitgesproken impressionistische aspect van de opnames. Idem voor Haden en Motian, die eenvoudigweg terugvallen op jarenlange ervaring en pure klasse, zoals te horen valt op het met kleine ornamenten versierde “I Fall In Love Too Easily” en een iets krachtigere versie van Sonny Rollins’ “Oleo”, dat zowat de enige echte stekeltjes op de plaat bevat. Live At Birdland draait misschien wat veel rond de pot voor wie vooral verlangt naar een robuust potje jazz, maar wie die verwachtingen even opzij zet en oor heeft voor het gemak en de souplesse waarmee de drie veteranen en hun jongere kompaan aan de slag gaan, die krijgt hier een heel aardige delicatesse voorgeschoteld.
Charlie Haden staat op 15/8 met z’n Liberation Music Orchestra op Jazz Middelheim.
