Daniel Smith, alias ’Broeder Danielson’, laat zijn zesde en meest evenwichtige geesteskind in volle zee ploffen. De ’freak folk’ en ’art-rock’ van Ships splijt die zee met punthoofdige misselijkheid, euforische trampolinemomenten, psychedelische oproer, verkwikkende ontroering en onschuldige, kindse vreugdekreetjes. Ondertussen ligt in de buik van het schip een van de beste singles van het nog jonge muziekjaar.
Smith, die vorige platen opnam onder diverse varianten van dezelfde naam, verzamelde onder de ’simpele’ noemer van Danielson (zonder ’family’, ’famile’ en ’Br.’), naast tal van andere gastmuzikanten, vooraanstaande indiemuzikanten zoals Deerhoof, Sufjan Stevens, en Steve Albini, alsook uiteraard de voltallige ’Famile’ zelf (een zestal broers en zussen). In die overvolle ark heerst een bij uitstek orkestraal en bacchanaal gemeenschapsgevoel dat de luisteraar dronken voert. Dat zo’n schip niet kantelt en zinkt is een wonder op zich. Hoe knotsgek het er soms allemaal aan toe gaat op het gladde dek, hoe lastig de luisteraar het ook zal krijgen om zichzelf overeind te houden, Ships is een labyrintische ervaring die je met verstomming (achterover) slaat.
Het fabuleuze epische openingsvers "Before our time upon a noon there stood still a ship" ("Ship the majestic suffix") zet meteen de juiste toon(aarden) voor wat een grootscheepse overtocht vol spanning, plezier en onschuldige onstuimigheid wordt. De unieke, zeer compacte instrumentatie (bas, akoestische gitaar, flûtes, xylofonen, hobo, orgels, drums) en de onverwachte, gevarieerde song- en zangstructuren maken van dit album een hoogst ongebruikelijk en uitzonderlijk kaleidoscopisch bezinningsjubileum.
Zoals we dat van Sufjan Stevens gewend zijn is er die evangelische, communitaristische ondertoon en vliegen de christelijke metaforen ons om de oren. De obstinate, zelfingenomen manier waarop Smith de gekke troepen door de woestijn leidt is zelden opdringerig. Daarvoor zijn de songteksten, die nog eens worden vertaald in gekrijs, vreugde- en pijnscheuten, en jankende, zelfs blatende klanken, iets te hermetisch. Alles draait en tolt tot je het noorden voor het zuiden neemt. Ben je een moedige walvis die zich rond het schip wentelt, dan raak je verstrikt in een kluwen van ’catchy’ popmelodieën, rustbrengende intermezzo’s, springerige crescendo’s en veelsporige koorgezangen. Op tijd even uitblazen kan een meer dan nuttig devies zijn hier. In de elfde en laatste song, "Five stars and two thumbs up", wordt die bereidwillige luisteraar in een soort zelfrelativerend, meta-moment bedankt voor zijn ’meegaandheid’, en voor het idee dat zo, en alleen maar zo, kon bloeien.
Ships is nu ook niet de levertraan onder de knappe albums. De lastigste, drukste slokdarmmomenten "Two sitting ducks" en "Kids pushing kids", worden bevrijdend gecounterd door akoestische ’ik-pak-je-bij-je-kraag’-songs die alleen al uitblinken door de prachtige titelvondsten: "When it comes to you I’m lazy" en "He who flattened your flame is gettin’ torched". En dan is er het weergaloze "Did I Step On Your Trumpet". Als Ships rechtop blijft tot het eind, dan is het ook en vooral door deze vroegtijdige ’evergreen’: de melodische vraag- en antwoordstructuur van de gezongen coupletten vormen een onweerstaanbare lokroep die de meest stijve sceptici moet kunnen omtoveren in hulpeloos blije narren.
Ships is kleverig spul dat je niet snel van je handen krijgt geschud en waarvan de bijzondere besmettingsgraad — wie ontsnapt eraan in dit ongedwongen ’feest’ mee te stappen? — ergens tussen ’aanstekelijk’ en ’zenuwslopend’ blijft hangen. Zoals een recensent van Slant Magazine opperde: ’Ships is very, very, very good, but it’s not always enjoyable.’ "Till the end of day, I am going to make you my priority", zingt Smith in "Two sitting ducks". Moeilijk definitief vast te stellen zo vroeg in het leven, maar de muziekliefhebber kan alleen maar bewondering hebben voor zulke creatieve schippers met een eigenzinnige koers.
